Olej lniany a ALA: jak wpływa na cholesterol
Artykuł sponsorowany
Olejowi lnianemu przypisuje się różne działania, od wsparcia serca, mózgu i odporności, po działanie okluzyjne i nawilżające przy stosowaniu zewnętrznym. Jeden obszar wyróżnia się na tym tle wyraźnie - wpływ kwasu ALA na poziom cholesterolu. Dowody są w tym przypadku wystarczająco mocne, by znalazły odzwierciedlenie w unijnym rejestrze oświadczeń zdrowotnych. Sprawdźmy, co faktycznie dzieje się w organizmie i ile oleju trzeba dostarczyć, żeby ten efekt miał sens.
Olej lniany a ALA: jak wpływa na cholesterol
ALA, czyli kwas alfa-linolenowy, nadaje olejowi lnianemu charakterystyczny profil. Kwasy wielonienasycone, w których ALA odgrywa dominującą rolę, stanowią w tym oleju około 75% składu, podczas gdy kwasy nasycone, niekorzystne dla profilu lipidowego, to zwykle poniżej 10%. Mechanizm, który stoi za obniżaniem cholesterolu, dotyczy głównie wątroby. ALA ogranicza produkcję lipoprotein VLDL, z których powstaje LDL, oraz zwiększa aktywność receptorów LDL odpowiedzialnych za usuwanie tego cholesterolu z krwiobiegu. Niska zawartość kwasów nasyconych działa w tym samym kierunku, bo to one najsilniej podnoszą LDL, gdy dominują w diecie. Dlatego efekt widać przede wszystkim we frakcji LDL i cholesterolu całkowitym, a nie np. w trójglicerydach, gdzie działanie jest znacznie słabsze. Znaczenie ma też to, w jakim stanie ALA trafia do organizmu, bo kwas ten łatwo się utlenia. Olej lniany Olejarni Gaja, małej manufaktury specjalizującej się w produkcji olejów naturalnych, jest tłoczony na zimno, w małych partiach i rozlewany do ciemnego szkła, co ogranicza ten proces na etapie produkcji i przechowywania.
Co pokazują badania kliniczne
Dowody za tym efektem są realne. Zespół naukowców z Katedry Żywienia i Higieny Żywności Uniwersytetu Southeast w Nankinie, kierowany przez Chao Yanga i prof. Guiju Sun, w metaanalizie badań klinicznych u pacjentów z zaburzeniami lipidowymi, uwzględniającej zależność między dawką a efektem, wykazał, że produkty z lnu obniżają cholesterol całkowity i LDL, a skala efektu zależy od formy produktu i dostarczonej dawki ALA (Yang i wsp., 2021). W badaniach nad całym siemieniem odnotowano spadek cholesterolu całkowitego o około 12 mg/dl i LDL o około 10 mg/dl, co wynika z połączonego działania ALA, błonnika i lignanów. Sam olej dostarcza ALA w skoncentrowanej, łatwej do dawkowania formie, dlatego warto go traktować jako stałe, regularne źródło tego kwasu w diecie.
Ile ALA trzeba dostarczyć, aby efekt miał sens
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ocenił dowody naukowe stojące za związkiem między ALA a cholesterolem i uznał je za wystarczające, by dopuścić formalne oświadczenie zdrowotne. Na tej podstawie Komisja Europejska wprowadziła je do unijnego rejestru: „ALA przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi“ (Rozporządzenie (UE) nr 432/2012), wiążąc ten efekt z konkretną dawką, czyli 2 g ALA dziennie, przy spełnieniu warunku „źródła omega-3“ - co najmniej 0,3 g ALA na 100 g i na 100 kcal produktu (Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006). Skoro same kwasy wielonienasycone, z dominującym udziałem ALA, stanowią w oleju lnianym około 75 procent składu, już jedna łyżka stołowa (ok. 13-14 g) dostarcza z dużym zapasem ponad 2 g ALA, nawet przy ostrożnym szacowaniu podziału ALA/LA w tej frakcji. Olej lniany Olejarni Gaja spełnia ten warunek bez problemu, pozostając tym samym cennym źródłem kwasu ALA.
Jak przełożyć to na codzienne stosowanie
W praktyce liczą się dwie rzeczy. Regularność i kontekst. Efekt można osiągnąć przy spożyciu jednej do dwóch łyżek dziennie, na surowo, nie okazjonalnie. Olej lniany to wsparcie diety, nie samodzielna kuracja, więc działa najlepiej razem z ograniczeniem tłuszczów nasyconych i dietą bogatą w błonnik, a nie w izolacji od reszty jadłospisu.
Na co patrzeć, wybierając olej lniany
Efekt ALA na cholesterol jest w pełni potwierdzony i formalnie uznany przez EFSA, ale zadziała tylko wtedy, gdy olej faktycznie dostarczy tę ilość ALA w aktywnej formie, jaką zakłada przebadana dawka, a nie jej ułamek utracony po drodze przez utlenianie. Dlatego przy wyborze liczy się nie tylko skład na etykiecie, ale i to, w jakich warunkach olej był tłoczony i przechowywany od samego początku. Olej lniany Olejarni Gaja, spełniający te warunki, to prosty sposób, by wprowadzić ten jeden, dobrze potwierdzony nawyk do codziennej diety.
Olejarnia Gaja - tłocznia i sklep internetowy z naturalnymi olejami
Tematy
artykuł sponsorowany












