Nowe badania w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Projekt MZ trafił do konsultacji
Opublikowano 22 października 2026 07:18
Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji projekt rozporządzenia zmieniającego wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Celem proponowanych zmian jest dostosowanie finansowanych ze środków publicznych badań do aktualnej wiedzy medycznej i standardów diagnostycznych, a także poprawa dostępności do wybranych świadczeń. Projekt obejmuje trzy obszary: diagnostykę celiakii, diagnostykę makroprolaktynemii oraz monitorowanie stężenia mitotanu u pacjentów leczonych tym lekiem.
Zmiany w diagnostyce celiakii
Jedną z najważniejszych zmian jest zastąpienie oznaczeń przeciwciał przeciw gliadynie klasy IgA i IgG badaniami przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej w klasach IgA i IgG (IgA-TG2 i IgG-TG2).
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, obecny wykaz świadczeń gwarantowanych nie odpowiada aktualnym standardom diagnostycznym. Przeciwciała przeciw gliadynie nie są rekomendowane jako badania pierwszego wyboru w diagnostyce celiakii ze względu na niższą czułość i swoistość.
Oznaczenia przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej należą natomiast do podstawowych badań serologicznych wykorzystywanych u osób z podejrzeniem celiakii. Mogą być również stosowane do monitorowania skuteczności diety bezglutenowej u pacjentów z potwierdzonym rozpoznaniem choroby.
Projektowane przepisy mają poprawić dostęp do diagnostyki zgodnej z aktualną wiedzą medyczną, a także ograniczyć ryzyko wyników fałszywie dodatnich związanych ze stosowaniem badań o niższej wartości diagnostycznej.
Makroprolaktyna w wykazie świadczeń gwarantowanych
Kolejna zmiana dotyczy wprowadzenia do wykazu świadczeń gwarantowanych oznaczenia stężenia makroprolaktyny.
Obecnie ograniczona dostępność do tego badania u pacjentów z podwyższonym stężeniem prolaktyny może prowadzić do wykonywania niepotrzebnych badań obrazowych i wdrażania nieuzasadnionego leczenia farmakologicznego.
Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku obecności makroprolaktyny, czyli formy prolaktyny o ograniczonej aktywności biologicznej. U części pacjentów jej obecność może tłumaczyć podwyższony wynik oznaczenia prolaktyny bez konieczności podejmowania dalszych interwencji właściwych dla innych przyczyn hiperprolaktynemii.
Włączenie badania do wykazu ma poprawić jakość diagnostyki i pomóc w podejmowaniu decyzji dotyczących dalszego postępowania z pacjentem.
Finansowanie oznaczenia stężenia mitotanu
Projekt przewiduje również dodanie oznaczenia stężenia mitotanu do części wykazu dotyczącej monitorowania stężenia leków. Problem dotyczy możliwości rozliczania przez świadczeniodawców kosztów badania w sytuacji, gdy po jego wykonaniu, z przyczyn medycznych, nie dochodzi do podania produktu leczniczego. Obowiązujący model rozliczeń nie zapewnia pełnego finansowania diagnostyki laboratoryjnej wykonywanej w celu monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii. Dodanie badania do wykazu ma umożliwić jednoznaczne rozliczanie jego kosztów z Narodowym Funduszem Zdrowia, także w sytuacjach, w których podanie leku ostatecznie nie jest możliwe lub uzasadnione medycznie. Zmiana ma wspierać monitorowanie leczenia mitotanem oraz poprawić bezpieczeństwo pacjentów otrzymujących ten lek.
Oczekiwanym efektem regulacji jest poprawa jakości i efektywności diagnostyki ambulatoryjnej oraz dostosowanie wykazu świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej do aktualnej wiedzy medycznej i rekomendacji AOTMiT.
Źródło: RCL










