Terapia daremna u umierających pacjentów. Jest zaktualizowane stanowisko ekspertów

Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych wyraziło poparcie dla zaktualizowanego stanowiska Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej „Zapobieganie terapii daremnej u dorosłych chorych umierających w szpitalu i niebędących w stanie podejmować świadomych decyzji”.

NRPiP podkreśla, że opieka nad pacjentem u kresu życia powinna być oparta przede wszystkim na poszanowaniu jego godności i dobra, aktualnej wiedzy medycznej oraz rzetelnej ocenie jego stanu klinicznego. Przy podejmowaniu decyzji należy brać pod uwagę rzeczywiste korzyści i obciążenia związane z proponowanymi interwencjami medycznymi.

Terapia daremna nie oznacza końca opieki

Rezygnacja z interwencji, które nie mogą już przynieść pacjentowi korzyści klinicznych, powinna iść w parze z zapewnieniem odpowiedniej opieki objawowej i pielęgnacyjnej. Obejmuje ona m.in. pielęgnację, łagodzenie bólu i innych uciążliwych objawów, odpowiednie żywienie i nawadnianie, a także wsparcie psychiczne, społeczne i duchowe.

Szczególnego znaczenia nabiera w tym okresie troska o komfort, intymność i poczucie bezpieczeństwa chorego oraz – zgodnie z jego potrzebami i obowiązującymi przepisami – umożliwienie obecności osób bliskich.

Szczególna rola pielęgniarek

Prezydium NRPiP zwraca uwagę na rolę pielęgniarek i pielęgniarzy w opiece nad osobami umierającymi. To oni pozostają przy pacjencie najbliżej i uczestniczą w opiece nad nim w sposób ciągły.

Ich obserwacje dotyczące stanu chorego, odczuwanego przez niego bólu i innych dolegliwości, komfortu, reakcji na zastosowane postępowanie czy bieżących potrzeb są ważnym elementem zespołowego podejmowania decyzji dotyczących opieki.

„Profesjonalna opieka pielęgniarska” nabiera w okresie umierania szczególnego znaczenia – wskazuje NRPiP, podkreślając jednocześnie potrzebę skutecznego łagodzenia cierpienia oraz zapewnienia choremu godnych warunków w ostatnim okresie życia.

Potrzebne lepsze przygotowanie personelu

NRPiP wskazuje także na konieczność rozwijania kompetencji personelu medycznego w zakresie opieki nad chorymi u kresu życia.

Zdaniem samorządu pielęgniarek i położnych zagadnienia dotyczące terapii daremnej, opieki paliatywnej, komunikacji z pacjentem i jego bliskimi oraz postępowania w okresie umierania powinny być istotnym elementem zarówno kształcenia przed-, jak i podyplomowego pielęgniarek oraz lekarzy.

Upowszechnienie jasnych zasad postępowania w sytuacjach związanych z końcem życia ma – w ocenie NRPiP – znaczenie nie tylko dla ochrony praw i godności pacjentów, ale także dla jakości opieki i bezpieczeństwa personelu medycznego.

Prezydium NRPiP uznało za zasadne upowszechnianie stanowiska Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej oraz wykorzystywanie go jako elementu dobrych praktyk w opiece nad dorosłymi chorymi umierającymi w szpitalach.

Źródło: NIPIP