O kręgosłup trzeba dbać każdego dnia. Eksperci: kluczem są codzienne nawyki

O kręgosłupie najczęściej przypominamy sobie wtedy, gdy zaczyna boleć. Tymczasem na jego kondycję pracujemy przez lata – poprzez sposób, w jaki siedzimy, poruszamy się, odpoczywamy i wykonujemy codzienne czynności. Dlatego tak ważna jest profilaktyka, która nie musi oznaczać intensywnych treningów ani rewolucji w dotychczasowym stylu życia.

O tym, jak ruch wpływa na zdrowie kręgosłupa i dlaczego warto zadbać o niego na co dzień, rozmawiali uczestnicy panelu eksperckiego zorganizowanego w restauracji Primitivo Kuchnia & Wino. W spotkaniu udział wzięli prof. dr hab. n. med. Robert Gasik, dr hab. n. med. Karol Wiśniewski, psycholożka i psychoterapeutka Katarzyna Kucewicz, fizjoterapeutka Agata Madaj-Goldman, olimpijczyk i twórca Power Walk Mateusz Kusznierewicz, aktorka Barbara Kurdej-Szatan oraz Julita Małuszyńska, twórczyni i prezeska Columna Medica.

– Kręgosłup na co dzień jest bardzo ważny dla nas wszystkich, chociaż gdy nas nie boli, zwykle o nim nie pamiętamy. Najczęściej przypominamy sobie o nim, gdy już naprawdę ciężko jest nam wstać z łóżka albo wykonywać codzienne czynności. Zachęcam do tak zwanej prewencji zdrowotnej, czyli codziennego rozruchu – mówi Julita Małuszyńska, twórczyni i prezeska Columna Medica. Jak podkreśla, dbanie o kręgosłup można zacząć od niewielkich zmian. Warto robić regularne przerwy podczas pracy przy biurku, wstawać na kilka minut, zmieniać pozycję i wprowadzić do codziennego harmonogramu proste ćwiczenia. Nie chodzi o jednorazowy zryw, ale o wypracowanie nawyków, które można utrzymać przez długi czas.

Spacer zamiast kolejnego treningu?

Jednym z głównych tematów dyskusji była rola aktywności fizycznej w profilaktyce dolegliwości ze strony kręgosłupa. Ruch nie musi oznaczać intensywnego wysiłku ani spędzania wielu godzin na siłowni. Dobrym początkiem może być codzienny spacer, krótka poranna gimnastyka czy rezygnacja z długotrwałego siedzenia bez przerw.

– PowerWalk ma co najmniej siedem albo osiem zalet w jednym: aktywność, świeże powietrze, wystawienie się na naturalne światło dzienne, kontakt z naturą i sam ruch. Ruch to nie tylko praca mięśni. Jest on niezwykle ważny dla naszych stawów i kręgosłupa – mówi Mateusz Kusznierewicz, olimpijczyk, ambasador ruchu i twórca PowerWalk.

Sportowiec zwraca uwagę, że nawet osoby, które nie mają czasu na regularne treningi, mogą znaleźć przestrzeń na aktywność. Kilkanaście minut spaceru, rozciąganie czy krótka przerwa od siedzenia to działania, które można włączyć w codzienną rutynę.

Nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich

Eksperci zwracali również uwagę, że dbanie o kręgosłup wymaga indywidualnego podejścia. Każdy człowiek ma inne możliwości fizyczne, ograniczenia i doświadczenia związane z aktywnością. Dlatego gotowe zestawy ćwiczeń czy uniwersalne zalecenia nie zawsze będą odpowiednie dla wszystkich.

– Przede wszystkim musimy nauczyć się własnego kręgosłupa. Mam wrażenie, że obecnie wszystko unifikujemy, a przecież tak nie jest. Różnimy się od siebie na zewnątrz, ale wewnątrz, w tym w obrębie układu ruchu, różnimy się do potęgi. Kluczem jest samoobserwacja i uważność – podkreśla prof. dr hab. n. med. Robert Gasik, specjalista neurologii oraz ortopedii i traumatologii narządu ruchu.

Jak zaznacza ekspert, warto obserwować reakcje organizmu na określone ruchy i obciążenia, a w przypadku dolegliwości skonsultować się ze specjalistą. Ocena zakresu ruchu, siły mięśni i występujących ograniczeń pozwala dobrać odpowiednie postępowanie. Istotne jest zarówno unikanie pochopnych decyzji o leczeniu operacyjnym, jak i nieodkładanie interwencji, jeśli istnieją do niej wskazania medyczne.

Smartfon i samochód też obciążają kręgosłup

Na konsekwencje codziennych przyzwyczajeń zwróciła uwagę Barbara Kurdej-Szatan. Aktorka mówiła o napięciu mięśniowym, wielogodzinnym korzystaniu z telefonu i długiej jeździe samochodem. To sytuacje, które często traktujemy jako neutralne elementy dnia, nie zastanawiając się nad ich wpływem na postawę ciała.

– Na problemy i bóle kręgosłupa pracujemy całymi latami, zanim pojawi się ten pierwszy sygnał ostrzegawczy. Ciągłe patrzenie w dół na ekrany telefonów czy długa jazda samochodem też sprawiają, że głowa odruchowo leci do przodu i pojawia się silny ból karku – mówi Barbara Kurdej-Szatan.

Aktorka wspomniała również o udziale w programie „Taniec z Gwiazdami”, podczas którego zwracała szczególną uwagę na naukę prawidłowej postawy. To doświadczenie pokazało jej, jak ważna jest świadomość własnego ciała i kontrolowanie sposobu poruszania się.

Wnioski z dyskusji były wspólne: o zdrowie kręgosłupa warto dbać, zanim pojawi się ból i ograniczenia utrudniające codzienne funkcjonowanie. Regularna aktywność, dostosowana do indywidualnych możliwości, przerwy od siedzenia i obserwowanie sygnałów wysyłanych przez organizm powinny stać się elementami codziennej profilaktyki. Nie spektakularne zmiany, ale konsekwentnie powtarzane, niewielkie działania mogą pomóc utrzymać sprawność i komfort życia przez kolejne lata.