Bożena Janicka: Trwa dalszy demontaż podstawowej opieki zdrowotnej

Z kontroli przeprowadzanych przez NIK jak również z opracowanych rekomendacji wynika, że system ochrony zdrowia nie jest przyjazny dla pacjenta. Chodzi przede wszystkim o zbyt niskie nakłady publiczne na zdrowie w Polsce, co skutkuje wysokim – w porównaniu do innych państw europejskich – udziałem wydatków ponoszonych bezpośrednio przez pacjentów (tym samym dostęp do leczenia uzależniony jest od sytuacji ekonomicznej pacjenta). Według NIK – polski pacjent dodatkowo skazany jest na oczekiwanie w długich kolejkach na świadczenia medyczne, nie ma również dostępu do innowacyjnych leków oraz metod leczenia.
Obowiązujący system nie zapewnia także efektywnego wykorzystania środków publicznych (zbyt niskie nakłady na profilaktykę, finansowanie głównie medycyny naprawczej, zbyt duży udział lecznictwa szpitalnego, które jest najdroższe – ponad 50% środków NFZ – w finansowaniu świadczeń oraz nieodpowiednia ich wycena).

Z ustaleń kontroli NIK i opracowanych rekomendacji wynika, iż podstawowa opieka zdrowotna, powszechnie uznawana jest za ważny szczebel ochrony zdrowia. Jednakże koniecznością jest opracowanie strategii w której zostaną wskazane miejsca i role w systemie ochrony zdrowia poszczególnym instytucjom i przypisanie im zadań. Zasada, że „ wszyscy konkurują ze wszystkimi“ czy „ wszyscy robią wszystko“ nie sprzyja również zachowaniu odpowiedniej jakości świadczeń. Należy również dookreślić miejsce i rolę podmiotów w zakresie profilaktyki, zwłaszcza w odniesieniu do chorób cywilizacyjnych, wymagających kompleksowych działań (administracyjno-medycznych) w celu ich ograniczenia (nadwaga, otyłość, cukrzyca, choroby układu krążenia i nowotworowe).

Sprawne działanie systemu ochrony zdrowia poważnie zakłócają – według ustaleń i rekomendacji NIK – problemy, z jakimi borykają się podmioty lecznicze (m.in. braki kadrowe, luka pokoleniowa, obowiązek realizacji zadań zwiększających koszty działalności placówki bez zapewnienia środków finansowych na ten cel, brak współpracy z podmiotami tworzącymi, itd).
W oparciu o materiał zgromadzony podczas kontroli Najwyższa Izba Kontroli rozpoczęła opracowanie szczegółowej analizy, która ma wskazać kierunki zmian w systemie ochrony zdrowia w Polsce. Bardzo istotne i przydatne w przygotowaniu dokumentu są uwagi i sugestie ekspertów, w tym także osób kierujących podmiotami leczniczymi.

Bożena Janicka, prezes PPOZ, wskazała między innymi na brak długofalowej strategii funkcjonowania opieki zdrowotnej (ponad resortowo, ponad podziałami politycznymi), czyli Konstytucji Zdrowia, pozycjonującej podstawową opiekę zdrowotną jako fundament opieki zdrowotnej.
POZ jest obszarem, podlegającym trendom i naciskom politycznym, w którym szczególnie brak jest polityki długofalowej.

- Obchodzimy w 2019 roku 20-lecie funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej w ramach Kas Chorych, a następnie Narodowego Funduszu Zdrowia. Na przestrzeni tych lat, przy braku polityki długofalowej następowały wielokrotnie zmiany kierunków reform w ochronie zdrowia, pod wpływem trendów i nacisków politycznych. Silna pozycja POZ ma miejsce w większości państw europejskich, ale Polska – niestety – do nich nie należy. Aktualnie trwa dalszy demontaż podstawowej opieki zdrowotnej. Dramatyczne braki kadrowe lekarskie próbuje się łatać przekazywaniem kompetencji lekarskich innym grupom zawodowym, zamiast kształcić nowe kadry lekarskie – mówiła prezes PPOZ.

Źródło: PPOZ