Więcej pieniędzy, mniej kosztów? PSL i FPP proponują reformę finansowania i zarządzania w ochronie zdrowia

Jedna z propozycji dotyczy integracji ubezpieczenia chorobowego w ZUS z ubezpieczeniem zdrowotnym. Konsolidacja ma poszerzyć bazę składkową, usprawnić zarządzanie, stymulować efektywność leczenia. Integracja byłaby jedynie funkcjonalna – składki nadal zbierałby ZUS, nadal ZUS wypłacałby zasiłki. Jednak decyzje dotyczące zasiłków byłyby w rękach NFZ. Dzięki temu, jak tłumaczono, płatnikowi przestałyby się opłacać proste cięcia w wydatkach na diagnostykę i leczenie: im lepszy dostęp do świadczeń, do nowoczesnego leczenia, tym zwolnienia chorobowe krótsze i rzadsze, co za tym idzie – mniejsze wydatki, a nadwyżkę płatnik mógłby inwestować w zdrowie.

Kolejna propozycja to przywrócenie ulgi podatkowej dla pacjentów, czyli możliwości odliczenia od PIT 10 proc. wydatków ponoszonych na określone świadczenia. Dzięki cyfryzacji pacjenci nie musieliby gromadzić dokumentów, ale byliby zainteresowani dokumentowaniem wykonania usługi – co, jak mówił dr Łukasz Kozłowski, główny ekonomista FPP, w przypadku mniejszych gabinetów nie zawsze jest przestrzegane. To uszczelniłoby system podatkowy, ale też dostarczyło rzetelnych danych na temat potrzeb zdrowotnych populacji. W tej chwili wiedza jest niepełna, bo zwłaszcza w sektorze prywatnym wprowadzanie zdarzeń medycznych nie jest regułą.

Autorzy projektu chcą też zdecydowanego ograniczenia kosztów systemu i proponują zmiany w ustawie o wynagrodzeniach minimalnych przez powiązanie przyszłych wzrostów minimalnych stawek z poziomem inflacji powiększonym o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Termin waloryzacji wynagrodzeń oraz powiązany z tym termin podwyższenia wycen miałby zostać przesunięty z 1 lipca na początek roku, co jednorazowo odciążyłoby NFZ w sumie o 7,1 mld zł. Warto zaznaczyć, że projekty poselskie nie są poddawane formalnie konsultacjom publicznym i nie muszą trafić na przykład do Rady Dialogu Społecznego (w połowie lutego fiaskiem w zespole zajmującym się ochroną zdrowia zakończyły się rozmowy na temat rządowych propozycji zmian w ustawie podwyżkowych, propozycji bliźniaczych wobec tych, które w tej chwili kładą na stole ludowcy).

Są też pomysły na nowe otwarcie „koordynacji i konsolidacji” w szpitalnictwie, z kluczową rolą marszałków województw. To swego rodzaju kompromis względem obecnego podejścia (struktura szpitalnictwa bez zmian, warunki współpracy i ewentualnej konsolidacji uzgadniają ze sobą poszczególne samorządy, przede wszystkim powiatowe) a postulatem przekazania wszystkich szpitali w ręce samorządów wojewódzkich. PSL i FPP proponują, by szpitale powiatowe pozostały przy starostach, ale funkcjonowały w subregionalnych sieciach – kilka szpitali powiatowych oraz wojewódzki szpital wiodący, odpowiedzialny za koordynację opieki zdrowotnej na wyznaczonym terenie. Wyznaczenie szpitala wiodącego, tworzenie map potrzeb zdrowotnych oraz za koordynacja opieki medycznej byłoby zadaniem marszałka województwa.

Autorzy projektu przekonują, że proponowana ustawa zapewniłaby zwiększenie przychodów NFZ o około 16,6 mld zł rocznie, i pozwoliła ustabilizować sytuację płatnika. Podkreślają również że prace należałoby zacząć bez zwłoki, a ustawa – z odpowiednim vacatio legis – powinna wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.