Minister zdrowia podpisała nowe rozporządzenie sklepikowe. Co z kawą w szkołach?

Nowe rozporządzenie ma ograniczyć dostęp do wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej i promować zdrowe nawyki żywieniowe od najmłodszych lat – z uwzględnieniem zasad diety planetarnej.

Co zmienia się w stołówkach

Rozporządzenie wprowadza nowe wymagania dotyczące komponowania jadłospisów. Co najmniej raz w tygodniu obowiązkowy będzie posiłek obiadowy w pełni roślinny, oparty na nasionach roślin strączkowych. Co najmniej dwa razy w tygodniu zupy mają być gotowane na wywarach warzywnych. Przepisy kładą nacisk na produkty sezonowe i lokalne, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz ograniczenie ilości cukru dodawanego do napojów. Woda ma być napojem pierwszego wyboru. Dopuszczono też możliwość zamiany produktów mlecznych ich roślinnymi odpowiednikami.

Uwzględniając postulaty rodziców dzieci na dietach roślinnych, wprowadzono obowiązek zapewnienia im alternatywnej potrawy bez produktów odzwierzęcych w dniach, gdy serwowane są posiłki mięsne i rybne.

Co zmienia się w sklepikach szkolnych

Rozporządzenie określa zamknięty katalog grup środków spożywczych dopuszczonych do sprzedaży na terenie placówek oświatowych – w tym w automatach vendingowych. Wśród dopuszczonych produktów znalazły się m.in.: pieczywo, kanapki, sałatki, mleko i produkty mleczne, napoje roślinne, warzywa i owoce, orzechy i nasiona bez dodatku cukrów i soli, soki i musy bez cukrów, naturalna woda mineralna, gorzka czekolada o wysokiej zawartości kakao czy bezcukrowe gumy do żucia.

Kluczową zmianą jest usunięcie kategorii „inne", która dotychczas umożliwiała sprzedaż produktów o niższej wartości odżywczej. Uwzględniono natomiast produkty bezglutenowe i bezlaktozowe oraz wzbogacone napoje roślinne – odpowiadając na potrzeby dzieci na dietach eliminacyjnych. Obniżono też zawartość cukrów dodawanych do napojów przygotowywanych na miejscu.

Kawa zostaje

Z projektu rozporządzenia wycofano pierwotnie planowany zakaz sprzedaży kawy. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że nie jest to ukłon w kierunku branży, lecz odpowiedź na uwagi rodziców zgłoszone w konsultacjach, poparta stanowiskiem ekspertów. Również Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB wskazał na konieczność rezygnacji z tego zapisu jako zbyt konserwatywnego – szczególnie w odniesieniu do szkół ponadpodstawowych. Z danych programu DINO-PL wynika, że 70% badanych placówek nie prowadziło sprzedaży kawy, mimo braku stosownego zakazu w rozporządzeniu z 2016 r.

Wsparcie we wdrażaniu nowych przepisów

Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego PZH–PIB przygotowuje bazę narzędzi dla placówek. Część materiałów jest już dostępna – bezpłatne e-booki i filmy instruktażowe zawierają gotowe jadłospisy i przepisy możliwe do wykorzystania w szkolnych stołówkach. Realizatorzy żywienia zbiorowego mogą też kierować pytania dotyczące interpretacji przepisów na adres: [email protected].

W perspektywie długoterminowej nowe regulacje mają przyczynić się do zmniejszenia częstości nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży oraz ograniczenia ryzyka chorób przewlekłych w dorosłym życiu.

W skrócie

Nowe rozporządzenie:

• ogranicza ekspozycję dzieci na produkty o wysokiej zawartości cukru, tłuszczu i soli,
• zwiększa udział warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych i nasion roślin strączkowych w diecie,
• zwraca uwagę na fakt, że woda powinna stanowić napój pierwszego wyboru,
• promuje spożycie ryb oraz korzystnych tłuszczów roślinnych,
• sprzyja wdrażaniu „diety planetarnej” i ograniczaniu marnowania żywności,
• nie wprowadza zakazu sprzedaży kawy.

Źródło: MZ