Subskrybuj
Logo małe
Szukaj
banner
Artykuł sponsorowany

GLP-1 – co to jest i czy można go kupić bez recepty? Hormon sytości, leki i suplementy pod lupą

MedExpress Team

MedExpress Team

GLP-1 to hormon, który wydzielany przez nasze jelita, tuż po posiłku. Pomaga regulować poziom cukru we krwi i daje mózgowi sygnał sytości. Leki, które naśladują jego działanie, są dostępne wyłącznie na receptę. Bez recepty kupisz tylko suplementy diety. Nie zawierają GLP-1 ani żadnego leku i nie zastąpią leczenia. Wyjaśniamy, jak działa ten hormon, czym lek różni się od suplementu, co wpływa na naturalne wydzielanie GLP-1 i na co uważać przy ofertach z internetu.
GLP-1 – co to jest i czy można go kupić bez recepty? Hormon sytości, leki i suplementy pod lupą - Obrazek nagłówka
Adobe Stock + zdjęcia własne MyBestPharm

Co to jest GLP-1? Hormon, który mówi mózgowi „dość”

GLP-1 to skrót od angielskiej nazwy glucagon-like peptide-1, czyli glukagonopodobny peptyd 1. Należy do inkretyn, czyli hormonów jelitowych, które organizm wydziela w odpowiedzi na jedzenie. Produkują go komórki L w ścianie jelita, głównie w końcowej części jelita cienkiego i w jelicie grubym. Gdy zjesz posiłek, poziom GLP-1 we krwi rośnie już po kilkunastu minutach.

Ten hormon działa na kilka sposobów jednocześnie [1, 2]:

• pobudza trzustkę do wydzielania insuliny, ale tylko wtedy, gdy poziom cukru jest podwyższony; insulina pomaga przenieść cukier z krwi do komórek,

• hamuje wydzielanie glukagonu, czyli hormonu, który podnosi poziom cukru we krwi,

• spowalnia opróżnianie żołądka, więc posiłek dłużej zostaje w przewodzie pokarmowym,

• wysyła do mózgu sygnał sytości.

Naturalny GLP-1 działa bardzo krótko. Rozkłada go enzym o nazwie DPP-4. Dzieje się to wyjątkowo szybko. Okres półtrwania hormonu wynosi 1–2 minuty, a większość cząsteczek rozpada się, zanim trafi do krążenia ogólnego [1]. Tak krótko działający hormon nie nadawał się na lek. Naukowcy opracowali więc zmodyfikowane cząsteczki, które działają dużo dłużej niż hormon z jelita [2]. Tak powstały leki z grupy GLP-1.

Leki z grupy GLP-1: dlaczego tylko na receptę?

Leki z tej grupy działają na te same miejsca w organizmie co naturalny GLP-1, czyli na jego receptory. Fachowo nazywa się je agonistami receptora GLP-1. Należą do nich m.in. liraglutyd, dulaglutyd i semaglutyd. Jest też tirzepatyd, który działa jednocześnie na receptory dwóch hormonów jelitowych: GLP-1 i GIP.

To produkty lecznicze. Stosuje się je w leczeniu cukrzycy typu 2, a niektóre także w leczeniu otyłości. Większość podaje się w zastrzykach pod skórę, semaglutyd jest dostępny również w tabletkach. Każda z tych form wymaga recepty [2, 3].

O leczeniu decyduje lekarz. Najpierw sprawdza, czy są wskazania i czy nie ma przeciwwskazań. Leki te mogą powodować działania niepożądane, najczęściej ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunkę lub zaparcia. Rzadziej zdarzają się poważniejsze powikłania. Dlatego leczenie wymaga regularnej kontroli lekarza [3].

Oferty „GLP-1 bez recepty” w internecie – na co uważać?

Popularność tych leków sprawiła, że w internecie i mediach społecznościowych pojawiły się oferty ich sprzedaży bez recepty. Takie oferty są nielegalne. Nikt nie kontroluje, co naprawdę jest w sprzedawanym produkcie.

Podróbki to realny problem, nawet w legalnym obrocie. W październiku 2023 r. Europejska Agencja Leków poinformowała o sfałszowanych wstrzykiwaczach oznaczonych jako Ozempic (semaglutyd). Wykryto je w hurtowniach w Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii [4]. W czerwcu 2024 r. Światowa Organizacja Zdrowia ostrzegła przed podrobionym semaglutydem wykrytym w Brazylii, Wielkiej Brytanii i USA [5]. Poza legalnym obrotem ryzyko jest jeszcze większe.

Uważaj, jeśli:

• sprzedawca nie wymaga recepty,

• sprzedaż odbywa się przez komunikator albo grupę w mediach społecznościowych,

• cena jest podana „za dawkę” albo „za zastrzyk”,

• nie ma danych sprzedawcy ani adresu apteki,

• ktoś obiecuje szybkie chudnięcie bez kontroli lekarza.

Leki na receptę wydaje legalnie tylko apteka i tylko na podstawie recepty. Według Europejskiej Agencji Leków nie ma dowodów, by sfałszowane wstrzykiwacze trafiły do pacjentów przez legalne apteki [4].

Co naprawdę oznacza „GLP-1 bez recepty” w aptece?

Bez recepty kupisz tylko suplementy diety. Nie zawierają GLP-1, nie są lekami z tej grupy i nie działają jak one. Gdy w nazwie lub opisie suplementu pojawia się nawiązanie do GLP-1, zwykle chodzi o składniki, które badano pod kątem sytości i apetytu. Nie oznacza to, że produkt zawiera hormon.

W świetle prawa suplement diety jest żywnością. Ma uzupełniać codzienną dietę, a nie leczyć. Na etykiecie rzetelnego produktu znajdziesz:

• wyraźny napis „suplement diety”,

• pełny skład z ilością składników aktywnych w zalecanej porcji,

• zalecaną porcję do spożycia w ciągu dnia i ostrzeżenie, by jej nie przekraczać,

• informację, że suplement nie może zastępować zróżnicowanej diety, i zalecenie, by przechowywać go poza zasięgiem małych dzieci.

W sieci można też trafić na rankingi „GLP-1 bez recepty”. Mogą dotyczyć wyłącznie suplementów diety. Nie powinny porównywać ich z lekami, bo to dwie zupełnie różne kategorie produktów.

Co wpływa na sytość i naturalne wydzielanie GLP-1?

Najwięcej zależy od tego, co jesz: od białka, błonnika i zdrowych tłuszczów. Liczą się też bakterie jelitowe, ruch i sen. To podstawa. Suplement może ją najwyżej uzupełnić.

• Białko i tłuszcze. Gdy białko i tłuszcze trafiają do jelita, pobudzają wydzielanie hormonów sytości, w tym GLP-1 [6]. Warto, by białko było w każdym posiłku. Tłuszcze najlepiej czerpać z oliwy, orzechów i ryb.

• Błonnik. Chodzi zwłaszcza o błonnik rozpuszczalny z owsa, jęczmienia, roślin strączkowych i warzyw. Bakterie w jelicie rozkładają go na krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. W badaniach laboratoryjnych te związki pobudzały komórki jelita do wydzielania GLP-1 [6, 7].

• Bakterie jelitowe. Służy im różnorodna dieta z dużą ilością roślin, bo błonnik jest dla nich pożywieniem.

• Ruch i sen. Gdy śpisz za krótko, trudniej kontrolować apetyt. Regularna aktywność fizyczna pomaga go uregulować.

Polifenole roślinne: hibiskus i werbena cytrynowa (metabolaid®)

Polifenole to związki obecne w roślinach. Często pojawiają się w badaniach nad naturalnymi czynnikami, które wpływają na sytość. Przykładem składnika opartego na polifenolach jest metabolaid®. To opatentowane połączenie ekstraktów z kwiatów hibiskusa (Hibiscus sabdariffa) i liści werbeny cytrynowej (Lippia citriodora). Opracowała go hiszpańska firma Monteloeder.

Ekstrakt to nie to samo co herbata z hibiskusa. Napar, który znasz z kuchni, ma zmienny skład. W standaryzowanym ekstrakcie zawartość związków aktywnych mieści się w określonym zakresie.

Składnik ten sprawdzano m.in. w ośmiotygodniowym badaniu z udziałem 54 kobiet z nadwagą lub otyłością. Część z nich przyjmowała 500 mg ekstraktu dziennie, a część placebo. Była to podwójnie ślepa próba: ani uczestniczki, ani badacze nie wiedzieli, kto przyjmuje ekstrakt. Mierzono m.in. poziom hormonów związanych z apetytem, w tym GLP-1 i greliny, czyli hormonu głodu [8].


Adobe Stock + zdjęcia własne MyBestPharm

Badanie ma ograniczenia. Grupa była mała i obejmowała tylko kobiety; badanie ukończyło 47 z nich. Badanie powstało przy udziale producenta surowca, który dostarczył kapsułki i z którym związana jest część autorów. Niezależnych analiz jest mało. Składnik metabolaid® nie ma też zatwierdzonego w UE oświadczenia zdrowotnego. Wyniki dotyczą samego składnika i nie gwarantują efektu.

Chrom i cynk: co mówią oświadczenia zdrowotne

Inaczej jest z chromem i cynkiem. Te składniki mają oświadczenia zdrowotne zatwierdzone w Unii Europejskiej [9]:

• „Chrom pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu glukozy we krwi.”

• „Chrom przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu makroskładników odżywczych.”

• „Cynk przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu makroskładników odżywczych.”

• „Cynk pomaga w prawidłowej syntezie białka.”

Makroskładniki odżywcze to białka, tłuszcze i węglowodany, czyli główne źródła energii z jedzenia.

Pikolinian chromu to forma chromu często stosowana w suplementach. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał, że jest bezpieczny, jeśli łączna ilość chromu z suplementów nie przekracza 250 µg dziennie. To wartość ustalona przez WHO dla suplementacji [10].

Warto też wiedzieć, czego chrom nie robi. Nie spala tkanki tłuszczowej. Jeśli dostarczasz organizmowi więcej kalorii, niż zużywasz, chrom nie zapobiegnie przybieraniu na wadze. Hasło „chrom na odchudzanie” trzeba więc czytać ostrożnie. Chrom może być częścią diety, która wspiera prawidłowy metabolizm, ale nie jest środkiem odchudzającym.

Lek a suplement: porównanie

Lek z grupy GLP-1

Suplement diety

Uwaga

Status

Lek, tylko na receptę

Żywność, bez recepty

Inne przepisy i inny nadzór

Co zawiera

Substancję leczniczą, która naśladuje GLP-1

Składniki odżywcze i roślinne, bez GLP-1

Zawsze sprawdzaj skład na etykiecie

Dla kogo

Osoby z cukrzycą typu 2, otyłością albo nadwagą z chorobami towarzyszącymi; decyduje lekarz

Dorośli, jako uzupełnienie diety

W ciąży, przy karmieniu piersią i chorobach przewlekłych zapytaj lekarza

Czego nie robi

Nie zastępuje zmiany stylu życia

Nie działa jak lek, nie leczy otyłości

Bez ujemnego bilansu kalorii masa ciała nie spadnie

Czego suplement nie zrobi?

Suplement diety nie zastąpi leku ani leczenia otyłości. Nie zastąpi też diety i ruchu. Zgodnie z prawem nie może być stosowany zamiast zróżnicowanej diety. Nie da też efektu porównywalnego z lekiem, bo działa inaczej i ma inny cel: uzupełnić codzienny jadłospis.

Jak rozsądnie wybrać suplement i na co uważać?

Zacznij od odrzucenia produktów, które obiecują za dużo. Czerwone flagi to:

• obietnica konkretnej liczby kilogramów w określonym czasie,

• porównania do leków, np. „działa jak zastrzyk” albo „naturalna alternatywa dla leków”,

• brak pełnego składu lub ilości składników w porcji,

• sprzedaż przez komunikatory i konta bez danych firmy.

Rzetelny producent podaje pełny skład i ilość składników aktywnych w porcji. Używa oświadczeń zdrowotnych zatwierdzonych przez UE. Informuje też, skąd pochodzi składnik roślinny i jak jest standaryzowany. Przykładem jest suplement diety My BestGLP proOne od MyBestPharm. Mimo nazwy nie zawiera GLP-1 ani żadnego leku i nie jest odpowiednikiem leków z tej grupy. Łączy ekstrakty z hibiskusa i werbeny cytrynowej (metabolaid®) z chromem w formie pikolinianu oraz cynkiem. Chrom pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu glukozy we krwi, a cynk i chrom przyczyniają się do utrzymania prawidłowego metabolizmu makroskładników odżywczych.


Adobe Stock + zdjęcia własne MyBestPharm

To produkt dla dorosłych, którzy chcą uzupełnić zbilansowaną dietę. Nie jest alternatywą dla leczenia. Jeśli przyjmujesz leki na cukrzycę, jesteś w ciąży lub karmisz piersią, przed suplementacją porozmawiaj z lekarzem. Nie przekraczaj zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia.

Kiedy porozmawiać z lekarzem?

Umów się do lekarza, jeśli:

• twoje BMI wskazuje na otyłość (BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach),

• masz nadwagę i choroby z nią związane, np. stan przedcukrzycowy, cukrzycę typu 2, nadciśnienie, nieprawidłowy poziom cholesterolu lub bezdech senny,

• kolejne próby schudnięcia na własną rękę nie przynoszą efektu.

U dorosłych leki z grupy GLP-1 zarejestrowane do kontroli masy ciała stosuje się przy BMI od 30, a przy BMI od 27 do poniżej 30, gdy występuje co najmniej jedna choroba związana z nadmierną masą ciała [3]. Niektóre z nich są zarejestrowane także dla młodzieży od 12. roku życia. Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości podkreśla, że otyłość jest przewlekłą chorobą, która postępuje i często nawraca [11]. O jej leczeniu decyduje lekarz.

Najczęściej zadawane pytania o GLP-1

Co to jest GLP-1?

GLP-1 to hormon, który jelito wydziela po posiłku. Pobudza wydzielanie insuliny, gdy poziom cukru we krwi rośnie, spowalnia opróżnianie żołądka i daje mózgowi sygnał sytości. W organizmie działa bardzo krótko, bo szybko rozkłada go enzym DPP-4.

Czy GLP-1 można kupić bez recepty?

Nie. Leki z grupy GLP-1 są dostępne wyłącznie na receptę. Oferty ich sprzedaży bez recepty w internecie są nielegalne i mogą dotyczyć podrobionych produktów.

Czy są tabletki GLP-1 bez recepty?

Leki z tej grupy w tabletkach istnieją, ale też wymagają recepty. Produkty bez recepty opisywane jako „tabletki GLP-1” to suplementy diety. Nie zawierają GLP-1 ani żadnego leku.

Jak naturalnie wspierać wydzielanie GLP-1?

Najważniejsze są białko w każdym posiłku, błonnik i zdrowe tłuszcze. Znaczenie mają też bakterie jelitowe, ruch i sen. To wspiera naturalne procesy w organizmie, ale nie zastępuje leczenia.

Czy suplementy odwołujące się do GLP-1 działają jak leki?

Nie. Suplementy diety nie zawierają GLP-1 ani żadnego leku i działają inaczej. Mogą uzupełniać dietę, ale nie służą do leczenia otyłości ani cukrzycy.

Czy pikolinian chromu jest bezpieczny?

Pikolinian chromu jest dopuszczony w UE jako źródło chromu w suplementach. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznał, że jest bezpieczny, jeśli łączna ilość chromu z suplementów nie przekracza 250 µg dziennie. Nie przekraczaj porcji z etykiety, a jeśli przyjmujesz leki na cukrzycę, najpierw porozmawiaj z lekarzem.

Bibliografia

[1] Holst J.J. The physiology of glucagon-like peptide 1. Physiological Reviews. 2007;87(4):1409–1439. doi:10.1152/physrev.00034.2006.

[2] Drucker D.J. Mechanisms of action and therapeutic application of glucagon-like peptide-1. Cell Metabolism. 2018;27(4):740–756. doi:10.1016/j.cmet.2018.03.001.

[3] Wegovy (semaglutyd). Charakterystyka Produktu Leczniczego, pkt 4.1 Wskazania do stosowania i pkt 4.8 Działania niepożądane. Europejska Agencja Leków (EPAR, wersja polska).

[4] European Medicines Agency. EMA alerts EU patients and healthcare professionals to reports of falsified Ozempic pens. 18.10.2023.

[5] World Health Organization. Medical Product Alert N°2/2024: Falsified OZEMPIC (semaglutide). 19.06.2024.

[6] Steinert R.E. i wsp. Ghrelin, CCK, GLP-1, and PYY(3-36): secretory controls and physiological roles in eating and glycemia in health, obesity, and after RYGB. Physiological Reviews. 2017;97(1):411–463. doi:10.1152/physrev.00031.2014.

[7] Tolhurst G. i wsp. Short-chain fatty acids stimulate glucagon-like peptide-1 secretion via the G-protein-coupled receptor FFAR2. Diabetes. 2012;61:364–371. doi:10.2337/db11-1019.

[8] Boix-Castejón M. i wsp. Hibiscus and lemon verbena polyphenols modulate appetite-related biomarkers in overweight subjects: a randomized controlled trial. Food & Function. 2018;9(6):3173–3184. doi:10.1039/C8FO00367J.

[9] Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności.

[10] EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). Scientific Opinion on the safety of chromium picolinate as a source of chromium added for nutritional purposes to foodstuff for particular nutritional uses and to foods intended for the general population. EFSA Journal. 2010;8(12):1883.

[11] Bąk-Sosnowska M. i wsp. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Medycyna Praktyczna, wydanie specjalne, wrzesień 2024: 1–116.

Materiał partnera. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety.

Podobne artykuły

Zielona herbata - na co pomaga?
Artykuł sponsorowany

Zielona herbata – na co pomaga?

12 listopada 2025
adobestock_316555631
Artykuł sponsorowany

​Ceramidy – jak włączyć je do pielęgnacji?

1 października 2025
nie-masz-matury-spokojnie-to-nie-koniec-to-moze-byc-twoj-nowy-poczatek
3 czerwca 2025
Krem do opalania
Artykuł sponsorowany

Krem do opalania - jaki wybrać?

19 maja 2025

Szukaj nowych pracowników

Dodaj ogłoszenie o pracę za darmo

Lub znajdź wyjątkowe miejsce pracy!

Najciekawsze oferty pracy (przewiń)

Zobacz także