Stosowanie kortykosteroidów a ryzyko zapalenia płuc

Kortykosteroidy z racji swego działania przeciwzapalnego są stosowane w leczeniu szerokiego spektrum chorób. Wykorzystywane jest ich podobieństwo w działaniu farmakologicznym do naturalnych hormonów produkowanych przez nadnercza /dwa niewielkie gruczoły umieszczone ponad nerkami/.
Kortykosteroidy są podawane w postaci wziewnej w celu ograniczenia stanów zapalnych w płucach, ułatwienia oddychania.  Ten efekt terapeutyczny następuje po ich przyłączeniu do receptorów znajdujących się w drogach oddechowych.
Zazwyczaj przyjmuje się je z wykorzystaniem inhalatorów zawierających sam kortykosteroid  lub w połączeniu z np. długo działającym beta-2-mimetykiem, który poszerza drogi oddechowe. 

Na polskim rynku farmaceutycznym  w leczeniu np. POCHP za pomocą kortykosteroidów  w postaci wziewnej, można natrafić na :

Beclometasonum / Qvar/,

Beclametasoni dipropionas / Beclonasal Aqua, Cortare, preparaty złożone Formodual, Fostex/,

Beclometasoni dipropionas anhydricus / preparaty złożone :Fostex Nexthaler /,

Budesonidum / Budelin Novolizer, Budenofalk, Buderhin, Budesonide Easyhaler, Budesonide Teva, Budezonid  LEK-AM, Budiair, Cotiment MMX, Entocort, Kabud, Miflonide, Nebbud, Pulmicort, Pulmicort turbuhaler, Rhinocort, Ribuspir, Tafen Nasal, preparaty złożone : BiResp Spiromax, Budesonide/Formoterol Teva, Bufomix Easyhaler, DuoRespSpiomax, Orest Easyhaler, Symbiocort Turbuhaler , Vylaer Spiromax/,

Fluticasoni furoas / Avamys, preparaty złożone :Relvar Elipta, Revint Elipta /,

Fluticasoni propionas / Cutivate, Fanipos, Flixodil, Flixonase, Flixotide, , Flonase Allergy, Fluixon, preparaty złożone: Asaris, Azecort, Dymista, Flutiform, Iffeza, Lifsar Pulmojet, Salmeson, Salmex, Seretide /.

Komitet Doradczy ds. Oceny Ryzyka   w ramach nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii / PRAC/ działający w EMA potwierdził informacje znaną od pewnego czasu, że kortykosteroidy w postaci wziewnej zwiększają ryzyko zapalenia płuc u pacjentów przyjmujących te produkty lecznicze w leczeniu długotrwałej przewlekłej obturacyjnej choroby płuc / POCHP /.
Pracownicy opieki zdrowotnej powinni obserwować pacjentów z POCHP pod kątem możliwego zapalenia płuc. Znaczącym utrudnieniem obserwacji jest fakt, że kliniczne objawy zapalenia płuc są bardzo podobne jak objawy zaostrzenia się przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.  Należy zalecić pacjentom, aby zgłaszali wszelkie nasilające się problemy z oddychaniem i inne objawy wskazujące na zakażenie.
Istnieją pewne dowody wskazujące na zwiększone ryzyko zapalenia płuc związane ze zwiększaniem dawki steroidów, jednak  nie zostało to wykazane jednoznacznie we wszystkich badaniach.

Dr nauk farm. Leszek Borkowski