Hipoglikemia może pojawić się nagle i zaskoczyć nawet osoby dobrze kontrolujące cukrzycę. Szybka reakcja ma kluczowe znaczenie – dlatego warto wiedzieć, jak rozpoznać pierwsze objawy i co zrobić w takiej sytuacji.
Artykuł sponsorowany
Hipoglikemia w praktyce – jak sobie radzić na co dzień?
https://www.istockphoto.com/pl/zdj%C4%99cie/niewyra%C5%BAne-zdj%C4%99cie-kobiety-cierpi%C4%85cej-na-zawroty-g%C5%82owy-lub-zawroty-g%C5%82owy-lub-inny-gm1366196062-436798257?searchscope=image%2Cfilm
Czym jest hipoglikemia i kiedy występuje?
Hipoglikemia (inaczej niedocukrzenie organizmu lub zbyt niski poziom cukru we krwi) to stan, w którym poziom glukozy we krwi spada poniżej wartości uznawanej za bezpieczną, czyli najczęściej poniżej 70 mg/dl.
Najbardziej narażone na hipoglikemię są osoby z cukrzycą typu 1 oraz typu 2, stosujące insulinę lub leki obniżające poziom cukru. Do niedocukrzenia dochodzi najczęściej wskutek błędów terapeutycznych, takich jak np. przyjęcie zbyt dużej dawki insuliny, pominięcie posiłku lub spożycie zbyt małej ilości węglowodanów (które po strawieniu przekształcają się w glukozę).
Czynniki ryzyka hipoglikemii
Do najczęstszych czynników ryzyka hipoglikemii należą:
-
nagła utrata masy ciała;
-
pomijanie posiłków;
-
spożycie alkoholu;
-
zmiana trybu dnia.
Istotnym czynnikiem wywołującym hipoglikemię jest także wysiłek fizyczny. Podczas aktywności mięśnie zużywają więcej glukozy, co może doprowadzić do gwałtownego spadku poziomu cukru, zarówno w trakcie ćwiczeń, jak i po nich.
|
Uwaga! |
|
Konsekwencją wysiłku fizycznego w porze popołudniowej może być hipoglikemia nocna, ponieważ organizm nadal zużywa glukozę podczas snu. |
Objawy hipoglikemii – jak je rozpoznać?
Objawy hipoglikemii można podzielić na dwie główne grupy:
-
objawy autonomiczne wynikają z pobudzenia autonomicznego układu nerwowego, który reaguje na spadek cukru poprzez wydzielanie adrenaliny. To właśnie wtedy pojawiają się pierwsze sygnały ostrzegawcze, takie jak uczucie silnego głodu, drżenie rąk, kołatanie serca czy nadmierna potliwość;
-
objawy neuroglikopeniczne są związane bezpośrednio z niedoborem glukozy w mózgu. Ponieważ mózg potrzebuje stałego dopływu energii, jej brak prowadzi do zaburzeń jego pracy. Pojawia się dezorientacja, trudności z koncentracją, problemy z mową, a w skrajnych przypadkach - drgawki lub utrata przytomności. Ten etap jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ chory często nie jest już w stanie samodzielnie sobie pomóc.
|
Warto wiedzieć |
|
Nie każdy z nas będzie odczuwać objawy hipoglikemii w taki sam sposób. U niektórych osób zauważalne symptomy mogą pojawiać się dopiero przy bardzo niskim poziomie cukru, co zwiększa ryzyko ciężkich powikłań. To właśnie dlatego tak ważna jest regularna kontrola glikemii i znajomość reakcji własnego organizmu! |
Jak szybko podnieść poziom cukru?
Podstawową zasadą leczenia łagodnej hipoglikemii jest szybkie dostarczenie organizmowi łatwo przyswajalnej glukozy. Na wypadek sytuacji awaryjnej warto mieć pod ręką glukozę w postaci pastylek, płynną glukozę w saszetkach czy też płynny żel energetyczny.
Jak postępować w przypadku hipoglikemii?
-
spożyj około 15 g prostych węglowodanów (np. glukoza w tabletkach);
-
odczekaj 10–15 minut;
-
sprawdź poziom glukozy;
-
w razie potrzeby przyjmij glukozę jeszcze raz.
Jak zapobiegać hipoglikemii na co dzień?
Profilaktyka hipoglikemii opiera się przede wszystkim na utrzymaniu stabilnego poziomu glukozy we krwi. Codzienna dieta powinna być dobrze zbilansowana, powinna również bazować na produktach o niskim indeksie glikemicznym (czyli takich, które powoli uwalniają glukozę do krwi). Równie ważna jest regularność posiłków oraz monitorowanie poziomu glukozy, zwłaszcza przed aktywnością i po wysiłku fizycznym. Osoby z cukrzycą powinny unikać pomijania posiłków w ciągu dnia, niezbędne jest także dostosowanie dawki insuliny do aktywności (po konsultacji z lekarzem).
|
Pamiętaj |
|
Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik określający, jak szybko dany produkt podnosi poziom glukozy we krwi. Produkty o wysokim IG powodują szybki wzrost cukru i następnie jego gwałtowny spadek, co sprzyja hipoglikemii. |
O czym jeszcze pamiętać? Zdecydowanie warto poinformować rodzinę i znajomych o objawach hipoglikemii, tak, aby wszyscy z najbliższego otoczenia wiedzieli, jak udzielić pomocy w awaryjnej sytuacji.
|
Kiedy zgłosić się do lekarza? |
|
Hipoglikemii nie należy lekceważyć, ponieważ niedocukrzenie może prowadzić do poważnych zaburzeń pracy mózgu, serca i całego organizmu. Szczególnie groźne są częste epizody hipoglikemii lub ciężkie spadki poziomu cukru, przebiegające z utratą przytomności. W takich przypadkach konieczna jest pilna konsultacja lekarska oraz ewentualna modyfikacja leczenia. |
Szybka reakcja na hipoglikemię i odpowiednie przygotowanie pozwalają uniknąć poważnych konsekwencji i zwiększają poczucie bezpieczeństwa na co dzień.
Źródła naukowe:
- Centers for Disease Control and Prevention (2024). Treatment of Low Blood Sugar (Hypoglycemia). [online]. Available at: https://www.cdc.gov/diabetes/treatment/treatment-low-blood-sugar-hypoglycemia.html [dostęp online: 20.04.2026 r.]
- Hölzen, L., Schultes, B., Meyhöfer, S.M., Meyhöfer, S. (2024). Hypoglycemia Unawareness—A Review on Pathophysiology and Clinical Implications. Biomedicines, 12, 2, 391. https://doi.org/10.3390/biomedicines12020391.
- Mathew, P., Thoppil, D. (2022). Hypoglycemia. [online] National Library of Medicine. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534841 [dostęp online: 20.04.2026 r.]
- Nakhleh, A., Shehadeh, N. (2021). Hypoglycemia in diabetes: An update on pathophysiology, treatment, and prevention. World Journal of Diabetes, 12, 12, 2036-2049. https://doi.org/10.4239/wjd.v12.i12.2036.
- NHS (2023). Dietary advice for hypoglycaemia [online] University Hospitals Sussex. Available at: https://www.uhsussex.nhs.uk/resources/dietary-advice-for-hypoglycaemia [dostęp online: 20.04.2026 r.]
- Verhulst, C.E.M., Fabricius, T.W., Nefs, G., Kessels, R.P.C., Pouwer, F., Teerenstra, S., Tack, C.J., Broadley, M.M., Kristensen, P.L., McCrimmon, R.J., Heller, S., Evans, M.L., Pedersen-Bjergaard, U., de Galan, B.E. (2022). Consistent Effects of Hypoglycemia on Cognitive Function in People With or Without Diabetes. Diabetes Care, 45, 9, 2103-2110. https://doi.org/10.2337/dc21-2502.
Tematy
artykuł sponsorowany
