Na stronie Centrum Badań i Opinii Społecznej w dniu 11 grudnia 2019 r. zostały opublikowane wyniki badania „Które zawody poważamy?” Na szczycie zawodów cieszących się największym zaufaniem znalazły się zawody medyczne – pielęgniarka na 2 miejscu oraz lekarz na miejscu 6.
Michał Modro
Prawa lekarza. Wyobraź sobie lekarz też je ma!
Opublikowano 28 grudnia 2019 19:37
Obowiązki, odpowiedzialność, ale także i prawa.
W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę na istotną kwestią. Otóż w ramach toczących się ostatnio dyskusji dotyczących ochrony zdrowia dużo mówi się o personelu medycznym, w tym w kontekście zadań, obowiązków, czy odpowiedzialności. Niezwykle mało jest jednak publikacji na temat praw lekarzy, w szczególności praw lekarzy rezydentów, czy choćby prawa do ochrony dóbr osobistych.
Najczęściej omawiane prawa lekarzy.
Najczęściej omawianymi prawami lekarzy jest prawo do:
- wykonywania zawodu, w tym określonego czasu pracy oraz prowadzenia praktyki zawodowej;
- wyboru leczenia zgodnego ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, w tym prawo do ordynowania leków, w tym leków na receptę oraz wyboru określonych leków przez wpisanie na recepcie zastrzeżenia „nie zamieniać”;
- informowania pacjenta i jego rodziny, ale także prawo do ograniczenia zakresu informacji;
- przyjęcia domniemania, iż pacjent udzielił zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych;
- zbadania pacjenta bez jego zgody w przypadku, gdy wymaga on niezwłocznej pomocy lekarskiej;
- odstąpienia od leczenia lub niepodjęcia leczenia;
- odmowy wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z sumieniem;
- zachowania lub ujawnienia tajemnicy zawodowej w określonych przypadkach;
- uczestniczenia w działalności samorządu zawodowego, w tym do głosowania i bycia wybieranym.
Inne prawa lekarzy.
Ostatnio w mediach toczy się dyskusja na temat tego, czy lekarz może być obciążany kosztami badań zleceniach w imieniu świadczeniodawcy, który zawarł umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Warto na ten problem popatrzeć z punktu widzenia prawa lekarzy.
W kontekście sprawy prowadzonej przez dr Katarzynę Piklulską wróciła dyskusja dotycząca ochrony czci, w tym dóbr osobistych lekarza. Wszyscy przypomnieliśmy sobie, że lekarz to zawód zaufania publicznego, a ochrona czci (dobrego imienia) obejmuje również życie zawodowe i społeczne. Naruszeniem czci może być zniesławiająca wypowiedź dotycząca aktywności zawodowej lub gospodarczej (tak SN w wyroku z 29.10.1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, Nr 4, poz. 77).
W związku z protestem prowadzonym przez lekarzy rezydentów, przypomnieliśmy sobie również o prawach tych lekarzy, w tym prawie do nie podejmowania dyżurów, które nie mieszczą się w programie szkolenia specjalizacyjnego (rezydentury).
Tych praw jest znacznie więcej. Co wydaje się interesujące czasami i sami lekarze nie mają pełnej świadomości własnych praw, nie mówiąc o innych podmiotach, w tym, w szczególności, pacjentach.
Podsumowanie.
Uwzględniając powyższe warto omówić wszystkie prawa wynikające z faktu bycia lekarzem. To istotne nie tylko z punktu widzenia wykonywania zawodu przez lekarzy, ale przede wszystkim kształtowania się relacji pomiędzy pacjentami i lekarzami, a także lekarzami i urzędnikami, których rolą jest organizacja ochrony zdrowia, w tym kontrola.
Zapraszam Państwa do lektury w kolejnych publikacjach.
