Blogosfera Medexpressu

Michał Modro: Deklaracja w sprawie Konsensusu Genewskiego - wyzwanie dla rządu, co do szerokiego poszanowania praw kobiet


Michał Modro 2020-10-28 09:20
Od kilku dni toczy się w Polsce dyskusja na temat podpisania Deklaracji w sprawie Konsensusu Genewskiego „Geneva Consensus Declaration”) nazywaną w mediach „deklaracją antyaborcyjną”. Czy słusznie?

Wstęp.

W dniu 22 października 2020 r. Minister Zbigniew Rau zadeklarował w imieniu rządu RP poparcie dla Deklaracji ws. Konsensusu Genewskiego „Geneva Consensus Declaration”).

Uroczystość podpisania Deklaracji zorganizowana została w formie wirtualnej z inicjatywy rządu Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie odbyło się w Waszyngtonie z udziałem Sekretarza Stanu USA Michaela Pompeo oraz Sekretarza ds. Zdrowia i Opieki Społecznej USA, Alexa Azara.

Pełny tekst deklaracji w języku angielskim tutaj.

Deklaracja to nie prawo

Przede wszystkim deklaracja to nie prawo. Jej podpisanie nie wywołuje żadnych skutków w sferze prawnej osób, których dotyczy.

Jest jednak deklaracją, która dla podmiotów podpisujących powinna wyznaczać kierunki polityki.

To dobrze czy źle? Moim zdaniem dobrze dla kobiet, a dla rządu poważne wyzwanie. Dlaczego? Już wyjaśniam.

Prawa kobiet na pierwszym miejscu.

Zgodnie z Deklaracją „prawa kobiet są niezbywalną, integralną i niepodzielną częścią wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności”.

Deklaracja podkreśla „równe prawo mężczyzn i kobiet do korzystania ze wszystkich praw obywatelskich i politycznych”, a także praw ekonomicznych, społecznych i kulturalnych oraz, że „równe prawa, szanse i dostęp do zasobów oraz równy podział obowiązków za rodzinę przez mężczyzn i kobiety oraz harmonijne partnerstwo między nimi mają kluczowe znaczenie dla ich dobrobytu i dobrobytu ich rodzin”.

W ocenie autorów Deklaracji „kobiety i dziewczęta muszą mieć równy dostęp do wysokiej jakości edukacji, zasobów ekonomicznych i udziału politycznego, a także równych szans z mężczyznami i chłopcami w zakresie zatrudnienia, przywództwa i podejmowania decyzji na wszystkich poziomach”.

Ochrona zdrowia nastawiona na potrzeby kobiet.

W myśl Deklaracji „powszechne ubezpieczenie zdrowotne ma fundamentalne znaczenie dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju związanych nie tylko ze zdrowiem i dobrym samopoczuciem”, a „zdrowie to stan pełnego fizycznego, psychicznego i społecznego dobrostanu, a nie tylko brak choroby lub ułomności „.

Jak podkreślono w Deklaracji istnieją „potrzeby, które istnieją na różnych etapach życia jednostki”, które razem wspierają optymalny stan zdrowia przez całe życie, co pociąga za sobą dostarczanie niezbędnych informacji, umiejętności i troski o osiągnięcie jak najlepszych wyników zdrowotnych i osiągnięcie pełnego potencjału ludzkiego.

Zapewnienie pełnego korzystania ze wszystkich praw człowieka i równych szans kobiet na wszystkich szczeblach politycznych, ekonomicznych, i życia publicznego poprawi i zabezpieczy dostęp kobiet do korzyści w zakresie zdrowia i rozwoju, w tym zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, które zawsze muszą promować optymalny stan zdrowia, najwyższy możliwy do osiągnięcia poziom zdrowia, bez aborcji. Ponadto pozwoli zbudować system opieki zdrowotnej oparty na wykorzystaniu zasobów, w celu wdrożenia programów zdrowotnych i rozwojowych, uwzględniających potrzeby kobiet i dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji.

W mojej ocenie trudno interpretować tę Deklarację, w sferze ochrony zdrowia, inaczej, niż dążenie do zapewnienia kobietom:

  • edukacji, która poprawi i zabezpieczy dostęp kobiet do korzyści w zakresie zdrowia i rozwoju, w tym zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego;
  • programów zdrowotnych na rzecz poprawy ich zdrowia rozwoju, w tym zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego i umożliwi rozwój reprodukcyjny, co siłą rzeczy powinno uwzględniać dostęp do programów in vitro;
  • dostępu do refundacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym antykoncepcji, skoro wyjątkiem (bo Deklaracja nie przewiduje zakazu) ma być aborcja.

Aborcja nie zakazana.

W żadnym miejscu Deklaracji nie określono, że aborcja jest zakazana.

W Deklaracji podkreślono natomiast, że „w żadnym wypadku nie należy promować aborcji jako metody planowania rodziny” oraz że „wszelkie środki lub zmiany związane z aborcją w systemie opieki zdrowotnej mogą być określone jedynie na szczeblu krajowym lub lokalnym zgodnie z krajowym procesem legislacyjnym”.

Zgodnie z treścią Deklaracji, „dziecko potrzebuje specjalnych zabezpieczeń i opieki przed i po urodzeniu” oraz „należy podjąć specjalne środki ochrony i pomocy w imieniu wszystkich dzieci”, w oparciu o zasadę dobra dziecka.

Ponadto potwierdzono, że nie ma międzynarodowego prawa do aborcji ani żadnego międzynarodowego zobowiązania ze strony państw do finansowania lub ułatwiania aborcji, zgodnie z wieloletnim międzynarodowym konsensusem, w myśl którego ma każdy naród
suwerenne prawo do wdrażania programów i działań zgodnych z ich prawem i polityką.

W kontekście powyższego całość problematyki dotyczącej aborcji sprowadza się do następujących wniosków:

  • aborcja nie może być metodą planowania rodziny;
  • nie ma międzynarodowego prawa do aborcji ani żadnego międzynarodowego zobowiązania ze strony państw do finansowania lub ułatwiania aborcji;
  • każde państwo w sposób suwerenny powinno określić prawo do aborcji, zgodnie z krajowym procesem legislacyjnym.

​Rekapitulując ...

Zgadzam się z tezą, że aborcja nie może być metodą planowania rodziny wówczas, gdy państwo stwarza cały system opieki zdrowotnej i system pomocy dla kobiet i dzieci, który obejmuje takie elementy jak:

  • edukacja, która poprawia i zabezpiecza dostęp kobiet do korzyści w zakresie zdrowia i rozwoju, w tym zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego;
  • programy zdrowotne na rzecz poprawy zdrowia i rozwoju kobiet, w tym zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego i umożliwia rozwój reprodukcyjny;
  • dostęp do refundacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym antykoncepcji, skoro wyjątkiem (bo Deklaracja nie przewiduje zakazu) ma być aborcja;
  • programy zabezpieczenia społecznego, które realnie zabezpieczają, życie, zdrowie oraz rozwój rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami.

Zgodnie z Deklaracją cele te mogą i mają być osiągnięte przez zapewnienie dla kobiet pełnego korzystania ze wszystkich praw człowieka i równych szans kobiet na wszystkich szczeblach politycznych, ekonomicznych, i życia publicznego.

PDF

Zobacz także