AI przeanalizuje dokumentację medyczną, ułoży ją chronologicznie, wychwyci kluczowe fakty i wskaże lekarzowi orzecznikowi, na co zwrócić uwagę. ZUS planuje wdrożenie systemu w II kwartale 2026 roku. Czy w tym szczególnym przypadku sztuczna inteligencja pomoże, czy zaszkodzi pacjentom?

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak sztuczna inteligencja ma zrewolucjonizować orzekanie o niezdolności do pracy? ZUS planuje wdrożyć system AI, który ma analizować dokumentację medyczną i wspierać lekarzy orzeczników w podejmowaniu decyzji.
Co to oznacza dla pacjentów? System ma odciążyć orzeczników od żmudnej pracy z dokumentami, umożliwiając im lepsze skupienie się na ocenie stanu zdrowia pacjentów.
Kiedy możemy spodziewać się pierwszych efektów? Wdrożenie produkcyjne planowane jest na II kwartał 2026 roku, co oznacza, że już niedługo AI zacznie wpływać na procesy orzecznicze.
Jakie inne innowacje ZUS wprowadza? Oprócz systemu AI, ZUS testuje m.in. voicebota do umawiania wizyt oraz automatyczny translator dokumentów obcojęzycznych.
Dlaczego AI nie zastąpi ludzi? ZUS podkreśla, że sztuczna inteligencja ma wspierać, a nie zastępować lekarzy, co ma zapewnić bezpieczeństwo i poprawność podejmowanych decyzji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował szczegółową informację na temat wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Wśród kilku projektów – zarówno już działających, jak i będących w fazie pilotażu lub przygotowania – szczególną uwagę zwraca system mający wspierać lekarzy orzeczników w analizie dokumentacji medycznej.

AI w orzekaniu o niezdolności do pracy

System ma działać w ten sposób, że sztuczna inteligencja przeanalizuje całą dokumentację zgromadzoną w procesie orzekania, ułoży ją chronologicznie, pogrupuje, odnajdzie fakty medyczne i wskaże jej istotne elementy. Rozwiązanie ma też umożliwiać szybkie wyszukiwanie konkretnych informacji we wszystkich dokumentach jednocześnie i ułatwiać poruszanie się po wirtualnej teczce akt.

ZUS zastrzega wprost, że system ma wspomagać lekarzy orzeczników – nie zastępować ich ani automatycznie podejmować decyzji. Pilotaż już się odbył, obecnie trwa przygotowanie do pełnego wdrożenia, które zaplanowano na II kwartał 2026 roku.

Narzędzie ma więc odciążyć orzeczników od żmudnego przekopywania się przez często bardzo obszerną dokumentację – i w założeniu pozwolić im skupić się na samej ocenie stanu zdrowia pacjenta. Jak będzie w praktyce? Czas pokaże…

Co jeszcze ZUS wdraża lub testuje

Komunikat ZUS obejmuje kilka projektów na różnym etapie zaawansowania.

Jedyny system już w pełni działający to narzędzie obsługujące zgłoszenia składane przez pracowników Zakładu w wewnętrznym systemie informatycznym. Algorytmy AI rozpoznają i kategoryzują najczęstsze zgłoszenia, dzięki czemu ok. 25% z nich trafia automatycznie do właściwych grup wsparcia, z pominięciem pierwszej linii helpdesku.

Niemal gotowy do uruchomienia jest też translator – system automatycznego tłumaczenia dokumentów obcojęzycznych na język polski, w tym dokumentów składanych przez klientów w oddziałach przy ubieganiu się o świadczenia. Pełne wdrożenie produkcyjne planowane jest na przełom I i II kwartału 2026 roku.

W fazie pilotażu lub prac koncepcyjnych są natomiast: voicebot do telefonicznego umawiania wizyt w placówkach ZUS (działający całą dobę, bez udziału pracownika), system wspomagający odpowiadanie na maile klientów (ZUS obsługuje ich rocznie ponad 1,3 mln), Asystent Doradcy ds. Ulg i Umorzeń wspierający analizę wniosków i przygotowywanie propozycji spłat, a także Inteligentna Baza Wiedzy – wewnętrzne repozytorium dla pracowników Zakładu, wyposażone w asystenta AI potrafiącego streszczać i porównywać dokumenty.

Zasada: człowiek decyduje

ZUS podkreśla, że generalną zasadą we wszystkich projektach jest wykorzystanie AI wyłącznie do wspomagania decyzji ludzkich – nie do ich automatycznego podejmowania. Zakład deklaruje też dbałość o zgodność z RODO i unijnym AI Act, odporność na ataki oraz możliwość audytu. Zaznacza przy tym, że każdy projekt jest testowany pod kątem ryzyka tzw. halucynacji, czyli generowania przez AI błędnych lub zmyślonych informacji.

Kolejna aktualizacja informacji o projektach AI przewidziana jest dopiero w momencie wdrożenia pierwszego projektu mającego bezpośredni kontakt z danymi klientów Zakładu.

Źródło: ZUS