Związek Powiatów Polskich apeluje do rządu o pilne podjęcie działań naprawczych w systemie ochrony zdrowia i ostrzega, że dalsze odkładanie decyzji może zagrozić bezpieczeństwu pacjentów w całym kraju i zdestabilizować działanie szpitali powiatowych.
Szpitale powiatowe apelują do rządu: Sytuacja jest krytyczna
Opublikowano 23 stycznia 2026 06:56
Fot. Getty Images/iStockphoto
Z tego artykułu dowiesz się:
- Apel samorządowców: Związek Powiatów Polskich wzywa rząd do natychmiastowych działań, ostrzegając, że dalsze zwlekanie może zagrażać bezpieczeństwu pacjentów i destabilizować funkcjonowanie szpitali powiatowych.
- Kryzys w ochronie zdrowia: Samorządowcy podkreślają, że sytuacja w systemie ochrony zdrowia osiągnęła krytyczny punkt, z narastającymi problemami finansowymi i kadrowymi, które są wynikiem systemowych zaniedbań.
- Brak realnych działań: Mimo rozmów z Ministerstwem Zdrowia i NFZ, nie wprowadzono żadnych znaczących zmian, a ciężar utrzymania systemu zdrowia spoczywa na barkach samorządów.
- Niedofinansowanie szpitali: Szpitale alarmują, że tegoroczne kontrakty z NFZ są o 10% niższe niż w ubiegłym roku, co skutkuje narastającymi problemami z finansowaniem świadczeń.
- Niepewna przyszłość: Samorządowcy czekają na informacje dotyczące programów naprawczych szpitali oraz uruchomienia funduszy wsparcia z budżetu państwa, co wciąż pozostaje niewiadomą.
W przyjętym w środę stanowisku samorządowcy oceniają, że sytuacja w ochronie zdrowia osiągnęła poziom krytyczny. - Sytuacja w ochronie zdrowia jest dziś skrajnie trudna. Samorządy prowadzące szpitale od miesięcy mierzą się z narastającymi problemami finansowymi, kadrowymi i organizacyjnymi, które nie są efektem lokalnych decyzji, lecz konsekwencją rozwiązań systemowych - podkreśla prezes ZPP Andrzej Płonka.
ZPP wskazuje, że mimo prowadzonych rozmów z Ministerstwem Zdrowia oraz Narodowym Funduszem Zdrowia, realne działania naprawcze nie zostały dotychczas wdrożone, a ciężar utrzymania systemu w praktyce spada na samorządy.
Powiaty w sprawie sytuacji w ochronie zdrowia alarmują już od dłuższego czasu: na początku stycznia ZPP wystosował list do decydentów, m.in. w sprawie koniecznych zmian w ustawie podwyżkowej, zwracając uwagę na ogromne obciążenia, jakie generuje ona dla finansów NFZ. Jednocześnie samorządowy – podobnie jak w tej chwili – sprzeciwili się szukaniu oszczędności w budżetach szpitali, m.in. przez zmniejszenie wycen części świadczeń czy zmiany dotyczące finansowania standardu żywienia pacjentów. Ministerstwo Zdrowia co prawda zapowiada daleko idące zmiany w przepisach dotyczących podnoszenia wynagrodzeń (na które, nota bene, nie chcą się zgodzić związki zawodowe), ale samorządy widzą, że oszczędności na wycenach dokonywane są tu i teraz, natomiast losy ustawy podwyżkowej nie są, w ich ocenie, pewne.
Napięcie po stronie szpitali i ich organów założycielskich wzrasta, co było widoczne również podczas środowego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Szpitali Samorządowych, w którym wzięli udział samorządowcy zarówno szczebla powiatowego jak i wojewódzkiego. Rozmawiano, między innymi, o perspektywie uregulowania nadwykonań, przy czym MZ i NFZ nie powiedziały nic nowego: wiadomo, że świadczenia nielimitowane zostaną sfinansowane w całości (w tej chwili zamknięte są dwa pierwsze kwartały 2025 roku, jeszcze nie wszystkie oddziały rozliczyły się ze szpitalami za trzeci kwartał, płatności za ostatni zostaną obliczone do połowy lutego, a opłacone – w kolejnych tygodniach lub miesiącach, już z planu na 2026 rok). Nie wiadomo, w jakiej części płatnik zdoła uregulować nadwykonania limitowane, których – zgodnie z przepisami – finansować nie musi. Wstępnie wiadomo, że szpitale czekają na ok. 4,5 mld zł. To jednak nie wszystko, bo szpitale zwracają uwagę, że tegoroczne kontrakty z NFZ są niższe nawet o 10 proc. od ubiegłorocznych, przez co w niektórych zakresach świadczeń – na przykład w programach lekowych – podmioty będą szybciej wpadać w pułapkę nadwykonań.
Samorządowcy liczą też na wsparcie działań restrukturyzacyjnych – w kwietniu będzie wiadomo, ile szpitali musi przygotować programy naprawcze, bo ich strata netto przekroczy 1 proc. budżetu. Ciągle nie wiadomo, czy, kiedy i na jakich warunkach zostanie uruchomiony program wsparcia z budżetu państwa (BGK), nie jest też jasne, kiedy MZ uruchomi środki z Funduszu Medycznego (ok. miliarda złotych) na wsparcie dla restrukturyzujących się szpitali.
