Jest raport z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej za rok 2025

Główny Inspektorat Sanitarny opublikował „Raport z działań Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie zdrowia publicznego za rok 2025" – dokument podsumowujący całoroczną pracę Inspekcji w obszarach kluczowych dla zdrowia publicznego: bezpieczeństwa żywności, sytuacji epidemiologicznej, jakości wody, zdrowia środowiskowego, warunków pracy i nauki, promocji zdrowia oraz cyfryzacji. Raport obejmuje dane na dzień 31 grudnia 2025 r.

Krztusiec w odwrocie, ale gruźlica na historycznie niskim poziomie

Z danych GIS wynika, że liczba zachorowań na krztusiec spadła w 2025 r. do 11 339 przypadków – to prawie trzykrotnie mniej niż rekordowe 32 430 przypadków odnotowane rok wcześniej, choć wciąż więcej niż przed pandemią COVID-19. Inspekcja odnotowała też historyczny sukces w walce z gruźlicą: zapadalność spadła po raz pierwszy do poziomu 9,9 na 100 tys. ludności, co przesunęło Polskę do kategorii państw o niskiej zapadalności.

Więcej zachorowań na WZW A i choroby kleszczowe

Niepokojący jest ponad trzykrotny wzrost liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A – do 1085 przypadków. GIS zwraca też uwagę na silny wzrost zachorowań na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu, wiążąc go ze zmianami klimatycznymi, a także na nowe zjawisko epidemiologiczne – 30 przypadków choroby Zalewu Wiślanego (tzw. choroby Haff) związanej ze spożyciem samodzielnie złowionych ryb, głównie węgorza. W marcu 2025 r. odnotowano też pierwszy od 25 lat w Polsce przypadek błonicy gardła u niezaszczepionego dziecka.

345 polskich powiadomień do systemu RASFF

W obszarze bezpieczeństwa żywności Polska zgłosiła w 2025 r. do europejskiego systemu RASFF 345 powiadomień – najczęściej z powodu obecności organizmów patogennych, głównie salmonelli w mięsie drobiowym (89 zgłoszeń), pozostałości pestycydów w owocach i warzywach (46 zgłoszeń) oraz niedozwolonych składników w suplementach diety (32 zgłoszenia).

HIV, kiła i rzeżączka — rekordowe liczby w 2025 roku

GIS podsumował też sytuację w zakresie chorób przenoszonych drogą płciową (STI). Liczba nowych zakażeń HIV wzrosła w 2025 r. do 2755 przypadków — to więcej niż rok wcześniej (2256), choć wciąż mniej niż rekordowy 2023 rok (2870). Kiła osiągnęła w 2025 r. najwyższy poziom w analizowanym okresie — 3418 zgłoszonych przypadków, a rzeżączka — 1496 przypadków, również najwięcej od 2010 roku. Wzrost dotyczy głównie mężczyzn w wieku 20–39 lat, w tym w populacji MSM. GIS wskazuje, że pod koordynacją Krajowego Centrum ds. AIDS powstała „Krajowa Strategia zapobiegania zakażeniom przenoszonym drogą płciową (STIs) na lata 2027–2031”, przy opracowaniu której aktywnie uczestniczył Główny Inspektor Sanitarny.

Mpox: Polska wciąż wolna od najbardziej niebezpiecznego kladu

Jak wskazuje GIS, w 2025 r. w Polsce nie odnotowano żadnego przypadku mpox wywołanego kladem I, w tym subkladem Ib, który od sierpnia 2024 r. rozprzestrzeniał się w kilku krajach europejskich. Wszystkie identyfikowane w Polsce zakażenia pozostają związane z kladem IIb. Światowa Organizacja Zdrowia zniosła stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) dla mpox 5 września 2025 r., zastrzegając jednocześnie potrzebę dalszego monitorowania sytuacji.

Ptasia grypa: ponad 1700 osób pod nadzorem, tylko 1 proc. zaszczepionych na grypę sezonową

Państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni objęli w 2025 r. nadzorem ponad 1700 osób narażonych na kontakt z zakażonym ptactwem — głównie pracowników służb zwalczających ogniska HPAI oraz osoby z gospodarstw rolnych. Jak zwraca uwagę GIS, spośród tej grupy jedynie 18 osób (1 proc.) było zaszczepionych przeciwko grypie sezonowej. Wszystkie wykonane badania w kierunku grypy A dały wynik ujemny. W kwietniu 2025 r. Główny Inspektor Sanitarny wydał wraz z Głównym Lekarzem Weterynarii wspólne zalecenia ochrony osób zawodowo narażonych na kontakt z wirusem.

Szczepienia przeciw HPV: rośnie liczba szczepień i zgłoszeń NOP

GIS podsumował też trzeci rok funkcjonowania powszechnego programu szczepień przeciw HPV, którym od 2024 r. objęte są dzieci w wieku 9–14 lat, także w szkołach podstawowych. Liczba zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP) po szczepieniu HPV wzrosła z 8 w 2022 r. do 134 w 2024 r., co GIS wiąże przede wszystkim ze zwiększeniem liczby wykonywanych szczepień. Zdecydowaną większość zgłoszeń (ponad 84 proc. w 2024 r.) stanowiły odczyny łagodne, a udział NOP po HPV w ogólnej liczbie zgłoszeń wszystkich szczepień pozostał niski.

Woda pitna spełnia normy w prawie 100 proc.

Raport wskazuje również, że w 2025 r. w Polsce funkcjonowało niemal 8,5 tys. stref zaopatrzenia w wodę obsługujących blisko 35 mln mieszkańców, a odsetek wodociągów spełniających wymagania jakościowe wyniósł w większości kategorii 99–100 proc.

Rok 2025 był kolejnym okresem intensywnej pracy. Na bieżąco podnosiliśmy poziom kompetencji kadr Inspekcji poprzez cykliczne webinary tematyczne oraz branżowe Fora Wiedzy przeznaczone dla pracowników PSSE i WSSE poszczególnych pionów. Po raz drugi zorganizowaliśmy również Kongres Zdrowia Publicznego – wydarzenie, którego celem była wymiana doświadczeń oraz omówienie najważniejszych wyzwań i kierunków działań w zakresie ochrony zdrowia społeczeństwa
— podkreśla dr n. med. Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny.

Źródło: GIS