Wyniki badania opublikowanego niedawno na łamach „Nature Communications” wskazują, że zaangażowanie w aktywności takie jak taniec, muzyka czy gry wideo, może być związane z młodszym biologicznym wiekiem mózgu. Sugeruje to możliwość opóźniania procesów starzenia się naszego najważniejszego narządu przez udział w tego typu zajęciach.
Nie tylko krzyżówki i szachy. Taniec i gry wideo też mogą opóźniać starzenie się mózgu
Opublikowano 9 stycznia 2026 10:42
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak taniec, muzyka i gry wpływają na zdrowie mózgu? Badania sugerują, że aktywności artystyczne mogą spowalniać proces starzenia się mózgu, co może mieć kluczowe znaczenie w obliczu starzejącego się społeczeństwa.
- Długotrwałe zaangażowanie w kreatywne pasje ma wymierne efekty. Osoby z wieloletnim doświadczeniem w dziedzinach takich jak tango czy sztuki wizualne miały średnio o 4-7 lat niższy wiek biologiczny mózgu.
- Już 30 godzin nauki gry strategicznej może przynieść zauważalne zmiany. Uczestnicy, którzy zaczynali nowe umiejętności, obniżyli swój „wiek mózgu” o około 3 lata, co pokazuje, że nawet krótkie zaangażowanie przynosi korzyści.
- Kreatywność jako klucz do lepszego zdrowia psychicznego. Zajęcia artystyczne nie tylko angażują umysł, ale także emocje i społeczne interakcje, co tworzy silniejsze połączenia w mózgu.
Wraz ze starzeniem się społeczeństw coraz więcej osób doświadcza spadku funkcji poznawczych oraz demencji. Wiąże się to nie tylko ze wzrostem kosztów systemów opieki zdrowotnej, ale również z dużym obciążeniem rodzin opiekujących się bliskimi w wieku senioralnym.
Badanie przeprowadzone przez C. Coronel-Oliveros, J. Migeot, F. Lehue i wsp. objęło analizę danych medycznych ponad 1400 osób z 13 krajów. Wśród uczestników były osoby z dużym, wieloletnim doświadczeniem w takich dziedzinach jak tango, muzyka, sztuki wizualne oraz gry strategiczne.
Naukowcy wykorzystali specjalne algorytmy analityczne, tzw. mózgowe zegary (ang. brain clocks), które na podstawie aktywności mózgu (mierzonej w EEG i MEG) szacują jego wiek biologiczny (odmienny od metrykalnego).
Wyniki pokazały, że osoby uczestniczące w kreatywnych działaniach miały średnio o 4-7 lat niższy wiek mózgu niż osoby o podobnym profilu demograficznym, które nie praktykowały podobnych aktywności. Najsilniejsze efekty zaobserwowano u osób, które prowadziły wspomniane aktywności przez wiele lat.
Autorzy podkreślają, że kreatywne i artystyczne zajęcia łączą w sobie wiele elementów korzystnych dla mózgu - są wymagające poznawczo, angażują emocjonalnie, często też społecznie, a przy tym wymagają precyzyjnej koordynacji ruchowej.
Co ważne, badanie objęło także uczestników, którzy dopiero zaczęli naukę konkretnej umiejętności. W grupie osób uczących się zaawansowanej gry strategicznej, już po około 30 godzinach treningu ich „wiek mózgu” obniżył się o ok. 3 lata. To sugeruje, że nawet krótsze zaangażowanie może przynieść mierzalne zmiany w funkcjonowaniu mózgu.
Wyniki badań wzmacniają dotychczasowe przekonanie o znaczeniu aktywizowania umysłu przez różnorodne działania. Podkreślają, że kreatywne pasje mogą pomóc budować tzw. rezerwę poznawczą – zasoby umysłowe, który wspierają funkcje mózgowe w starszym wieku.
Autorzy zalecają, by wybierać zajęcia, które sprawiają przyjemność i angażują uwagę - to zwiększa szanse na ich regularne praktykowanie i trwały efekt.
Badanie nie wykazało jednak bezpośredniej przyczynowości, nie jest dowodem na to, że kreatywna aktywność rzeczywiście spowalnia starzenie się mózgu. Wskazuje jednak na mocną korelację pomiędzy długotrwałym zaangażowaniem w różnorodne działania a młodszym profilem aktywności mózgu.
Źródła: MNT / Coronel-Oliveros, C., Migeot, J., Lehue, F. et al. Creative experiences and brain clocks. Nat Commun 16, 8336 (2025). https://doi.org/10.1038/s41467-025-64173-9
