Narodowy Fundusz Zdrowia opublikował kompleksowy raport „Szpiczak plazmocytowy. Analiza programu lekowego B.54”. Dokument stanowi szczegółową analizę procesów terapeutycznych pacjentów w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 30 czerwca 2025 r.. Analiza powstała we współpracy z czołowymi ekspertami, m.in. prof. Ewą Lech-Marańdą oraz prof. Krzysztofem Giannopoulosem.
Przełomowa analiza
Leczenie szpiczaka plazmocytowego w Polsce. NFZ publikuje raport oparty na danych rzeczywistych (RWE)
Opublikowano 30 marca 2026 12:07
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dynamiczny rozwój opieki hematologicznej: Wartość refundacji świadczeń na leczenie szpiczaka plazmocytowego wzrosła z 159 mln zł w 2020 r. do 481 mln zł w 2025 r., co świadczy o rosnącej dostępności nowoczesnych terapii.
- Ewolucja standardów leczenia: W 2024 r. wprowadzono innowacyjny schemat DRd, a nowe terapie, takie jak przeciwciała bispecyficzne, stają się standardem w walce z nowotworem.
- Lepsza dostępność dla pacjentów: Liczba pacjentów objętych programem B.54 w 2025 r. wzrosła ponad dwukrotnie w porównaniu do 2023 r., co znacząco poprawia jakość leczenia.
- Indywidualizacja terapii: Dzięki rozszerzeniu dostępu do innowacji, terapie są lepiej dopasowane do potrzeb pacjentów, w tym osób z największymi trudnościami medycznymi.
- Skrócenie czasu oczekiwania na leczenie: Mediana czasu od zakończenia jednej linii terapii do rozpoczęcia kolejnej ulega znacznej redukcji, co zapewnia pacjentom ciągłość opieki.
Kluczowe wnioski systemowe i budżetowe
Raport wskazuje na dynamiczny rozwój opieki hematologicznej w Polsce, co przekłada się na konkretne wskaźniki systemowe:
- Wzrost nakładów i nowoczesność terapii: Wartość refundacji świadczeń wzrosła z 159 mln zł w pierwszym półroczu 2020 r. do 481 mln zł w pierwszej połowie 2025 r.. Aż 73% tej kwoty stanowią świadczenia związane z programami lekowymi i chemioterapią.
- Ewolucja standardów leczenia: Od 2024 r. dominującym schematem w programie B.54 stał się nowoczesny schemat DRd. Systematycznie wprowadzane są kolejne innowacje, w tym przeciwciała bispecyficzne (teklistamab, elranatamab) oraz talkwetamab.
- Optymalizacja modelu opieki: System dąży do zwiększenia udziału leczenia w trybie ambulatoryjnym (obecnie ok. 20% podań) oraz hospitalizacji jednodniowych, co pozwala na bardziej efektywne alokowanie zasobów publicznych.
- Dane RWE jako kompas decyzyjny: Analiza danych administracyjnych NFZ służy jako fundament dla „Real World Evidence”, wspierając procesy refundacyjne i modyfikację wytycznych klinicznych.
Perspektywa pacjenta: Korzyści i efekty zdrowotne
Dla pacjentów chorujących na szpiczaka plazmocytowego – nowotwór stanowiący ok. 14% wszystkich nowotworów układu krwiotwórczego – raport niesie kluczowe informacje o poprawie jakości i dostępności leczenia:
- Lepsza dostępność do leczenia: Liczba pacjentów objętych programem B.54 w pierwszej połowie 2025 r. była ponad dwukrotnie wyższa niż w analogicznym okresie 2023 r..
- Skuteczność mierzona przeżywalnością: Dane wskazują na wysokie prawdopodobieństwo przeżycia 365 dni u pacjentów w wieku 65-74 lata rozpoczynających nowoczesne leczenie w I linii (81,8% dla schematu DRd oraz 85,9% dla DVTd).
- Indywidualizacja ścieżek terapeutycznych: Rozszerzenie dostępu do innowacji pozwala na lepsze dopasowanie terapii do profilu pacjenta, szczególnie w grupach o największych potrzebach medycznych, np. u osób niekwalifikujących się do przeszczepienia szpiku.
- Szybsza ścieżka do kolejnych linii leczenia: Dzięki monitorowaniu danych, mediana czasu od zakończenia jednej linii do rozpoczęcia kolejnej ulega skróceniu (np. do 90 dni w 2025 r.), co zapewnia ciągłość opieki w chorobie nawrotowej.
„Raport stanowi istotny krok w kierunku systemowej oceny efektów polityki refundacyjnej. Analiza danych NFZ umożliwia ocenę realnych rezultatów leczenia w skali populacyjnej, dostarczając wiedzy o rzeczywistych ścieżkach terapeutycznych pacjentów” – ocenia prof. dr hab. n. med. Ewa Lech-Marańda, Konsultant Krajowa w dziedzinie hematologii.
Wyniki raportu zostaną omówione podczas debaty „Leczenie szpiczaka plazmocytowego w Polsce w świetle raportu NFZ”, która zaplanowana jest na 31 marca br. o godz. 10:00 w Warszawie. Relacja już niebawem w Medexpressie.
