Aktywność fizyczna kształtuje proces starzenia się

Proces starzenia się człowieka jest wielowymiarowy i obejmuje zarówno zmiany fizjologiczne, jak i psychiczne. Wraz z wiekiem dochodzi nie tylko do stopniowego pogorszenia sprawności organizmu, ale także do zmian w funkcjonowaniu poznawczym, motywacji oraz ogólnego dobrostanu psychicznego. Badania naukowców Śląskiego Uniwersytetu Medycznego (wyniki opisanych analiz można znaleźć w publikacji w najnowszym wydaniu czasopisma „Nutrients”) wskazują, że kondycja fizyczna i psychiczna pozostają ze sobą w ścisłej zależności, a ich równowaga ma kluczowe znaczenie dla jakości życia w późniejszych latach. Jednym z istotnych problemów zdrowotnych starzejących się populacji jest sarkopenia, czyli postępująca utrata masy i siły mięśniowej. Zjawisko to prowadzi do ograniczenia sprawności funkcjonalnej, zwiększa ryzyko upadków i utraty niezależności. - W badaniu przeprowadzonym wśród kobiet w wieku 65–75 lat wykazano, że znacząca część uczestniczek doświadcza zarówno nadmiernej masy ciała, jak i obniżonej masy mięśniowej, co wskazuje na rosnący problem tzw. otyłości sarkopenicznej – mówi dr n. o zdr. Tomasz Jurys. Analiza parametrów fizycznych wykazała, że aż 78 proc. badanych charakteryzowało się niską siłą uścisku dłoni, która jest uznawana za prosty i wiarygodny wskaźnik ogólnej kondycji mięśniowej. Co istotne, siła ta była silnie powiązana z beztłuszczową masą ciała oraz wskaźnikiem masy mięśniowej (SMI), natomiast nie wykazywała istotnego związku z BMI. Oznacza to, że tradycyjne wskaźniki, takie jak masa ciała czy BMI, mogą nie oddawać rzeczywistego stanu funkcjonalnego organizmu – podkreśla dr n. o zdr. Tomasz Jurys.
Równolegle należy zwrócić uwagę na psychologiczne konsekwencje obserwowanych zmian. Spadek siły mięśniowej i pogorszenie sprawności mogą prowadzić do obniżenia poczucia własnej skuteczności, ograniczenia aktywności społecznej oraz wzrostu ryzyka izolacji. - W dłuższej perspektywie może to sprzyjać pogorszeniu nastroju, a nawet rozwojowi zaburzeń depresyjnych, szczególnie u osób starszych, które tracą niezależność – zauważa dr hab. n. med. Mateusz Grajek.
Istotnym czynnikiem modyfikującym zarówno stan fizyczny, jak i psychiczny jest aktywność fizyczna. W badaniu wykazano, że kobiety wykonujące co najmniej 5000 kroków dziennie cechowały się wyższą masą mięśniową oraz większą siłą mięśni. - Regularny ruch nie tylko wspiera funkcjonowanie układu mięśniowego, ale także wpływa korzystnie na samopoczucie, redukując napięcie psychiczne i poprawiając ogólną jakość życia – akcentuje dr n. o zdr. Karolina Klimek.
Z perspektywy psychologicznej aktywność fizyczna pełni również rolę regulatora emocji i czynnika wzmacniającego poczucie sprawczości. - Nawet umiarkowany wysiłek, taki jak codzienne spacery, może przeciwdziałać apatii i wspierać utrzymanie pozytywnego nastawienia do życia. W tym kontekście ruch staje się nie tylko elementem profilaktyki zdrowotnej, ale również narzędziem wspierającym dobrostan psychiczny osób starszych – wskazuje dr hab. n. med. Mateusz Grajek.
Starzenie się organizmu nie jest procesem jednowymiarowym. Zmiany fizyczne i psychiczne wzajemnie się przenikają, a ich przebieg w dużej mierze zależy od stylu życia. Wyniki badań jednoznacznie pokazują, że nawet umiarkowana, regularna aktywność fizyczna może stanowić skuteczne narzędzie w utrzymaniu sprawności oraz dobrostanu w starszym wieku. Kluczowe wydaje się więc podejście całościowe – uwzględniające zarówno ciało, jak i psychikę – w profilaktyce i wspieraniu zdrowego starzenia się.

Źródło: Śląski Uniwersytet Medyczny