NIL: Powiatowe centra zdrowia ze zbyt szerokim zakresem świadczeń
Opublikowano 27 lipca 2026 07:48
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przedstawiło stanowisko do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki zdrowotnej udzielanych w powiatowym centrum zdrowia. Samorząd lekarski nie kwestionuje potrzeby tworzenia takich placówek, zwłaszcza na terenach, gdzie mieszkańcy nie mają dostępu do świadczeń szpitalnych. Jednocześnie wskazuje jednak na szereg istotnych zastrzeżeń dotyczących projektowanych rozwiązań.
W opinii Prezydium NRL istnieje ryzyko, że zamiast poprawić dostępność świadczeń, nowe przepisy doprowadzą do powstania kolejnych niewydolnych jednostek ochrony zdrowia. Lekarze obawiają się również, że projekt może stać się zachętą dla samorządów do likwidacji istniejących szpitali.
Jednym z głównych zarzutów jest brak jednoznacznego określenia, którzy pacjenci powinni być przyjmowani do powiatowych centrów zdrowia. Jak wskazuje NRL, w uzasadnieniu projektu zapisano, że placówki mają być przeznaczone dla pacjentów wymagających pilnej diagnostyki i leczenia, gdy świadczenia nie mogą zostać udzielone w innym miejscu. Zapis ten nie znalazł się jednak w treści rozporządzenia.
Zdaniem samorządu lekarskiego może to prowadzić do sporów zarówno dotyczących prawa pacjentów do świadczeń, jak i późniejszego rozliczania ich przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Brak jasnych kryteriów dostępu może także skutkować napływem pacjentów, którzy powinni być leczeni w podstawowej opiece zdrowotnej lub w szpitalach.
Największe zastrzeżenia dotyczą jednak zakresu świadczeń przewidzianych dla powiatowych centrów zdrowia. Prezydium NRL podkreśla, że jest on zbyt szeroki w stosunku do wymagań dotyczących liczby i kwalifikacji personelu oraz dostępnego wyposażenia.
Wśród procedur, które – zdaniem lekarzy – wykraczają poza możliwości takich placówek, wymieniono m.in. nacięcie ropnia okołoodbytniczego, tylną tamponadę nosa czy przywracanie rytmu zatokowego metodą kardiowersji elektrycznej, wymagającą krótkiego znieczulenia ogólnego. Wątpliwości budzą również m.in. usuwanie ciała obcego z żołądka i jelita cienkiego, szycie tętnic i żył, wstrzyknięcia do nerwów obwodowych oraz radykalne wycinanie zmian skórnych.
Jak wskazuje Prezydium NRL, projekt nie przewiduje jednocześnie odpowiedniego wyposażenia niezbędnego do wykonywania części tych procedur.
Samorząd lekarski krytycznie ocenia także wymagania kadrowe. Zdaniem Prezydium NRL przy tak szerokim katalogu świadczeń niewystarczające jest dopuszczenie do pracy lekarzy po pierwszym roku specjalizacji. Zwrócono również uwagę na brak spójności przepisów dotyczących lekarzy w trakcie specjalizacji z medycyny rodzinnej oraz pominięcie lekarzy medycyny ratunkowej, których kompetencje odpowiadają udzielaniu pomocy pacjentom w stanach nagłych.
W stanowisku podkreślono, że wykaz świadczeń powinien zostać ponownie przeanalizowany przez ekspertów oraz przedstawicieli towarzystw naukowych.
– W trosce o prawidłowe zabezpieczenie prawa pacjentów do wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnych z aktualnym stanem wiedzy medycznej, Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej proponuje, aby wykaz świadczeń gwarantowanych udzielanych w powiatowym centrum zdrowia został ponownie skierowany do prac w gronie ekspertów, z uwzględnieniem towarzystw naukowych z poszczególnych dziedzin medycyny, tak aby katalogiem świadczeń objąć wszystkie świadczenia potrzebne pacjentom i możliwe do wykonania w warunkach powiatowego centrum zdrowia, a jednocześnie wykluczyć te procedury, które ze względu na ograniczenia kadrowe i sprzętowe nie powinny być tam realizowane – podkreślono w stanowisku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej.
Źródło: NIL












