Lekarze bez Granic obserwują w swoich ośrodkach na południu Afganistanu niespotykany w ostatnich latach poziom ciężkiego ostrego niedożywienia wśród dzieci. Za fatalną sytuację odpowiadają susze i niedobór żywności, cięcia międzynarodowego finansowania usług zdrowotnych, słabość systemu ochrony zdrowia i narastające napięcia między Afganistanem a Pakistanem. Lekarze bez Granic apelują o przywrócenie międzynarodowego wsparcia programów żywieniowych w całym Afganistanie.
Niedożywienie dzieci w Afganistanie na rekordowym poziomie od pięciu lat
Opublikowano 30 czerwca 2026 11:43
Z tego artykułu dowiesz się:
- Alarmujący wzrost niedożywienia dzieci w Afganistanie: W ciągu pierwszych czterech miesięcy 2026 roku liczba dzieci z ciężkim ostrym niedożywieniem w ośrodkach Lekarzy bez Granic wzrosła o ponad 30 proc., co wskazuje na dramatyczne pogorszenie sytuacji żywnościowej.
- Problemy z dostępem do żywności: Cięcia w finansowaniu międzynarodowym oraz susze przyczyniły się do zamknięcia 445 placówek zdrowotnych, co znacząco utrudnia wykrywanie i leczenie niedożywienia.
- Krytyczna sytuacja matek: Niedobory żywności nie tylko wpływają na dzieci, ale również na matki, które nie mają wystarczających zasobów do karmienia swoich pociech, co prowadzi do jeszcze większego kryzysu żywieniowego.
- Wzywanie do pilnych działań: Lekarze bez Granic apelują o natychmiastowe przywrócenie wsparcia finansowego dla programów żywieniowych, aby zapobiec dalszym zgonom dzieci, które można było uniknąć.
Od stycznia do kwietnia 2026 roku liczba dzieci cierpiących na ciężkie niedożywienie przyjętych do wspieranego przez Lekarzy bez Granic ośrodka żywienia terapeutycznego na południu Afganistanu wzrosła średnio o ponad 30 proc. w porównaniu z tym samym okresem w ciągu ostatnich trzech lat. Większość dzieci miała mniej niż rok. Wzrost ten wskazuje na pogorszenie się bezpieczeństwa żywnościowego, z jakim borykają się mieszkańcy Afganistanu. Lekarzom bez Granic coraz trudniej przychodzi skuteczne reagowanie na kryzys. Przywrócenie finansowania wsparcia żywieniowego jest według organizacji niezbędne, by zapobiec dalszemu pogorszeniu się sytuacji.
– Dzieci trafiają do nas zdecydowanie zbyt późno, a często są już w stanie krytycznym i cierpią na powikłania, którym można było zapobiec – mówi Ana Lilia Banda, koordynatorka medyczna Lekarzy bez Granic na południu Afganistanu. – Odzwierciedla to nie tylko pogłębiający się brak bezpieczeństwa żywnościowego, ale także załamanie się systemów wczesnego wykrywania i leczenia niedożywienia. Skuteczna reakcja wymaga sprawnego funkcjonowania różnych elementów opieki – od usług ambulatoryjnych, które pozwalają rozpoznawać i leczyć przypadki bez powikłań, po opiekę szpitalną nad dziećmi w stanie krytycznym. Przywrócenie pełnego zakresu opieki związanej z niedożywieniem ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania zgonom, których można uniknąć.
Cięcia finansowania, susze, regionalne napięcia stojące za niedożywieniem
Zgodnie z danymi WHO znaczne ograniczenie finansowania międzynarodowego na początku 2025 roku doprowadziło do zawieszenia działalności lub zamknięcia 445 placówek ochrony zdrowia, w tym 203 mobilnych zespołów zajmujących się zdrowiem i żywieniem. Usługi te odgrywały wcześniej kluczową rolę w przeprowadzaniu badań przesiewowych na poziomie społeczności lokalnych, wczesnym wykrywaniu oraz zapewnianiu opieki.
Sytuację dodatkowo pogarszają powtarzające się susze, które spowodowały spadek plonów i stopniowo pogłębiły brak bezpieczeństwa żywnościowego oraz trudności gospodarcze. Jednocześnie zamknięcie granic związane z regionalnymi napięciami geopolitycznymi zakłóciło łańcuch dostaw żywności terapeutycznej do kraju i spowodowało wzrost cen żywności. Ograniczenia w dostępie do żywności dotknęły w szczególności kobiety w ciąży i matki.
– Niedożywienie to nie tylko problem medyczny, ale także społeczny – mówi Ana Lilia Banda. – Wyłączne karmienie piersią przez pierwsze sześć miesięcy życia, a następnie odpowiednie żywienie uzupełniające, ma zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia potrzeb żywieniowych niemowlęcia. Ale skoro same matki nie mają wystarczającej ilości pożywienia, jak mają karmić swoje dzieci? Widzimy wiele niedożywionych dzieci w wieku poniżej jednego roku, którym często towarzyszą matki lub opiekunowie, również potrzebujący pomocy.
Poziom niedożywienia niespotykany w ostatnich latach
Od początku 2026 roku liczba przyjęć do wspieranego przez Lekarzy bez Granic ośrodka żywienia terapeutycznego przy szpitalu Boost w południowej prowincji Helmand w Afganistanie osiągnęła miesięczny rekord w porównaniu z analogicznym okresem w ciągu ostatnich pięciu lat. W okresie od stycznia do kwietnia 2026 r. liczba przyjęć dzieci cierpiących na ciężkie ostre niedożywienie z powikłaniami wyniosła ponad 1 500, dwukrotnie więcej niż w tym samym okresie w 2022 roku.
W okresie od stycznia do kwietnia 2026 r. ośrodek Lekarzy bez Granic w Kandaharze przyjął ponad 570 niedożywionych dzieci. Ponadto ponad 300 pacjentów zostało skierowanych do innych placówek ochrony zdrowia. Zapotrzebowanie na leczenie znacznie przewyższa możliwości zespołów Lekarzy bez Granic, nawet po zwiększeniu zdolności operacyjnych.
Pilne przywrócenie wsparcia niezbędne do zażegnania kryzysu
Lekarze bez Granic już zintensyfikowali swoje działania w prowincjach Helmand i Kandahar. Jednak w związku z trwającym obecnie sezonowym szczytem przypadków niedożywienia organizacja obawia się, że rosnące potrzeby będą nadal przewyższać możliwości obecnej pomocy humanitarnej.
Lekarze bez Granic wzywają do przywrócenia międzynarodowego oraz krajowego finansowania programów żywieniowych w całym Afganistanie oraz wsparcie darczyńców. Należy również zapewnić nieprzerwane dostawy specjalistycznej żywności oraz niezbędnych środków medycznych. Bez podjęcia natychmiastowych działań kryzys może się pogłębić, pozbawiając jeszcze więcej dzieci dostępu do ratującej życie opieki, której pilnie potrzebują.
***
Lekarze bez Granic prowadzą siedem projektów w prowincjach Bamian, Helmand, Herat, Mazar-i Sharif, Kandahar, Chost i Kunduz, koncentrując się w szczególności na świadczeniu specjalistycznej opieki zdrowotnej. Obecnie Lekarze bez Granic zapewniają wsparcie żywieniowe dla niedożywionych dzieci w prowincjach Helmand, Herat i Kandahar. W 2025 r. do wspieranych przez Lekarzy bez Granic stacjonarnych ośrodków żywienia terapeutycznego przyjęto 9 388 dzieci, a do ambulatoryjnych ośrodków żywienia terapeutycznego zgłosiło się 3 166 dzieci.
inf pras
