Pionierski projekt PTR w diagnostyce chorób rzadkich
Opublikowano 20 lutego 2026 07:32
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dzięki nowemu projektowi Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego, diagnostyka rzadkich chorób autozapalnych stanie się szybsza i bardziej precyzyjna. Ośrodki reumatologiczne w Polsce będą mogły korzystać z bezpłatnych badań ferrytyny glikozylowanej oraz interleukiny 18, co ma kluczowe znaczenie dla diagnozowania choroby Stilla i zespołu aktywacji makrofagów.
- Nowatorskie badania mogą uratować życie pacjentów. Czas reakcji na te rzadkie schorzenia może decydować o rokowaniu, dlatego dostęp do wyspecjalizowanych testów jest tak istotny w kontekście poprawy jakości opieki medycznej.
- ALAB laboratoria jako jedyne w Polsce oferuje te zaawansowane badania. Oznaczenia IL-18 i GF są teraz dostępne dla ośrodków reumatologicznych, co stanowi istotny krok w walce z chorobami autozapalnymi.
- Choroba Stilla i zespół MAS to poważne, zagrażające życiu schorzenia. Nierozpoznane i nieleczone mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji, dlatego tak ważne jest wczesne ich wykrywanie i leczenie.
– To projekt o ogromnym znaczeniu klinicznym. Dostęp do tak wyspecjalizowanych badań pozwoli szybciej i trafniej diagnozować rzadkie choroby autozaplne, w których czas reakcji decyduje o rokowaniu, wręcz może ratować życie chorego. Wierzymy, że dzięki tej inicjatywie mamy szansę wpłynąć na poprawę jakości opieki nad pacjentami, a także rozwój wiedzy w obszarze rzadkich chorób autozapalnych – mówi dr hab. n. med. Zbigniew Żuber, prof. UAFM, prezes Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego.
Badania będą przeprowadzane we współpracy z ALAB laboratoria – jedynego laboratorium w Polsce i jednego z nielicznych w Europie, które oferuje oznaczenia Interleukiny-18 (IL-18) oraz Ferrytyny glikozylowanej (GF) - badań kluczowych dla trafnej diagnostyki chorób autozapalnych u dorosłych i dzieci.
– Jesteśmy dumni, że możemy być partnerem tak ważnego projektu. Udostępnienie badań IL-18 i GF to efekt długotrwałego procesu walidacyjnego oraz intensywnej pracy całego zespołu Pracowni Badań Specjalistycznych ALAB laboratoria. Co ważne oznaczenie IL-18 zostało ujęte w najnowszych rekomendacjach EULAR/PReS (2024) dotyczących diagnostyki choroby Stilla. Cieszymy się, że ALAB laboratoria jako jedyne laboratorium w Polsce oferuje możliwości oznaczania tych kluczowych dla chorób rzadkich markerów diagnostycznych - podkreśla Justyna Czuba, specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej, kierownik Laboratorium Centralnego ALAB laboratoria.
Czym jest choroba Stilla i zespół MAS?
Choroba Stilla (Still’s disease) (SD) jest rzadką ogólnoustrojową, ciężką chorobą zapalną, charakteryzująca się epizodami wysokiej gorączki, zwiewną wysypką i dolegliwościami bólowymi stawów. Obejmuje jednostki opisywane wcześniej jako systemowa postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (MIZS, systemic juvenile idiopathic arthritis, sJIA) u dzieci oraz choroba Stilla osób dorosłych (adult-onset Still's disease, AOSD). Choroba Stilla to burza cytokinowa, nadmierna reakcja układu odpornościowego, potencjalnie zagrażająca życiu chorego, śmiertelność wynosi od 1 do 4% chorujących. Zespół aktywacji makrofagów (MAS) to z kolei poważne powikłanie wielu chorób ogólnoustrojowych, występuje najczęściej jako powikłanie choroby Stilla. Jest to choroba hiperzapalna, zwielokrotniona „burza cytokinowa”, w której dochodzi do spotęgowanej reakcji układu odpornościowego, mogąca prowadzić do uszkodzenia narządów i stanowiąca bezpośrednie zagrożenie dla życia, śmiertelność wśród chorych wynosi od 20-45%. Nierozpoznany i nieleczony MAS prawie w 100% przypadków kończy się zgonem.
Badania dostępne są wyłącznie dla ośrodków reumatologicznych zweryfikowanych przez Polskie Towarzystwo Reumatologiczne. Zgłoszenia ośrodków przyjmowane są za pośrednictwem adresu: [email protected]
Grant pod kierownictwem dr. hab. n. med. Zbigniewa Żubera, prof. UAFM - prezesa Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego oraz dra hab. n. med. Bogdana Batko, prof. UAFM - prezesa elekta PTR, jest finansowany przez Polskie Towarzystwo Reumatologiczne i będzie realizowany przez okres co najmniej 12 miesięcy.
inf pras





![WUM_0002 [20260217]](https://cdn.medexpress.pl/media/images/WUM_0002_20260217.69d3fcd2.fill-491x272.format-webp.webp)






