RPO pyta MZ o przyszłość Centrów Zdrowia Psychicznego po pilotażu

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń zwrócił się do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy w związku z projektem rozporządzenia zmieniającego przepisy dotyczące świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.

Projektowane regulacje mają znaczenie dla zakończenia pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego oraz wdrożenia docelowego modelu ich funkcjonowania od 2027 r. RPO zwraca uwagę na rozwiązania dotyczące przede wszystkim obsady izb przyjęć, statusu asystentów zdrowienia oraz kwalifikacji koordynatorów opieki psychiatrycznej.

Wątpliwości dotyczące obsady izb przyjęć

Jedna z kwestii podniesionych przez RPO dotyczy planowanego ograniczenia możliwości zatrudniania w izbach przyjęć przypisanych do Centrów Zdrowia Psychicznego lekarzy po pierwszym roku specjalizacji z psychiatrii. Rzecznik zwraca uwagę, że przy jednoczesnym utrzymaniu podobnych możliwości zatrudnienia takich lekarzy w innych podmiotach leczniczych rozwiązanie to może powodować problemy kadrowe. Szczególnie dotyczyć to może regionów, w których już występuje niedobór psychiatrów. W ocenie RPO istnieje ryzyko, że część centrów może mieć trudności z zapewnieniem wymaganej obsady specjalistycznej. W konsekwencji mogłoby to wpłynąć na zakres ich działalności, a w niektórych przypadkach nawet prowadzić do ich zamknięcia.

Kim będzie asystent zdrowienia?

Kolejny obszar wskazany przez Rzecznika dotyczy asystentów zdrowienia. Osoby z własnym doświadczeniem kryzysu psychicznego mogą odgrywać istotną rolę we wspieraniu pacjentów i wzmacnianiu ich motywacji do leczenia. RPO zwraca jednak uwagę na konieczność doprecyzowania zasad wykonywania tej funkcji. Pytania dotyczą m.in. standardów przygotowania zawodowego, zasad kwalifikacji i certyfikacji, zakresu dostępu do danych pacjentów, a także obowiązku zachowania poufności i tajemnicy psychiatrycznej. Zdaniem Rzecznika kwestie te powinny zostać jasno określone, zwłaszcza ze względu na charakter informacji, z którymi asystenci zdrowienia mogą mieć kontakt podczas pracy z pacjentami.

RPO pyta o kwalifikacje koordynatorów

Wątpliwości dotyczą także projektowanej funkcji koordynatora opieki psychiatrycznej. Zgodnie z projektem funkcję tę będą mogły pełnić osoby posiadające co najmniej średnie wykształcenie medyczne oraz dwuletnie doświadczenie w pracy na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi. RPO pyta, jakie dokładnie kwalifikacje i kompetencje będą wymagane od koordynatorów. Osoby te mają bowiem odpowiadać m.in. za organizację procesu leczenia, nadzór nad dokumentacją oraz kontrolę formalnej jakości realizowanych świadczeń. W ocenie Rzecznika istotne jest również określenie zasad dostępu koordynatorów do informacji o pacjentach oraz zakresu ich odpowiedzialności za zachowanie poufności.

RPO chce wyjaśnień od MZ

Adam Krzywoń zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia o ocenę wpływu proponowanych zmian kadrowych na dostępność świadczeń psychiatrycznych. Rzecznik oczekuje również przedstawienia zasad kształcenia, kwalifikacji i certyfikacji asystentów zdrowienia oraz koordynatorów opieki psychiatrycznej. Pyta także o zasady dostępu tych osób do informacji dotyczących pacjentów oraz obowiązki związane z zachowaniem poufności. Kolejna kwestia dotyczy uwag zgłoszonych podczas konsultacji publicznych. RPO chce wiedzieć, w jaki sposób zostały one uwzględnione, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa pacjentów, ochrony danych oraz zapewnienia odpowiedniej kadry. Zakończenie pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego i przejście do docelowego modelu ich funkcjonowania od 2027 r. oznacza istotną zmianę organizacji opieki psychiatrycznej. RPO zwraca uwagę, że projektowane rozwiązania powinny uwzględniać zarówno dostępność świadczeń, jak i bezpieczeństwo pacjentów oraz realne możliwości kadrowe placówek.

Źródło: RPO