Strony internetowe dla szpitali – co musisz wiedzieć i czym jest WCAG?

Do tego dochodzi warstwa formalna, nieobecna w komercyjnych wdrożeniach. Placówki finansowane ze środków publicznych mają ustawowy obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej, opublikowania określonego dokumentu i reagowania na zgłoszenia w ustalonym terminie. Dlatego strony internetowe dla szpitali planuje się inaczej niż typowy serwis firmowy — od wymagań prawnych i scenariuszy użycia, a nie od układu graficznego.

Kto wchodzi na stronę lecznicy i po co

Projekt zaczyna się od listy zadań, a nie od zakładek. W placówce szpitalnej zwykle wygląda ona podobnie:

Ta różnorodność jest głównym wyzwaniem architektury informacji. Jeden użytkownik działa pod presją czasu i stresu, inny spokojnie przegląda ofertę. Struktura musi obsłużyć oba przypadki, nie zmuszając nikogo do szukania po omacku.

Czym jest WCAG

Skrót rozwija się jako Web Content Accessibility Guidelines. To międzynarodowy zbiór wytycznych opracowany przez konsorcjum W3C, opisujący, jak budować serwisy użyteczne dla osób z ograniczeniami wzroku, słuchu, sprawności ruchowej i percepcji. Wytyczne mają trzy poziomy zgodności: A, AA oraz AAA.

W Polsce przestały być dobrowolną rekomendacją. Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, wdrażająca dyrektywę 2016/2102, zobowiązuje jednostki sektora publicznego do spełnienia wymagań odpowiadających poziomowi AA. Tabela stanowiąca załącznik do ustawy odsyła do normy europejskiej EN 301 549, a punktem odniesienia pozostaje wersja 2.1 wytycznych.

Obowiązek obejmuje publiczne lecznice, w tym samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, oraz podmioty realizujące zadania finansowane ze środków publicznych. Dotyczy nie tylko serwisu głównego, lecz także aplikacji mobilnych, a nawet intranetu. Dla placówki prywatnej przepis nie jest wiążący, ale ignorowanie go oznacza odcięcie części pacjentów od informacji.

Nowsza wersja wytycznych, oznaczona numerem 2.2, nie została jeszcze wpisana do krajowych przepisów. Nowe wdrożenia warto jednak od razu projektować pod nią, bo różnica w nakładzie pracy jest niewielka, a serwis zostaje przygotowany na przyszłą aktualizację.

Cztery zasady i ich przełożenie na serwis lecznicy

Wytyczne opierają się na czterech filarach. Treść ma być postrzegalna, funkcjonalna, zrozumiała i solidna technicznie. Co to oznacza w codziennej pracy redaktora i programisty:

● Postrzegalność. Każda grafika niosąca treść dostaje opis alternatywny, nagrania wideo napisy, a kolory tekstu i tła odpowiedni kontrast. Skan zarządzenia wrzucony jako zdjęcie jest dla czytnika ekranu pustym miejscem.

● Funkcjonalność. Całą witrynę da się obsłużyć samą klawiaturą, fokus jest widoczny, a menu rozwijane nie wymaga precyzyjnego ruchu myszą. Karuzela na stronie głównej musi dać się zatrzymać.

● Zrozumiałość. Komunikaty błędów w formularzach mówią, co poprawić. Nagłówki tworzą logiczną hierarchię, a język opisu procedury medycznej jest dostosowany do pacjenta, nie do konsylium.

● Solidność. Kod jest poprawny semantycznie, formularze mają etykiety powiązane z polami, a dynamiczne elementy korzystają z atrybutów ARIA, dzięki czemu technologie wspomagające poprawnie je odczytują.

Najwięcej problemów sprawiają dokumenty. Regulaminy, cenniki i formularze publikowane jako skany pozostają niedostępne nawet wtedy, gdy sama strona spełnia wymagania. Pliki trzeba przygotowywać jako dokumenty z warstwą tekstową i poprawną strukturą nagłówków.

Deklaracja dostępności i terminy

Sama zgodność techniczna to połowa obowiązku. Druga połowa to dokument publikowany na witrynie według wzoru przygotowanego przez resort cyfryzacji. Powinien zawierać status zgodności, wykaz elementów niespełniających wymagań wraz z uzasadnieniem, datę sporządzenia i metodę oceny, dane kontaktowe osoby przyjmującej zgłoszenia oraz opis procedury odwoławczej.

Trzy terminy warto wpisać do kalendarza:

● 31 marca każdego roku – przegląd i aktualizacja dokumentu. To najłatwiejszy do wychwycenia brak podczas automatycznego monitoringu.

● 7 dni – czas na reakcję po otrzymaniu żądania zapewnienia dostępności konkretnej informacji.

● 2 miesiące – maksymalny nowy termin, gdy realizacja w tydzień jest niewykonalna, pod warunkiem niezwłocznego poinformowania zgłaszającego o przyczynach.

Gdy bariery nie da się usunąć od razu, przepisy dopuszczają dostęp alternatywny, czyli na przykład odczytanie treści przez telefon albo przesłanie jej w innym formacie. Za uporczywe niespełnianie wymagań przewidziano kary pieniężne, ale w praktyce bardziej dotkliwe bywają skargi i wnioski kierowane do organu nadzoru.

Czego jeszcze wymaga serwis szpitalny

Redakcja rozproszona. Treści o oddziałach aktualizują osoby z tych oddziałów, nie dział promocji. System musi więc mieć role, uprawnienia i edytor, który nie pozwala zepsuć struktury nagłówków ani wkleić tabeli z arkusza jako obrazka.

Integracje. Terminarze wizyt, systemy e-rejestracji, portale pacjenta, biuletyn informacji publicznej, wyszukiwarki ofert pracy. Każde połączenie to osobne wymaganie wydajnościowe i osobna analiza przepływu danych.

Bezpieczeństwo. Szyfrowanie transmisji, aktualizacje oprogramowania, kopie zapasowe, kontrola dostępu i rozdzielenie środowisk. Serwis instytucji ochrony zdrowia bywa celem ataków, a przerwa w działaniu to realny problem organizacyjny.

Wydajność. Duża część ruchu przychodzi z telefonów, często na słabym zasięgu. Lekki kod i zoptymalizowane obrazy skracają czas ładowania, co przy okazji wspiera pozycjonowanie.

Widoczność. Większość wizyt zaczyna się od wyszukiwarki, więc nazwy oddziałów, poradni i procedur muszą odpowiadać temu, jak formułują je pacjenci. Wizytówka w mapach, poprawne dane adresowe filii i uporządkowana struktura adresów to element, który sensowna agencja SEO planuje równolegle z wdrożeniem, a nie po fakcie. W tym punkcie wymagania dostępności i marketing medyczny spotykają się: czytelna struktura, opisane grafiki i zrozumiały język służą zarówno użytkownikowi, jak i algorytmom.

Kto powinien to wdrażać

Dostępności nie da się dokleić na końcu projektu. Wtyczka dodająca powiększanie czcionki i tryb kontrastowy nie czyni witryny zgodną z wymaganiami, bo problemy tkwią w strukturze kodu, kolejności nagłówków i obsłudze formularzy. Poprawianie tego po odbiorze kosztuje wielokrotnie więcej niż uwzględnienie zasad w makietach.

Stąd kryteria wyboru wykonawcy: udokumentowane realizacje dla jednostek sektora publicznego, znajomość procedury zamówień, audyt zgodności w zakresie prac, przygotowanie dokumentu o dostępności oraz szkolenie redaktorów. Bez ostatniego punktu zgodny serwis traci status po kilku miesiącach publikacji, bo zespół zaczyna wrzucać skany i filmy bez napisów.

Strony internetowe dla szpitali tworzy między innymi poznańska Empressia, która ma na koncie serwisy dla Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie oraz Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu. Zespół pracuje na wytycznych w wersji 2.2 i realizuje wdrożenia na każdym poziomie zgodności, łącznie z AAA, a oprócz samego wykonania zapewnia opiekę techniczną i działania promocyjne.

Artykuł dostarczył partner, Agencja Empressia - realizująca profesjonalny marketing medyczny dla klinik, szpitali oraz placówek medycznych.