Kołki do przebijania serca, srebrne noże, modlitewnik i medalion – brzmi jak rekwizyty do filmu grozy, a tymczasem to prawdziwy zestaw antywampiryczny z pierwszej połowy XX wieku, który właśnie trafił do Muzeum Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Eksponat nie służy rzecz jasna polowaniu na wampiry, lecz badaniom nad ludowymi wierzeniami i praktykami pogrzebowymi.
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu pokazał profesjonalny sprzęt do polowania na wampiry
Opublikowano 5 stycznia 2026 12:56
Z tego artykułu dowiesz się:
- Odkrycie z przeszłości: W Muzeum Medycyny Sądowej we Wrocławiu zagościł niezwykły zestaw antywampiryczny, który przenosi nas w czasy, gdy wierzono w "żywe zwłoki".
- Praktyki pogrzebowe: Eksponat składający się z kołków, srebrnych noży i modlitewnika ujawnia fascynujące aspekty dawnych wierzeń i rytuałów związanych z pochówkiem.
- Wyjaśnienie naukowe: Współczesna medycyna sądowa potrafi wyjaśnić zjawiska, które kiedyś przypisywano nadprzyrodzonym siłom, a zestaw staje się narzędziem edukacyjnym.
- Srebro przeciwko zarazie: Zaskakująco, srebro, znane z właściwości antybakteryjnych, miało w przeszłości chronić przed wampirami, co wpisuje się w kontekst ówczesnych epidemii.
Wrocławskie Muzeum Medycyny Sądowej wzbogaciło się o niezwykły eksponat: futerał na skrzypce wypełniony przedmiotami, które dawniej miały chronić przed wampirami. W środku znajdują się drewniane kołki, srebrne noże, krzyże, medalion, modlitewnik, świecznik, lusterko oraz buteleczki – jedna z wodą święconą, druga z tajemniczą cieczą czekającą na analizę naukową. Zestaw zawiera także poroże jelenia, uznawane w dawnych wierzeniach za ochronę przed złymi mocami.
Eksponat jest dowodem na to, jak silnie w kulturze ludowej zakorzenione były przesądy dotyczące wampirów, czyli tzw. "żywych zwłok". Wierzono, że osoby chore, zdeformowane lub wykazujące nietypowe objawy za życia mogą po śmierci stać się wampirami. Choć wtedy otwierano wówczas groby i wykonywano rytuały neutralizujące domniemane zagrożenie, dziś medyk sądowy określiłby te czynności zwykłym bezczeszczeniem zwłok.
Zestaw antywampiryczny pełni dziś funkcję edukacyjną i badawczą. Pozwala zilustrować dawne praktyki pogrzebowe, a jednocześnie wprowadza w zagadnienia medycyny sądowej, w tym naturalne procesy konserwacji zwłok, takie jak mumifikacja, przemiana torfowa czy tłuszczowo-woskowa. Dr Jędrzej Siuta z UMW podkreśla, że choć dawni ludzie przypisywali te zjawiska działaniu nadprzyrodzonych sił, współczesna nauka pozwala je w pełni wyjaśnić.
– Do walki z wampirami często stosowano srebro, którego według wierzeń miały się bać siły nieczyste. Ma to poniekąd medyczne uzasadnienie, ze względu na jego właściwości antybakteryjne. Wampiry były obwiniane o roznoszenie zarazy, a kiedy podczas epidemii choroba ominęła jakiś dom, szukano tego przyczyn. Prawdopodobnie "odkryto", że przed złymi mocami chronią srebrne przedmioty oraz czosnek, który działa jak antybiotyk - tłumaczy lekarz.
Muzeum podkreśla, że zestaw nie będzie rzecz jasna używany do polowań na wampiry. – Nasz zestaw, który wzbogacił zbiory muzeum Medycyny Sądowej UMW, posłuży jako punkt wyjścia do opowieści o dawnych wierzeniach ludowych, pochówkach wampirycznych, ale także innych zagadnień, związanych z medycyną sądową. Będzie także obiektem badań naukowych, ponieważ kryje w sobie niejedną tajemnicę – dodaje dr Siuta.
