60 proc. nastolatków żyje w chronicznym stresie i przemęczeniu, 40 proc. wykazuje objawy depresyjne, a 17 proc. ma za sobą doświadczenie samookaleczeń – wynika z raportu „Diagnoza Młodzieży 2026”. Dokument zaprezentowany podczas konferencji w Ministerstwie Edukacji Narodowej ma stać się jednym z fundamentów przygotowywanej Krajowej Strategii Młodzieżowej.

Z tego artykułu dowiesz się:

Alarmujące dane: 60% nastolatków w Polsce żyje w chronicznym stresie, a 40% wykazuje objawy depresji, co podkreśla powagę sytuacji zdrowia psychicznego młodzieży.
Inicjatywa rządowa: Raport „Diagnoza Młodzieży 2026” będzie fundamentem dla Krajowej Strategii Młodzieżowej, zainicjowanej podczas konferencji w Ministerstwie Edukacji Narodowej.
Problemy społeczne: 62% młodych ludzi doświadcza bullyingu, a 17% ma za sobą epizody samookaleczeń, co wskazuje na pilną potrzebę wsparcia w obszarze zdrowia psychicznego.
Triada Odporności: Proponowane działania mają na celu wzmocnienie odporności psychicznej młodzieży oraz ograniczenie negatywnego wpływu środowiska cyfrowego.
Dialog społeczny: W nadchodzących miesiącach planowane są otwarte konsultacje, które umożliwią młodzieży współdecydowanie o kierunkach polityki młodzieżowej w Polsce.

W czwartek, 12 marca 2026 r., odbyła się konferencja „Diagnoza Młodzieży 2026. Od oceny sytuacji do strategii wsparcia młodzieży i młodych dorosłych”. Podczas wydarzenia zaprezentowano raport oraz zainicjowano proces przygotowania Krajowej Strategii Młodzieżowej. Konferencję otworzyła minister edukacji Barbara Nowacka. W spotkaniu uczestniczyli także m.in. podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz, przewodnicząca sejmowej Komisji ds. Dzieci i Młodzieży Monika Rosa oraz koordynator i redaktor raportu Paweł Rabiej. W wydarzeniu wzięli udział również przedstawiciele parlamentu, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, kuratoriów oświaty, organizacji młodzieżowych, środowiska harcerskiego oraz instytucji publicznych.

Raport „Diagnoza Młodzieży 2026” powstał na podstawie analizy ponad 200 badań prowadzonych w latach 2020–2025 oraz badań własnych Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej. Wzięli w nich udział młodzi ludzie, ich rodzice oraz przedstawiciele instytucji pracujących z młodzieżą. Jak podkreślają autorzy, opracowanie jest pierwszą tak szeroką analizą wyzwań społecznych młodego pokolenia w Polsce.

„Diagnoza jest pierwszym na taką skalę kompleksowym opracowaniem naukowym dotyczącym wyzwań społecznych młodego pokolenia. Wskazuje na olbrzymie wyzwania oraz potrzeby młodzieży i młodych dorosłych, które wymagają skutecznych polityk publicznych, w tym ograniczenia negatywnego wpływu środowiska cyfrowego oraz pracy z młodzieżą i rodzinami” – powiedział prof. Mirosław Grewiński, prezes Polskiego Towarzystwa Polityki Społecznej.

Raport przedstawia wnioski dotyczące kondycji młodych ludzi w ośmiu kluczowych obszarach: rodziny i środowiska wychowawczego, tożsamości i relacji społecznych, dobrostanu i zdrowia psychicznego, środowiska cyfrowego, edukacji i rozwoju, zaangażowania obywatelskiego, pracy oraz samodzielności mieszkaniowej.

Z analiz wynika m.in., że:

60 proc. nastolatków doświadcza chronicznego stresu i przemęczenia,
40 proc. wykazuje objawy depresyjne,
62 proc. młodych osób doświadcza bullyingu rówieśniczego,
17 proc. ma za sobą epizody samookaleczeń,
53 proc. młodych dorosłych mieszka z rodzicami i ma trudności z usamodzielnieniem się.

Autorzy raportu wskazują także obszary wymagające pilnych działań publicznych. Jedną z proponowanych koncepcji jest tzw. Triada Odporności, obejmująca działania wzmacniające odporność psychiczną młodych ludzi oraz ich kompetencje społeczne. Drugim elementem ma być ograniczanie negatywnego wpływu środowiska cyfrowego, określane jako „tarcza cyfrowa”. W przypadku młodych dorosłych szczególnie istotne są działania dotyczące rynku pracy, dostępności mieszkań oraz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu.

Populacja młodzieży w wieku 15–18 lat oraz młodych dorosłych w wieku 19–29 lat liczy w Polsce ponad 5,7 mln osób. Są to przedstawiciele pokolenia Zet (Gen Z). W lutym 2025 r. Prezes Rady Ministrów wyznaczył minister edukacji Barbarę Nowacką na koordynatorkę działań Rady Ministrów w zakresie polityki młodzieżowej. Jednym z jej zadań jest przygotowanie Krajowej Strategii Młodzieżowej, która ma zostać przedłożona Radzie Ministrów. Wnioski i rekomendacje zawarte w „Diagnozie Młodzieży 2026” mają stanowić jeden z fundamentów tego dokumentu. Kolejnym etapem prac nad strategią będzie szeroki dialog społeczny z udziałem młodych ludzi. W najbliższych miesiącach planowane są otwarte konsultacje, które mają umożliwić młodzieży współdecydowanie o kierunkach przyszłych działań państwa.

Źródło: MEN