Z wiekiem układ odpornościowy traci skuteczność, a infekcje, które dla młodszych są łagodne, u seniorów mogą mieć ciężki przebieg, bez względu na to, w jakiej formie jest dana osoba. Dlatego szczepienia stają się jednym z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej w starszym wieku.
Starzejący się układ odpornościowy nie wybacza błędów. Prof. Kuchar wyjaśnia, dlaczego szczepienia są kluczowe nawet dla aktywnych seniorów
Opublikowano 26 marca 2026 10:00
Fot. iStock/Getty Images
Układ odpornościowy zmienia się wraz z wiekiem. W młodości działa sprawnie, jednak z czasem jego zdolność do reagowania na nowe zagrożenia wyraźnie spada. Zmniejsza się liczba komórek odpowiedzialnych za walkę z nieznanymi patogenami. - Innymi słowy, kończą się "rekruci" do walki z infekcjami. Zostaje tylko stara gwardia - podkreśla w rozmowie z nami prof. Ernest Kuchar.
To właśnie dlatego osoby starsze znacznie ciężej przechodzą choroby zakaźne. Infekcje, które dla młodszych są niegroźne, mogą prowadzić do powikłań, hospitalizacji, a nawet śmierci.
Choć seniorzy są bardzo zróżnicowani - od osób z zespołem kruchości po aktywnych fizycznie - procesów starzenia nie da się zatrzymać. - Niestety, nawet najlepsza forma fizyczna nie zatrzymuje procesu starzenia. Można wyglądać młodo i dobrze się czuć, ale układ odpornościowy i narządy wewnętrzne i tak funkcjonują gorzej niż u osób młodych. Co więcej, rezerwy wszystkich układów i narządów zmniejszają się. Ostra choroba może spowodować nagłe pogorszenie stanu zdrowia, właśnie z racji dekompensacji różnych narządów przy braku rezerw czynnościowych. Osoba dotąd sprawna może szybko znaleźć się w grupie osób wymagających pomocy osób trzecich - twierdzi prof. Kuchar. Zmniejszają się rezerwy organizmu, a ostra choroba może szybko doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia i utraty samodzielności.
Dlatego szczególne znaczenie mają szczepienia. Najważniejsze dla seniorów są preparaty przeciw COVID-19, RSV, pneumokokom oraz półpaścowi. Należy także pamiętać o szczepieniach przypominających przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi co 10 lat.
Choroby przewlekłe, które występują u większości osób starszych, nie są przeciwwskazaniem do szczepień. Wręcz przeciwnie - zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji, dlatego profilaktyka jest w tej grupie szczególnie istotna.
Ekspert podkreśla również, że można bezpiecznie podawać kilka szczepionek podczas jednej wizyty. - Badania potwierdzają, że takie podejście jest bezpieczne i skuteczne - podsumowuje prof. Kuchar. To rozwiązanie pozwala zaoszczędzić czas i zwiększa dostępność ochrony przed groźnymi chorobami.
Starzenie się odporności to proces nieunikniony - dlatego szczepienia u seniorów powinny być traktowane jako konieczność, a nie wybór.
