Publikacja pierwszego raportu analitycznego Narodowego Funduszu Zdrowia, łączącego dane populacyjne z oceną kliniczną leczenia szpiczaka plazmocytowego w programie B.54, stała się punktem wyjścia do debaty „Jakość w Medycynie: Leczenie szpiczaka plazmocytowego w Polsce w świetle raportu NFZ”, która odbyła się 31 marca. Dokument, oparty na rzeczywistych danych sprawozdawczych, a nie na badaniach klinicznych, otwiera nowy rozdział w ocenie polityki refundacyjnej w hematologii. O celach raportu, jego znaczeniu dla decyzji systemowych oraz najważniejszych wnioskach z debaty mówi prof. Ewa Lech-Marańda, konsultant krajowa w dziedzinie hematologii.
Dane zamiast domysłów. NFZ pokazuje rzeczywiste ścieżki pacjentów ze szpiczakiem
Opublikowano 1 kwietnia 2026 12:01
Medexpress: Właśnie ukazał się najnowszy raport analityczny Narodowego Funduszu Zdrowia poświęcony szpiczakowi plazmocytowemu. Pani Profesor, jakie były główne cele tego raportu i jak można przełożyć je na decyzje systemowe?
Prof. Ewa Lech-Marańda: Raport dotyczący leczenia chorych na szpiczaka plazmocytowego w programie B.54 jest dokumentem bardzo nowatorskim, który łączy aspekty systemowe z klinicznymi. Jego wyjątkowość polega na wykorzystaniu rzeczywistych danych sprawozdawanych do Narodowego Funduszu Zdrowia do wyciągania wniosków - zarówno klinicznych, jak i systemowych. Prezentuje zatem realne dane kliniczne w ujęciu populacyjnym, co właśnie umożliwia formułowanie wniosków na taką skalę.
Jest to pierwsza edycja raportu i część jego elementów będzie wymagała rozwinięcia w kolejnych odsłonach. Niemniej już teraz przynosi istotne obserwacje kliniczne: widzimy, że rośnie populacja chorych leczonych w programie B.54, widzimy, jak wykorzystywane jest nowoczesne leczenie pierwszej linii, a także jak wygląda wykonalność przeszczepienia autologicznych krwiotwórczych komórek macierzystych po tej terapii. Widzimy też, w jakim stopniu stosowane są poszczególne schematy leczenia i jak przebiegają ścieżki pacjentów, czyli przechodzenie pomiędzy jednym a drugim schematem. Wszystkie te informacje będą wymagały dalszych analiz i dyskusji klinicznych nad optymalnym wykorzystaniem dostępnych opcji terapeutycznych.
Raport ma również istotny wymiar systemowy. Pokazuje, jak duża i rosnąca liczba chorych korzysta z programu: porównując pierwsze półrocze 2023 roku z drugim półroczem 2025 roku, widzimy, że liczba podań leków w programie B54 zwiększyła się dwukrotnie. To obrazuje, jakim obciążeniem dla systemu staje się program. Widzimy też, że realizowany jest on przede wszystkim w trybie hospitalizacji jednodniowej - ambulatoryjna opieka specjalistyczna stanowi około 20% podań.
Raport dostępny jest tutaj.
