Dr hab. n. med. Tomasz Trombik z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie został ekspertem Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Będzie współtworzył wdrażanie metodologii nowego podejścia (NAMs), które mogą ograniczyć wykorzystanie zwierząt w badaniach biomedycznych i przyspieszyć rozwój innowacyjnych terapii.
Polski naukowiec w gronie ekspertów Europejskiej Przestrzeni Badawczej
Opublikowano 16 lutego 2026 07:44
Fot. Getty Images/iStockphoto
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dr hab. n. med. Tomasz Trombik z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie zyskał status eksperta w Europejskiej Przestrzeni Badawczej, co otwiera nowe możliwości w badaniach biomedycznych.
- W ramach swojego nowego zadania, Trombik będzie promował metodologię NAMs, która ma na celu ograniczenie użycia zwierząt w badaniach, przyspieszając jednocześnie rozwój innowacyjnych terapii.
- Nowe podejścia badawcze opierają się na alternatywnych modelach, takich jak systemy in vitro i modelowanie komputerowe, co ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa stosowanych substancji chemicznych i leków.
- Celem działania jest stworzenie ogólnounijnego forum, które zjednoczy różne instytucje, aby usprawnić procesy badań oraz akceptacji nowych metod w przemyśle farmaceutycznym.
- Projekt, który potrwa do 2029 roku, ma na celu nie tylko rozwój NAMs, ale także zwiększenie świadomości na temat ich znaczenia w badaniach biomedycznych.
Uniwersytet Medyczny w Lublinie poinformował o sukcesie dr hab. n. med. Tomasza Trombika, kierownika Ośrodka Medycyny Doświadczalnej w Lublinie, który dołączył do grona ekspertów Europejska Przestrzeń Badawcza (ERA). Naukowiec został wybrany do Grupy Roboczej 2 (GR2) w ramach działania „Przyspieszenie wdrażania metodologii nowego podejścia (NAMs) w celu rozwoju badań biomedycznych oraz testowania produktów leczniczych i wyrobów medycznych”.
Dr Trombik będzie wspierał wdrażanie innowacyjnych metod badawczych NAMs (new approach methodologies), które ograniczają użycie zwierząt w badaniach biomedycznych, przyspieszają odkrycia naukowe oraz ułatwiają rozwój nowych leków i wyrobów medycznych. Metodologie te opierają się na alternatywnych modelach badawczych, w tym systemach in vitro, modelowaniu komputerowym czy wykorzystaniu organizmów o niższym stopniu rozwoju, takich jak larwy ryb Danio.
NAMs służą ocenie bezpieczeństwa i ryzyka związanego ze stosowaniem substancji chemicznych i leków. Ich celem jest zastąpienie, ograniczenie lub udoskonalenie tradycyjnych testów z wykorzystaniem zwierząt – zgodnie z zasadą 3R – poprzez dostarczanie szybszych, bardziej adekwatnych dla człowieka i opłacalnych ekonomicznie danych toksykologicznych na potrzeby decyzji regulacyjnych.
Celem nowego działania ERA jest koordynacja i usprawnienie wysiłków państw członkowskich Unii Europejskiej oraz interesariuszy na rzecz rozwoju, walidacji, akceptacji i wdrażania NAMs. W jego ramach powstanie ogólnounijne forum skupiające ministerstwa, agencje regulacyjne, organizacje finansujące badania, środowisko akademickie, przemysł farmaceutyczny i technologii medycznych, organizacje prowadzące badania na zlecenie, sektor MŚP oraz start-upy. Forum ma służyć ujednoliceniu polityk regionalnych i krajowych oraz przyspieszeniu postępów w tej dziedzinie.
Działanie jest nadzorowane przez zgromadzenie ogólne złożone z przedstawicieli 17 państw członkowskich UE, czterech krajów stowarzyszonych oraz sześciu organizacji interesariuszy. Projekt potrwa trzy lata i ma zakończyć się w styczniu 2029 r.
Prace zostały podzielone na cztery grupy robocze:
- GR1: opracowanie NAM i wspólnych europejskich infrastruktur
- GR2: walidacja, akceptacja i wdrażanie NAM
- GR3: edukacja i szkolenia
- GR4: otwartość i świadomość
Grupa Robocza 2 określi optymalne kryteria dla NAMs, aby ułatwić ich wdrażanie w badaniach podstawowych i stosowanych oraz ich akceptację w ocenie regulacyjnej i procesie zatwierdzania produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Zaproponuje także priorytety w zakresie walidacji i kwalifikacji metod. Państwa członkowskie oraz przemysł farmaceutyczny i medyczny podejmą decyzje o wspólnym wsparciu tych metod, które osiągnęły odpowiedni poziom dojrzałości, by mogły zostać wdrożone w badaniach regulacyjnych.
Źródło: Uniwersytet Medyczny w Lublinie
