Nowelizacja ustawy refundacyjnej trafi pod obrady rządu

Projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej, nad którym Ministerstwo Zdrowia pracuje od 2024 r., wkracza w decydującą fazę. Rada Ministrów ma zająć się przepisami, które, według Krajowych Producentów Leków, mogą mieć znaczenie nie tylko dla finansowania farmakoterapii, ale również dla bezpieczeństwa państwa i stabilności dostaw produktów leczniczych. Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków, podkreśla, że reforma powinna być postrzegana w szerszym kontekście niż tylko ograniczanie wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. – W dobie globalnych napięć i wojen handlowych nowelizacja ustawy refundacyjnej przestaje być jedynie narzędziem krótkoterminowej optymalizacji wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. Staje się kluczowym elementem świadomej polityki przemysłowej i obronnej państwa – podkreśla. Znaczenie krajowych zdolności produkcyjnych wskazują również raporty Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Wojskowego Instytutu Medycznego. Produkcja farmaceutyczna jest istotnym elementem infrastruktury strategicznej, ponieważ w sytuacji kryzysowej dostępność leków może bezpośrednio wpływać na zdrowie i życie obywateli.

Europa wzmacnia produkcję leków

Wspieranie lokalnej produkcji farmaceutycznej staje się jednym z kierunków polityki Unii Europejskiej. Działania podejmowane na poziomie wspólnotowym, w tym związane z Aktem o lekach krytycznych, mają służyć ograniczeniu zależności od dostaw spoza Europy. Zakładają m.in. zachęty finansowe, zmiany w zamówieniach publicznych oraz uproszczenie procedur administracyjnych. Poszczególne państwa członkowskie rozwijają własne instrumenty wspierania sektora farmaceutycznego. Niemcy zmieniły przepisy dotyczące zakupu leków przez kasy chorych, aby ograniczyć sytuacje, w których o wyborze dostawcy decyduje wyłącznie najniższa cena. Francja wspiera projekty związane z przenoszeniem produkcji leków onkologicznych i środków znieczulających na swoje terytorium.

W Hiszpanii rozwijane są długoterminowe kontrakty i mechanizmy finansowania dla firm inwestujących w lokalne laboratoria badawczo-rozwojowe oraz zakłady produkcyjne. Austria przeznaczyła wspólnie z firmą Sandoz ponad 50 mln euro na modernizację zakładu mającego zabezpieczać dostawy antybiotyków dla Europy. Z kolei Włochy przygotowały zmiany prawne wspierające krajową produkcję substancji czynnych.

Jakie rozwiązania mają wesprzeć polskich producentów?

Krajowi producenci oczekują, że nowelizacja ustawy refundacyjnej wprowadzi mechanizmy zwiększające konkurencyjność leków wytwarzanych w Polsce. Wśród postulowanych rozwiązań wymieniają preferencje w obejmowaniu refundacją, przyspieszenie procedur administracyjnych, dłuższy okres obowiązywania decyzji refundacyjnych oraz niższe dopłaty pacjentów do leków produkowanych w kraju.

– Potrzebujemy pierwszeństwa w obejmowaniu refundacją, szybkiej ścieżki administracyjnej, dłuższych okresów obowiązywania decyzji refundacyjnych oraz niższych dopłat dla pacjentów wybierających leki wytwarzane w kraju. Przed rozpoczęciem inwestycji w produkcję leków w Polsce firmy analizują rentowność przedsięwzięcia, stabilność warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz gwarancje zbytu – wylicza Krzysztof Kopeć.

Według prezesa Krajowych Producentów Leków wsparcie jest potrzebne także ze względu na różnice w skali pomocy publicznej udzielanej producentom w różnych częściach świata. Jak wskazuje, pomoc publiczna dla chińskich firm ma być ośmiokrotnie większa niż w państwach OECD. – Dlatego potrzebujemy nowoczesnych instrumentów ochrony strategicznych zdolności produkcyjnych, także w ramach polityki cenowej. W przeciwnym razie krótkoterminowe oszczędności mogą oznaczać znacznie większe koszty w sytuacji kryzysu – ostrzega.

Krajowe leki to także wpływy do budżetu

Jak wynika z danych przywoływanych przez przedstawicieli branży, każde 100 zł wydane na leki produkowane w Polsce generuje około 23 zł wpływów do finansów publicznych oraz 118 zł produktu krajowego brutto. Krajowa produkcja oznacza bowiem nie tylko dostawy leków dla pacjentów, ale również miejsca pracy, wpływy podatkowe i rozwój sektora przemysłowego. W tym ujęciu wydatki na krajowe produkty lecznicze nie są wyłącznie kosztem systemu refundacyjnego, lecz także inwestycją w polską gospodarkę.

Źródło: Na podst. mat. prasowego