Blogosfera Medexpressu

Dr n. med. Marek Derkacz Stężenie kortyzolu a ryzyko śmierci w przebiegu COVID-19


Dr n. med. Marek Derkacz 2020-06-26 05:29
Pacjenci z COVID-19 oraz wysokim stężeniem kortyzolu w momencie przyjęcia do szpitala mają znacznie zwiększone ryzyko śmierci.

Artykuł potwierdzający niekorzystny wpływ wysokiego stężenia kortyzolu we krwi na przebieg COVID-19 został opublikowany w najnowszym numerze Lancet Diabetes & Endocrinology. Badanie zostało przeprowadzone na grupie 535 pacjentów, przyjętych do kilku największych londyńskich szpitali.

Do 48 godzin od przyjęcia do szpitala, chorym oznaczono m.in. stężenie kortyzolu we krwi. Wyniki przeprowadzonej analizy, wykazały, iż wysokie stężenie kortyzolu stwierdzone przy przyjęciu do szpitala, było związane ze zwiększoną śmiertelnością i zmniejszoną medianą przeżycia wśród pacjentów z COVID-19.

Jak sugerują autorzy badania, stężenie kortyzolu u chorych na COVID-19 można uznać za wskaźnik nasilenia choroby, stąd zrodził się pomysł, by jego stężenie we krwi, przy przyjęciu do szpitala uznać za jeden z podstawowych markerów rokowniczych dla chorych, podobnie jak np. traktowana jest ocena saturacji pacjentów.


Ocena stężenia kortyzolu we krwi przy przyjęciu do szpitala, jak sugerują autorzy pracy, może być szczególnie pomocna w kwalifikacji pacjentów do leczenia. Między innymi poprzez bardziej precyzyjne „wskazanie” chorych, których przyjęcie powinno odbyć się w trybie natychmiastowym.


Jak wykazały przeprowadzone badania, średnie stężenia kortyzolu u pacjentów z COVID-19 były znacznie wyższe, niż te u chorych przyjętych do szpitali, u których ostatecznie nie potwierdzono obecności koronawirusa (619 nmol/L w porównaniu do 519 nmol/L).
Z kolei u pacjentów z COVID-19 u których wyjściowy poziom kortyzolu przekraczał wartości 744 nmol /L, mediana przeżycia wynosiła zaledwie 15 dni, w porównaniu do pacjentów z poziomem ≤ 744 nmol/ L, których mediana przeżycia wynosiła 36 dni.
Analiza wielowymiarowa - uwzględniająca wiek, obecność chorób współistniejących oraz wyniki testów laboratoryjnych wykazała, że:

Dwukrotny wzrost stężenia kortyzolu w przebiegu COVID-19 wiąże się z 40% wyższą śmiertelnością!


Badacze zwrócili uwagę, że w ​​odpowiedzi na swoisty stres związany z chorobą, stężenia kortyzolu u pacjentów z COVID-19 sięgały bardzo wysokich wartości, dochodzących nawet do ​​3241 nmol/L, co oznacza silną, a wręcz wygórowaną odpowiedź na stres. Wyrzut kortyzolu z nadnerczy pacjentów w przebiegu COVID-19 bywał nawet wyższy, niż u pacjentom poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym.


Również dokładne monitorowanie poziomu kortyzolu w trakcie hospitalizacji pacjentów zakażonych koronawirusem, jak sugerują autorzy artykułu, może zwiększać szansę na podejmowanie skuteczniejszego leczenia.
Autorzy badania odnieśli się również do głośnego badania RECOVERY. Wyniki tego, niedawno opublikowanego badania, wykazały, że podanie glikokortykosteroidu – dexamethazonu w ponadfizjologicznej dawce wynoszącej 6 mg, znacznie zmniejsza śmiertelność wśród ciężko chorych pacjentów z COVID-19 przebywających na oddziałach intensywnej terapii.

Jednakże w kontekście otrzymanych wyników komentowanej przeze mnie pracy, można wyciągnąć wnioski, iż we wczesnej fazie choroby, pacjent nie potrzebuje „dodatkowych” glikokortykosteroidów. Niewykluczone, iż leczenie dexmethazonem we wczesnym stadium COVID-19 może być nawet niebezpieczne dla chorych z tej grupy, gdyż w opinii autorów pracy, może doprowadzić do zahamowania układu odpornościowego, co może mieć niekorzystny wpływ na rokowanie w przypadku zachorowania.

PDF

Zobacz także