Leczenie niepłodności tylko dla par? RPO pyta o kobiety bez partnera
Opublikowano 20 listopada 2026 09:14
Obowiązujące w Polsce przepisy ograniczają dostęp do metod wspomaganej prokreacji do osób pozostających w związku kobiety i mężczyzny. W praktyce oznacza to, że kobiety niepozostające w związku, które chcą skorzystać z leczenia niepłodności, muszą szukać pomocy poza granicami kraju. Wiąże się to z dodatkowymi kosztami i może stanowić istotną barierę w dostępie do terapii. Na problem zwróciło uwagę Stowarzyszenie na rzecz leczenia niepłodności i wspierania adopcji „Nasz Bocian”, które skierowało swoje postulaty do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Organizacja wskazuje nie tylko na potrzebę rozszerzenia dostępu do leczenia niepłodności, ale również na konieczność zmiany zasad zabezpieczania płodności na przyszłość.
Zamrażanie komórek jajowych nie tylko ze względów zdrowotnych
Drugim istotnym zagadnieniem jest możliwość zamrażania komórek jajowych przez kobiety, które chcą odłożyć decyzję o macierzyństwie. Powodem może być m.in. brak partnera lub sytuacja życiowa, która nie pozwala obecnie na realizację planów rodzicielskich. Polskie przepisy nie przewidują obecnie takiej możliwości, jeśli nie istnieją wskazania medyczne. Tymczasem coraz więcej kobiet chciałoby zabezpieczyć swoją płodność, zanim z przyczyn biologicznych szanse na zajście w ciążę zaczną się zmniejszać.
RPO: niepłodność to choroba i element prawa do ochrony zdrowia
Rzecznik Praw Obywatelskich przypomina, że Światowa Organizacja Zdrowia uznaje niepłodność za chorobę układu rozrodczego. Dostęp do diagnostyki i leczenia niepłodności powinien być zatem rozpatrywany również w kontekście prawa do ochrony zdrowia. Jednocześnie RPO podkreśla, że regulacje dotyczące wspomaganej prokreacji wymagają uwzględnienia różnych wartości i praw. Chodzi m.in. o ochronę zdrowia, prawo do życia prywatnego oraz autonomię prokreacyjną. Zdaniem Rzecznika przepisy powinny również odpowiadać na zmieniające się realia społeczne. Wśród istotnych zjawisk wymienia rosnącą liczbę rodzin tworzonych przez samotnych rodziców oraz odkładanie decyzji o rodzicielstwie na późniejszy etap życia.
Jakie stanowisko zajmie Ministerstwo Zdrowia?
Rzeczniczka Praw Obywatelskich zwróciła się do Minister Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska w tej sprawie. Pyta, czy resort rozważa rozszerzenie dostępu do leczenia niepłodności na kobiety niepozostające w związku z mężczyzną. Drugie pytanie dotyczy ewentualnej zmiany zasad zabezpieczania płodności, tak aby zamrażanie komórek jajowych było możliwe również z przyczyn innych niż zdrowotne. Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia może być istotna dla kobiet, które chcą skorzystać z metod wspomaganego rozrodu lub zabezpieczyć swoją płodność, ale obecne regulacje prawne nie dają im takiej możliwości.
Źródło: RPO












