Dynia. Dlaczego warto włączyć ją do jesiennej diety?

Magdalena Biegańska

Opublikowano 16 pazdziernika 2021, 11:08

Fot. Getty Images/iStockphoto
Magdalena Biegańska

Opublikowano 16 pazdziernika 2021, 11:08

Początek dyniowego sezonu zaczyna się wprawdzie we wrześniu ale wraz ze zbliżającym się Halloween popularność tego warzywa sięga zenitu. Stragany uginają się pod ciężarem co najmniej kilkudziesięciu rodzajów dyń. Małe zielono- żółte, powyginane, obsypane bąblami, lub w kształcie gruszki z ogonkami pełnią wyłącznie funkcje dekoracyjne i nie nadają się do spożycia. Na stół powinny trafiać wyłącznie te, które mają zwięzły i soczysty miąższ w pomarańczowym albo żółtym kolorze. Ponieważ dynia łączy w sobie właściwości odżywcze i zdrowotne warto w pełni wykorzystać jej zdrowotne zalety. Przede wszystkim dlatego, że aktywnie wpływa na układ odpornościowy, co w porze katarów i przeziembień ma duże znaczenie. Tak naprawdę dynia wspiera pracę całego organizmu i usprawnia prawidłowy przepływ składników odżywczych, zwalcza wolne rodniki, co pomaga zapobiegać występowaniu chorób nowotworowych. Jest idealnym wprost pokarmem wpływającym na stan skóry i włosów.

Jednym z najcenniejszych składników dyni jest beta karoten, czyli karetonoid o barwie żółtej, czerwonej lub pomarańczowej, będący cennym przeciwutleniaczem. Hamuje szkodliwe dla organizmu procesy oksydacyjne, przez co uznaje się, że ma właściwości spowalniające powstawanie nowotworów. Dietetycy coraz częściej dowodzą, że częste jedzenie dyni, a przede wszystkim zawartego w niej beta karotenu może spowalniać rozwój raka krtani, pęcherza moczowego, jamy ustnej i przełyku. Beta karoten to prowitamina A, czyli substancja wytwarzająca samą witaminę poprzez udział enzymów wątrobowych i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dzięki niej skóra uzyskuje naturalną ochronę przed promieniowaniem UV i przebarwieniami oraz fotostarzeniem. Piękny złocisty koloryt, jędrność i gładkość cery to kolejne korzyści wynikające z konsumowanie potraw z dyni. Ten rodzaj diety zaleca się często w leczeniu trądziku. Beta karoten wpływa również pozytywnie na obniżenie poziomu złego cholesterolu, co zapobiega chorobom układu krążenia i udarom mózgu. Uważa się, ze dieta z dużą zawartością beta karotenu może obniżać ciśnienie tętnicze.

Dynia jest najlepszym źródłem luteiny i zeaksantyny, które zapobiegają zwyrodnieniu plamki żółtej i zaćmie. Ponadto zawiera cenne witaminy z grupy B, witaminę PP i bardzo dużo witaminy C, oraz witaminy D,E i K. Do tego cenne składniki mineralne takie jak cynk, potas, magnez, żelazo, wapń, fosfor i kwas foliowy. W 100 gramach dyni jest ok.0,72 gram białka, 1,10 gram błonnika i tylko 0,07 gram tłuszczy. Wielką zaletą dyni jest jej lekkostrawność oraz niska kaloryczność. Około 20 – 27 kcal w 100 gramach w zależności od gatunku. Wynika ona z faktu, że dynia niemal w 90 % składa się z wody. Dlatego polecana jest w dietach odchudzających, również ze względu na wysoką zawartość błonnika. Natomiast osoby chore na cukrzycę typu 1 i 2, z insulinoopornością powinny ograniczać ilość dyni w diecie ze względu na wysoki indeks glikemiczny( 75). Choć nie muszą całkowicie jej eliminować. Trzeba jednak pamiętać, że po jej spożyciu następuje szybki wzrost poziomu glukozy we krwi. Zjadana w umiarkowanych ilościach nie powinna powodować gwałtownych skoków glikemii, ponieważ mimo, że wchłanianie węglowodanów z dyni jest szybkie to ich zawartość jest niewielka – wynosi zaledwie 5%. Oznacza to, że ładunek glikemiczny dyni nie przekracza 4.

Niemal tyle samo pozytywnych zalet co miąższ mają pestki z dyni. Świeże od dawna stosuje się w celu zwalczania zakażeń pasożytniczych przewodu pokarmowego. Zawarta w nich kukurbitacyna uszkadza układ nerwowy pasożytów takich jak owsiki, tasiemiec czy glista ludzka. Również przyspiesza usuwanie martwych robaków z organizmu. Ponieważ pestki nie są wchłaniane przez przewód pokarmowy można je jeść w dowolnych ilościach, bez narażania się na działania niepożądane. Inną zaletą jest duża zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych. Z pestek dyni produkuje się także olej, który zalicza się do grupy tłuszczów pełnowartościowych. Wystarczy jedna łyżka dziennie, by w pełni zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na nienasycone kwasy tłuszczowe. A zawarty w oleju kwas linolowy reguluje gospodarkę lipidową organizmu i pozytywnie wpływa na obniżenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu w surowicy krwi. Podobnie jak miąższ pestki zawierają dużo witamin a także fitosteroli, selen, potas i cynk. Należy je jeść na zimno, bo poddane obróbce termicznej tracą swoje właściwości.

Dynia może być podawana na wiele sposobów. Najbardziej znana jest zupa z dyni a na drugim miejscu ciasto. Można ją jednak dodawać do sałatek, placków, sosów i mięs. W diecie wegańskiej jest podstawą gulaszy i różnych farszy. Jej wielką zaletą jest to, że zarówno w daniach słodkich jak i słonych sprawdza się doskonale, ale co najważniejsze w każdej formie dostarcza cennych składników odżywczych. Najpopularniejsze w Polsce odmiany to dynia olbrzymia, zwyczajna, makaronowa, piżmowa, oraz japońska dynia hokkaido.

.

Pobierz ten artykuł w formacie .pdf

Tematy

dieta
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31