Zdrowie nadgarstka – kompletny przewodnik po najczęstszych urazach, przeciążeniach i leczeniu

Budowa nadgarstka

Nadgarstek zbudowany jest z ośmiu małych kości ułożonych w dwa szeregi, tworzących razem trzy główne stawy – staw promieniowo-nadgarstkowy, śródnadgarstkowy oraz stawy międzynadgarstkowe. Całą strukturę wspierają więzadła dłoniowe, grzbietowe i poboczne, które utrzymują nadgarstek w sprawnej i stabilnej formie [1].

Ból nadgarstka – przyczyny

Ból nadgarstka często wynika z urazów i przeciążeń związanych z codzienną aktywnością lub pracą zawodową. Powtarzalne ruchy ręki i palców, np. podczas pracy przy komputerze, grze na instrumentach, używania wibrujących narzędzi czy intensywnego uprawiania sportu, mogą prowadzić do mikrourazów stawów, ścięgien i więzadeł. Takie przeciążenia powodują narastające dolegliwości – początkowo odczuwane tylko przy wysiłku, a z czasem także w spoczynku i w nocy. Częstym następstwem długotrwałego przeciążenia są także zmiany w pochewkach ścięgnistych, powodujące stan zapalny. Ból nadgarstka powodują również urazy mechaniczne, np. skręcenia, zwichnięcia czy złamania [2].

Złamania nadgarstka

Złamanie nadgarstka oznacza przerwanie ciągłości jednej lub kilku kości w obrębie nadgarstka, zazwyczaj w wyniku upadku z podparciem dłoni lub silnego urazu bezpośredniego. Najczęściej dotyczy kości łódeczkowatej, leżącej po stronie kciuka, będącej elementem stabilizującym staw nadgarstkowy. 

Złamania mogą występować u osób w różnym wieku, jednak szczególnie narażone są młode osoby aktywne fizycznie oraz osoby starsze ze zmianami zwyrodnieniowymi. Charakterystycznym objawem jest ból w okolicy urazu, nasilający się przy ruchach nadgarstka lub ucisku, a także obrzęk i zasinienie skóry w okolicy złamania [3, 4].

Postępowanie w przypadku złamań

Leczenie złamań nadgarstka zależy od rodzaju złamania i stopnia przemieszczenia odłamów. 

W przypadku złamań prostych, bez lub z niewielkim przemieszczeniem, stosuje się unieruchomienie w opatrunku gipsowym – klasycznym lub z tworzyw sztucznych. U dzieci czas unieruchomienia zależy od liczby złamanych kości i wynosi od 3 do 5 tygodni.

Jeśli złamanie wiąże się z przemieszczeniem odłamów, konieczne jest ich nastawienie. Stabilne złamania po nastawieniu unieruchamia się gipsowo, natomiast niestabilne wymagają czasem minimalnego zespolenia, np. za pomocą drutów Kirschnera, a następnie dodatkowego opatrunku gipsowego.

Niektóre złamania kości łódeczkowatej, ze względu na słabe ukrwienie, wymagają leczenia operacyjnego – najczęściej poprzez zespolenie śrubą. Operacja jest także konieczna w przypadku złamań przemieszczonych lub nieprawidłowo gojących się [3, 4].

Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie wynikające z ucisku nerwu pośrodkowego w wąskim kanale nadgarstka. Objawia się głównie bólem, pieczeniem, mrowieniem i drętwieniem czterech pierwszych palców ręki – kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego. Dolegliwości nasilają się zwłaszcza w nocy lub przy zginaniu nadgarstka, mogą wybudzać ze snu i utrudniać codzienne czynności. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do zaniku mięśni kłębu kciuka oraz zaburzeń czucia [2].

Przyczyny zespołu cieśni nadgarstka

Przyczyną zespołu cieśni nadgarstka są najczęściej choroby przewlekłe, np. cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy choroba zwyrodnieniowa rąk oraz zmiany hormonalne w ciąży. Na rozwój dolegliwości wpływają również powtarzalne ruchy ręki i nadgarstka, długotrwałe przeciążenia oraz urazy [2].

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka zależy od stopnia nasilenia objawów. W łagodnych i umiarkowanych przypadkach stosuje się metody zachowawcze, obejmujące noszenie ortezy stabilizującej nadgarstek. Ponadto zaleca się:

• fizjoterapię, 

• ultradźwięki lecznicze, 

• ćwiczenia rozciągające,

• wstrzyknięcia glikokortykosteroidów. 

Efekty pojawiają się zwykle po 2-6 tygodniach. Gdy leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy, konieczna jest operacja, która polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka. Zabieg ten daje długotrwałe efekty w 70–90% przypadków [5].

Jak postępować w przypadku bólu nadgarstka?

Gdy pojawi się ból nadgarstka, przede wszystkim odciąż staw – unikaj czynności nasilających dolegliwości i nie dźwigaj ciężkich przedmiotów. Możesz stosować ciepłe lub zimne okłady, maksymalnie 20 minut kilka razy dziennie, a w razie potrzeby przyjąć paracetamol lub niesteroidowy lek przeciwzapalny – doustnie lub miejscowo.

Do lekarza warto zgłosić się w sytuacji, jeśli ból utrzymuje się kilka dni, nasila się lub pojawiają się dodatkowe objawy [2].

Ból nadgarstka – diagnostyka

Diagnostyka bólu nadgarstka rozpoczyna się od wywiadu i badania fizykalnego, które pozwalają określić charakter i lokalizację dolegliwości. Do potwierdzenia przyczyny stosuje się badania obrazowe (np. RTG, ultrasonografię oraz w razie potrzeby rezonans magnetyczny). W przypadku podejrzenia ucisku nerwu wykonuje się badanie przewodnictwa nerwowego, a przy podejrzeniu chorób zapalnych – badania laboratoryjne [2].

Artykuł na zlecenie marki 4Flex

Źródła

[1] Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, s. 157-158

[2] Guła Z., Korkosz M., Ból ręki oraz ból nadgarstka: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2023: https://www.mp.pl/pacjent/objawy/68165,bol-reki-oraz-bol-nadgarstka-przyczyny-objawy-i-leczenie [Dostęp online: 07.12.2025]

[3] Sułko J., Złamanie, Medycyna Praktyczna, 2017: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/165537,zlamanie [Dostęp online: 07.12.2025]

[4] Stępień K., Złamania kości łódeczkowatej, Medycyna Praktyczna, 2020: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/253844,zlamania-kosci-lodeczkowatej [Dostęp online: 07.12.2025]

[5] Wiercińska M., Zespół cieśni nadgarstka - objawy i leczenie, Medycyna Praktyczna, 2023: https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/140129,zespol-ciesni-nadgarstka [Dostęp online: 07.12.2025]