Subskrybuj
Logo małe
Wyszukiwanie
banner
Michał Modro

Opieka społeczna ... coraz bardziej zdrowotna? Część 1.

MedExpress Team

Michał Modro

Opublikowano 24 marca 2022 07:46

Opieka społeczna ... coraz bardziej zdrowotna? Część 1.  - Obrazek nagłówka
System ochrony zdrowia i system pomocy społecznej stanowią układ naczyń połączonych. Z tego też względu ich prawidłowa współpraca jest niezbędna dla efektywnego funkcjonowania każdego z nich z osobna oraz wykorzystania potencjału synergii pomiędzy nimi.

Wstęp.

Pierwszym krokiem do osiągnięcia synergii, zgodnie z dokumentem "Ramy strategiczne rozwoju systemu ochrony zdrowia na lata 2021–2027, z perspektywą do 2030 r." , jest przegląd świadczeń z zakresu pomocy społecznej oraz usprawnienie przepływu informacji w celu poprawy zarządzania systemami, w szczególności poprawy koordynacji oraz eliminacji duplikowania świadczeń. Ważnym elementem opieki na styku systemu ochrony zdrowia i pomocy społecznej jest organizacja wsparcia dla osób z chorobami otępiennymi, niepełnosprawnych i starszych oraz opiekunów osób wymagających pomocy w codziennym
funkcjonowaniu.

Jak zauważa Ministerstwo Zdrowia "Polski system opieki długoterminowej, służący zaspokajaniu potrzeb osób starszych i wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, opiera się na dwóch niezależnych od siebie filarach (systemie ochrony zdrowia oraz systemie pomocy społecznej)." (Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 sierpnia 2021 r. w sprawie mapy potrzeb zdrowotnychDz. Urz. Ministra Zdrowia z 2021 r., poz. 69).

Konstatując ten niezaprzeczalny fakt, Ministerstwo Zdrowia, jako rekomendowany kierunek działań wskazuje, iż "pożądanym jest wprowadzenie standardu organizacyjnego opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz koordynacja działań pomiędzy POZ, opieką długoterminową i pomocą społeczną."(Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 27 sierpnia 2021 r. w sprawie mapy potrzeb zdrowotnych Dz. Urz. Ministra Zdrowia z 2021 r., poz. 69).

Trudno nie zgodzić się z taką rekomendacją, w szczególności w kontekście wyników kontroli przeprowadzonych przez Najwyższą Izbę Kontroli, zgodnie z którymi "W latach 2015-2018 najwięcej placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku prowadzono w województwach: mazowieckim, śląskim, pomorskim, dolnośląskim i małopolskim. Ich liczba wzrosła z 416 do 564 (35,6%), a liczba miejsc, które oferowały z ok.14 tys. do ponad 20 tys. (47,0%). Domów pomocy społecznej przybyło w tym czasie znacznie mniej - z 819 do 875 (6,8%), a liczba miejsc dla pensjonariuszy wzrosła tam z niemal 77,5 tys. do prawie 84 tys. (7,9%)." https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nadzor-nad-placowkami-opieki-calodobowej.html

Opieka długoterminowa.

Opieka długoterminowa odnosi się do organizacji i udzielania szerokiego zakresu usług leczniczych, opiekuńczych i pielęgnacyjnych oraz pomocy osobom, których zdolność do samodzielnego życia jest ograniczona w dłuższym okresie ze względu na wiek, stan zdrowia lub niesprawność funkcjonalną.

Zgodnie z definicją WHO i OECD opiekę długoterminową definiuje się jako zakres usług udzielanych osobom z ograniczoną fizyczną, psychiczną lub poznawczą zdolnością funkcjonowania, na skutek czego osoby te przez dłuższy czas stają się zależne od pomocy w podstawowych aktywnościach życia codziennego. Opiekę tę można traktować jako całokształt działań medycznych i społecznych polegających na świadczeniu długotrwałej opieki pielęgniarskiej, rehabilitacji, świadczeń terapeutycznych i usług pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz kontynuacji leczenia farmakologicznego i dietetycznego osobom przewlekle chorym i wymagającym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, które nie wymagają hospitalizacji w warunkach oddziału szpitalnego. Opieka ta może być udzielana przez opiekunów formalnych (personel medyczny i pracowników pomocy społecznej) lub opiekunów nieformalnych (rodzinę, bliskich, wolontariuszy) (Stan faktyczny i perspektywy rozwoju opieki długoterminowej w Polsce, Ministerstwo Zdrowia, Warszawa 2012, http://oipip.opole.pl/wp-content/uploads/2014/04/pod_strategia.pdf).

W Polsce opieka długoterminowa obejmuje tylko świadczenia udzielane w ramach systemu opieki zdrowotnej, jednak pomoc osobom wymagającym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu jest także świadczona w ramach systemu opieki społecznej. Zatem oba systemy - opieki zdrowotnej i pomocy społecznej - współpracują ze sobą, a przynajmniej powinny, w sprawowaniu całościowej opieki nad osobą z ograniczoną samodzielnością („Zdrowa przyszłość ramy strategiczne rozwoju systemu ochrony zdrowia na lata 2021–2027, z perspektywą do 2030 r.”, https://www.gov.pl/web/zdrowie/zdrowa-przyszlosc--strategia-rozwoju-ochrony-zdrowia-na-kolejne-dziewiec-lat#:~:text=Dokument%20%E2%80%9EZdrowa%20przysz%C5%82o%C5%9B%C4%87.,jako%20warunek%20wydatkowania%20%C5%9Brodk%C3%B3w%20europejskich).

Świadczenia lecznicze, pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach zdrowotnej opieki długoterminowej są udzielane zarówno w warunkach stacjonarnych, jak i domowych. Całodobowe świadczenia w ramach opieki stacjonarnej są udzielane w zakładach opiekuńczo-leczniczych (ZOL) i zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych (ZPO). Oddzielną formą są ZOL/ZPO dla osób chorych psychicznie. W ramach opieki domowej świadczenia udzielane są przez zespół długoterminowej opieki domowej dla dorosłych, dzieci i młodzieży wentylowanych mechanicznie oraz przez pielęgniarki opieki długoterminowej domowej.

Opieki długoterminowej udzielają przede wszystkim lekarze, pielęgniarki i fizjoterapeuci.

Zgodnie z definicją WHO i OECD opiekę długoterminową definiuje się jako zakres usług udzielanych osobom z ograniczoną fizyczną, psychiczną lub poznawczą zdolnością funkcjonowania, na skutek czego osoby te przez dłuższy czas stają się zależne od pomocy w podstawowych aktywnościach życia codziennego. Opiekę tę można traktować jako całokształt działań medycznych i społecznych polegających na świadczeniu długotrwałej opieki pielęgniarskiej, rehabilitacji, świadczeń terapeutycznych i usług pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz kontynuacji leczenia farmakologicznego i dietetycznego osobom przewlekle chorym i wymagającym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, które nie wymagają hospitalizacji w warunkach oddziału szpitalnego.

Świadczenia zdrowotne w ramach opieki społecznej.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż świadczenie szpitalne to świadczenia opiekuńcze, pielęgnacyjne, paliatywne, hospicyjne, świadczenia z zakresu opieki długoterminowej, rehabilitacji leczniczej, leczenia uzależnień, psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz lecznictwa uzdrowiskowego, udzielane pacjentom, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych w odpowiednio urządzonych, stałych pomieszczeniach (art. 2 pkt. 12ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. Nr 112, poz. 654), tj. z dnia 16 marca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 711 z późn. zm.).

Osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest na podstawie art. 33a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1398, 1492, 1493 i 1578) do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-opiekuńczego (art. 54 ust. 3ustawy o pomocy społecznej), co oznacza, że osoba nie „wymagająca wzmożonej opieki medycznej”, ale wymagające opieki medycznej, może korzystać z tej opieki, w tym świadczeń opiekuńczych na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, w placówce zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.

W takiej Placówce przebywają osoby nie „wymagające wzmożonej opieki medycznej”, ale wymagające opieki medycznej, w tym:

  • pielęgnacji w czasie choroby (art. 68 ust. 1ustawy o pomocy społecznej) oraz;
  • usług opiekuńczych zapewniających pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych (art. 68a ust. 3 ustawy o pomocy społecznej).

W ramach opieki społecznej wykonywane są świadczenia zdrowotne pielęgnacyjne, w tym pielęgnacja w czasie choroby zgodnie z art. 68 ust. 1ustawy o pomocy społecznej oraz usługi opiekuńcze zapewniające pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych zgodnie z art. 68a ust. 3ustawy o pomocy społecznej.

Podmiot prowadzący placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku jest obowiązany: 4) zapewnić wykonywanie czynności, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1, przez osoby posiadające kwalifikacje niezbędne do wykonywania zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, opiekuna w domu pomocy społecznej, opiekuna osoby starszej, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, opiekuna medycznego albo osoby posiadające udokumentowane co najmniej 2-letnie doświadczenie zawodowe polegające na świadczeniu usług opiekuńczych osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku oraz ukończone szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy (art. 68a pkt. 4ustawy o pomocy społecznej).

Rekapitulując:

"Chodzi o potwierdzenie procentu cukru w cukrze ..." (cytat z filmu "Poszukiwany, poszukiwana"), a zatem w istocie chodzi o to, aby zastanowić się i rozważyć "ile dzisiaj jest opieki zdrowotnej w pomocy społecznej" . Wydaje się, że coraz więcej. Do takich wniosków skłania, między innymi, ustawowe wymaganie wprowadzenia standardu zatrudnienia personelu pielęgniarskiego od dnia 1 czerwca 2023 r.

Konsekwencje przyjęcia takiego stanowiska, tj., iż "dzisiaj jest coraz więcej opieki zdrowotnej w pomocy społecznej" , są naprawdę doniosłe w różnych aspektach działalności opieki społecznej, zarówno w aspekcie oceny legalności prowadzenia takiej działalności, skutków podatkowych, czy też oceny z punktu widzenia prowadzenia dokumentacji medycznej. Ale o tym już w następnej części.

Szukaj nowych pracowników

Dodaj ogłoszenie już za 4 zł dziennie*.

* 4 zł netto dziennie. Minimalny okres ekspozycji ogłoszenia to 30 dni.

Zobacz także

Msolecka
FelietonMałgorzata Solecka

Nie czas płakać nad rozlaną szczepionką...

20 listopada 2023
Msolecka
FelietonMałgorzata Solecka

Idzie nowe… po staremu

18 października 2023
IMG

Jazda bez trzymanki

29 września 2023
27.11.2012 WARSZAWA , PROFESOR WIESLAW JEDRZEJCZAK W NOWYM ODDZIALE TRANSPLANTACJI SZPIKU W SZPITALU PRZY BANACHA .FOT. ADAM STEPIEN / AGENCJA GAZETA

„Diagnozomaty”

13 lipca 2023