Pacjentom w wielu sytuacjach przysługuje refundacja leków i wyrobów medycznych, jednak jej zastosowanie zależy od szeregu warunków formalnych i medycznych. Do Rzecznika Praw Pacjenta trafiają zgłoszenia dotyczące niewłaściwego – zdaniem pacjentów – wystawiania recept bez refundacji. Każdy taki sygnał jest analizowany, choć nie zawsze możliwe jest potwierdzenie naruszenia praw pacjenta.
Recepta z refundacją nie zawsze możliwa. Do Rzecznika Praw Pacjenta trafiają sygnały od pacjentów
Opublikowano 28 stycznia 2026 07:23
Thinkstock/GettyImages
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są kluczowe zasady refundacji leków? Dowiedz się, jakie warunki muszą być spełnione, aby pacjenci mogli skorzystać z refundacji leków i wyrobów medycznych.
- Co zrobić, gdy lekarz nie wystawił recepty refundowanej? Odkryj, jakie kroki mogą podjąć pacjenci w sytuacji, gdy uważają, że przysługuje im refundacja, a recepta została wystawiona nieprawidłowo.
- Dlaczego komunikacja z lekarzem jest kluczowa? Zrozum, jak ważne jest zadawanie pytań lekarzom w kontekście refundacji, a także co każdy pacjent powinien wiedzieć o swoich prawach.
- Jakie szczególne uprawnienia mają niektóre grupy pacjentów? Poznaj, jakie dodatkowe możliwości refundacyjne przysługują dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży oraz osobom z niepełnosprawnościami.
Systematyczne przyjmowanie leków zaleconych przez lekarza oraz korzystanie ze sprzętu rehabilitacyjnego i wyrobów medycznych ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii. Jednocześnie rozwój nowoczesnych metod leczenia wiąże się często z wysokimi kosztami, które dla wielu pacjentów stanowią istotne obciążenie finansowe. W takich sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera refundacja leków i wyrobów medycznych, a w określonych przypadkach także możliwość ich bezpłatnego wydania. Do Rzecznika Praw Pacjenta docierają jednak sygnały od pacjentów, którzy nie otrzymali recepty z refundacją lub – ich zdaniem – refundacja została zastosowana nieprawidłowo. W 2025 roku odnotowano 69 takich zgłoszeń. – Każdy zgłaszany do nas przypadek dotyczący niewłaściwej refundacji jest przez nas sprawdzany i analizowany. Jednak nie w każdej sytuacji możemy przyznać rację pacjentowi, ponieważ proces refundacji leków jest wieloaspektowy – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Jak wyjaśnia RPP, leki są refundowane wyłącznie w ściśle określonych chorobach i wskazaniach. Lekarz wystawiający receptę z refundacją musi posiadać potwierdzenie konkretnego wskazania refundacyjnego w dokumentacji medycznej pacjenta. Z tego powodu nie każdy lekarz ma możliwość wypisania recepty refundowanej. Dotyczy to szczególnie leków specjalistycznych, stosowanych w leczeniu chorób przewlekłych. Lekarz pracujący w poradni specjalistycznej ma obowiązek wystawić receptę na leki, które zaleca pacjentowi. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może kontynuować leczenie specjalistyczne z refundacją, o ile dysponuje odpowiednim zaświadczeniem od lekarza specjalisty. W sytuacji braku takiej dokumentacji lekarz POZ może czasowo zabezpieczyć ciągłość terapii, jednak jest wówczas zobowiązany wystawić receptę pełnopłatną.
Podobne ograniczenia dotyczą także lekarzy innych specjalizacji. Przykładowo kardiolog nie zawsze może wystawić receptę z refundacją na lek zalecony wcześniej przez neurologa. W takich przypadkach – jak wskazuje RPP – kluczowa jest właściwa komunikacja z pacjentem. – Warto zawsze poinformować pacjenta, z czego wynika brak możliwości wypisania recepty refundowanej oraz wskazać, w jaki sposób może on ewentualnie uzyskać refundację – podkreśla Rzecznik. Bartłomiej Chmielowiec zachęca również pacjentów do aktywnego zadawania pytań lekarzom i farmaceutom. – Pacjent nie musi znać szczegółowych regulacji związanych z refundacją, ale ma prawo dopytać, czy w danym przypadku przysługuje mu lek refundowany lub bezpłatny oraz na jakich zasadach – zaznacza.
Rzecznik Praw Pacjenta przypomina jednocześnie, że szczególne uprawnienia w zakresie refundacji przysługują m.in. dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży oraz osobom z niepełnosprawnościami.
Źródło: RPP
