Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej negatywnie oceniło projekt zarządzenia Prezesa NFZ dotyczący ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Lekarze ostrzegają, że proponowane zmiany w rozliczaniu badań ponadlimitowych uderzą w placówki, ale przede wszystkim w pacjentów – wydłużając czas oczekiwania na diagnostykę.

Z tego artykułu dowiesz się:

Negatywna ocena projektu NFZ – Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej stanowczo sprzeciwia się nowym zasadom rozliczania badań, które mogą wpłynąć na dostęp pacjentów do diagnostyki.
Drastyczne obniżenie finansowania – Proponowane zmiany w rozliczaniu świadczeń ponadlimitowych mogą spowodować, że placówki medyczne otrzymają mniej niż połowę kosztów wykonania badań.
Wydłużenie czasu oczekiwania – Lekarze ostrzegają, że nowe zasady mogą prowadzić do dłuższych kolejek do diagnostyki, co jest szczególnie niebezpieczne dla pacjentów z chorobami nowotworowymi.
Kontrowersyjny termin wprowadzenia zmian – Nowe zasady miałyby obowiązywać z mocą wsteczną, co budzi poważne wątpliwości prawne i zaufanie do systemu ochrony zdrowia.
Apel o dialog – NRL wzywa do wycofania projektu i rozpoczęcia rozmów z przedstawicielami środowiska medycznego, aby znaleźć lepsze rozwiązania dla pacjentów.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wydało stanowisko, w którym jednoznacznie sprzeciwia się projektowi zmian w zasadach finansowania świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Dokument, przekazany przez prezesa NFZ Filipa Nowaka, spotkał się z negatywną opinią samorządu lekarskiego oraz apelem o wstrzymanie dalszych prac.

Największe zastrzeżenia dotyczą proponowanego sposobu rozliczania świadczeń ponadlimitowych, w szczególności badań tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego oraz badań endoskopowych przewodu pokarmowego – gastroskopii i kolonoskopii. Zgodnie z projektem, po przekroczeniu wartości określonej w umowie, świadczenia te – w przypadku pacjentów powyżej 18. roku życia, miałyby być rozliczane ze współczynnikiem 0,4.

Jak podkreśla Prezydium NRL, oznacza to, że placówki medyczne otrzymają mniej niż połowę kosztów poniesionych na wykonanie badań. „Samorząd lekarski stanowczo sprzeciwia się wprowadzaniu tego rodzaju rozliczeń placówek AOS z publicznym płatnikiem” – wskazano w stanowisku.

W ocenie NIL takie rozwiązanie nie tylko pogorszy sytuację finansową placówek, ale przede wszystkim ograniczy dostęp pacjentów do diagnostyki. Trudno bowiem zakładać, że świadczeniodawcy będą wykonywać badania ponadlimitowe, jeśli ich finansowanie zostanie drastycznie obniżone. W konsekwencji może to doprowadzić do wydłużenia kolejek, również w przypadku pacjentów wymagających pilnej diagnostyki, np. w kierunku chorób nowotworowych.

Prezydium NRL zwraca uwagę, że zmiany mogą przełożyć się na opóźnienia zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne, co bezpośrednio wpłynie na skuteczność leczenia. „Projektowane przez NFZ zmiany zasad rozliczeń niektórych świadczeń ponadlimitowych ograniczą skuteczność leczenia pacjentów” – podkreślono.

Dodatkowe kontrowersje budzi fakt, że nowe zasady miałyby zostać wprowadzone ze skutkiem wstecznym. Choć projekt opublikowano 11 marca 2026 r., przewiduje on stosowanie współczynnika 0,4 do świadczeń realizowanych już od 1 stycznia 2026 r. Zdaniem samorządu lekarskiego jest to sprzeczne z zasadą niedziałania prawa wstecz i podważa zaufanie świadczeniodawców do stabilności systemu.

Krytycznie oceniono także uzasadnienie projektu, które – według NRL – nie wyjaśnia w sposób wystarczający skutków proponowanych zmian. Choć NFZ wskazuje na konieczność zapewnienia stabilności finansowej systemu i efektywnego wykorzystania środków publicznych, w opinii lekarzy pomija kluczowy aspekt – ograniczenie dostępności badań dla pacjentów.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej apeluje o wycofanie projektu i podjęcie dialogu z przedstawicielami środowiska medycznego w celu wypracowania rozwiązań, które nie będą pogarszać dostępu do diagnostyki i leczenia.

Źródło: NIL