Zespół naukowców z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego oraz Instytutu Psychologii Polskiej Akademii Nauk realizuje pierwsze na świecie randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kliniczne oceniające skuteczność i dawkowanie leków w leczeniu zaburzenia kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD). Projekt, finansowany przez Agencję Badań Medycznych, może wyznaczyć nowe standardy terapii tego stosunkowo nowego, a jednocześnie poważnego problemu zdrowia publicznego.
Kompulsywne zachowania seksualne. Pierwsze takie badanie na świecie
Opublikowano 27 stycznia 2026 13:55
Z tego artykułu dowiesz się:
- Polska na czołowej pozycji w badaniach nad zaburzeniami seksualnymi: Zespół naukowców z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego i Instytutu Psychologii PAN prowadzi pionierskie badania nad skutecznością leków w leczeniu zaburzenia kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD), które może stać się nowym standardem terapii.
- CSBD - nowa jednostka diagnostyczna: Zaburzenie to, uznane przez WHO w 2022 roku, dotyka 3-5% mężczyzn i 1-2% kobiet, prowadząc do znacznych problemów w życiu osobistym i zawodowym.
- Nowatorskie metody badawcze: Badanie obejmuje ponad 400 uczestników i wykorzystuje zaawansowane techniki, takie jak EEG, aby zbadać reakcje mózgu na bodźce erotyczne w kontekście farmakoterapii.
- Przełomowe podejście do leczenia: Celem jest wyznaczenie najskuteczniejszych leków oraz optymalnych dawek, co może znacząco poprawić jakość życia osób borykających się z CSBD.
Zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych (CSBD – Compulsive Sexual Behaviour Disorder) zostało oficjalnie uznane w 2022 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i włączone do klasyfikacji ICD-11 jako odrębna jednostka diagnostyczna. Choroba charakteryzuje się utratą kontroli nad impulsami seksualnymi, co prowadzi do powtarzania zachowań, które mimo negatywnych konsekwencji stają się centralnym elementem życia pacjenta.
Do najczęściej obserwowanych form CSBD należą kompulsywne korzystanie z pornografii i masturbacja, impulsywne podejmowanie przygodnych kontaktów seksualnych oraz nadmierne korzystanie z płatnych usług seksualnych. Zaburzenie to może powodować znaczne cierpienie psychiczne, prowadzić do problemów w relacjach interpersonalnych, pracy zawodowej i funkcjonowaniu społecznym. Szacuje się, że CSBD dotyczy 3–5 proc. mężczyzn oraz 1–2 proc. kobiet w populacji.
Na te wyzwania odpowiada projekt realizowany przez zespół CMKP pod kierunkiem prof. Michała Lew-Starowicza we współpracy z naukowcami z Instytutu Psychologii PAN, kierowanymi przez prof. Mateusza Golę. Badanie jest pierwszym na świecie randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniem klinicznym poświęconym farmakoterapii CSBD i obejmuje ponad 400 mężczyzn w wieku 18–60 lat.
Uczestnicy zostaną losowo przydzieleni do jednej z czterech grup terapeutycznych otrzymujących escitalopram, naltrekson, terapię skojarzoną lub placebo. Projekt zakłada 18 miesięcy obserwacji oraz szeroki zakres metod badawczych, w tym pomiary aktywności mózgu za pomocą EEG przed i po terapii, badania psychologiczne i laboratoryjne oraz prowadzenie dzienniczków codziennych w dedykowanej aplikacji mobilnej.
Celem badania jest określenie, które z dostępnych leków najskuteczniej redukują objawy CSBD, poprawiają kontrolę impulsów i jakość życia pacjentów, a także ustalenie optymalnego schematu dawkowania. Jak podkreśla prof. Michał Lew-Starowicz, to pierwsze na świecie badanie o takiej skali i rygorze metodologicznym, które może wyznaczyć nowe kierunki leczenia kompulsywnych zachowań seksualnych.
Istotnym elementem projektu jest połączenie farmakoterapii z badaniem reaktywności mózgu na bodźce erotyczne, co pozwoli na lepsze zrozumienie mechanizmów neuronalnych leżących u podstaw skuteczności leczenia. Na ten aspekt zwraca uwagę prof. Mateusz Gola. - Wykorzystujemy najnowsze narzędzia neuronauki i psychometrii, aby stworzyć naukowe podstawy skutecznego leczenia CSBD. Polska jest dziś liderem w tej dziedzinie, a udział w badaniach może być pomocny nie tylko dla uczestników, ale dla dziesiątek tysięcy osób na świecie zmagających się z tym problemem, które skorzystają z wyników tego nowatorskiego projektu - mówi.
Źródło: Mat. prasowy
