Co dzieje się z masą ciała po odstawieniu analogów GLP-1?

W 2026 roku w eClinicalMedicine opublikowano interesujący przegląd systematyczny i nieliniową metaregresję dotyczącą zmian masy ciała po zakończeniu leczenia agonistami receptora GLP-1. Autorzy przeanalizowali 48 badań, a do modelowania przebiegu ponownego przyrostu masy ciała wykorzystali sześć randomizowanych badań klinicznych obejmujących łącznie 3236 uczestników.

Wynik daje do myślenia.

Po roku od zakończenia leczenia model wskazywał na odzyskanie około 60% masy ciała utraconej podczas terapii.

Wyobraźmy sobie osobę, która dzięki leczeniu zmniejszyła masę ciała o 20 kg. Nie oznacza to oczywiście, że na pewno odzyska 12 kg: wyniki badań populacyjnych nie pozwalają przewidzieć losów konkretnego pacjenta. Pokazują jednak skalę problemu i przypominają, że osiągnięcie docelowej masy ciała nie musi oznaczać zakończenia leczenia otyłości.

Co ciekawe, model sugerował, że przyrost masy po odstawieniu nie przebiega w nieskończoność w jednakowym tempie. Poczatkowo był szybszy, następnie stopniowo zwalniał. Autorzy oszacowali plateau na około 75,3% wcześniej utraconej masy ciała.

I tutaj Szanowni Państwo potrzebne jest bardzo ważne zastrzeżenie.

Nie możemy powiedzieć Pacjentowi: „odzyska Pan/Pani 75% utraconych kilogramów, a później wzrost masy ciała się zatrzyma”.

Dlaczego? Ponieważ dane wykorzystane do modelu sięgały zasadniczo do 52 tygodni po zakończeniu leczenia. To, co dzieje się później, zostało w znacznym stopniu wyliczone matematycznie, a nie zaobserwowane podczas wieloletniej obserwacji tych samych pacjentów. Sami autorzy określają wartości po 52. tygodniu jako ekstrapolację.

To rozróżnienie jest niezwykle ważne. Pamiętajmy, że model statystyczny nie jest wyrokiem dla konkretnego człowieka.

W gabinecie znacznie ciekawsze od pytania „czy kilogramy wrócą?” jest więc pytanie: „Co możemy zrobić, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo ich powrotu?” I właśnie tutaj zaczyna się medycyna, której nie da się sprowadzić wyłącznie do recepty. Na szczęście coraz bardziej skuteczna, bo z każdym miesiącem uczymy się leczyć oraz zaczynamy szkolić naszych Pacjentów, jak mają postępować, by zachować efekt naszej wspólnej walki w postaci prawidłowej masy ciała.

Po skutecznej redukcji warto indywidualnie ocenić m.in. apetyt i ponowne pojawianie się silnego głodu, sposób żywienia, aktywność fizyczną i trening oporowy, sen, stres, skład ciała, choroby współistniejące oraz to, czy zakończenie farmakoterapii w danym momencie rzeczywiście jest najlepszym rozwiązaniem.

Nie u każdego pacjenta odpowiedź będzie taka sama. Nie każdy powinien kończyć leczenie według tego samego schematu. I nie każdy po odstawieniu leku odzyska tyle samo kilogramów.

Dlatego leczenie otyłości nie powinno kończyć się w chwili, gdy waga pokaże upragnioną liczbę.

Dla części osób właśnie wtedy rozpoczyna się tak naprawdę jeden z najważniejszych etapów terapii - leczenie podtrzymujące osiągnięty efekt i możliwie wczesne reagowanie na nawrót choroby.

Jeżeli ktoś schudł podczas farmakoterapii i zastanawia się, jak bezpiecznie zaplanować dalsze leczenie, czy i kiedy rozważać jego zakończenie oraz jak chronić osiągnięty efekt, warto omówić to indywidualnie podczas konsultacji lekarskiej.

Bo sukcesem nie jest wyłącznie schudnąć.

Sukcesem jest stworzyć takie warunki, aby utracone kilogramy miały jak najmniej powodów, by wrócić.

Źródło: Budini B, Luo S, Tam M, et al. Trajectory of weight regain after cessation of GLP-1 receptor agonists: a systematic review and nonlinear meta-regression. eClinicalMedicine. 2026;93:103796.