Żywność z krajów Mercosur. Są wyniki polskiej kontroli

Od 1 maja 2026 r. stosowana jest umowa handlowa między Unią Europejską a państwami Mercosur: Argentyną, Brazylią, Paragwajem, Urugwajem i Boliwią. Artykuły rolno-spożywcze sprowadzane z tych krajów podlegają kontrolom Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).

Kontrole obejmują zarówno produkty przywożone bezpośrednio z państw Mercosur, jak i te, które trafiają na polski rynek w ramach swobodnego przepływu towarów na terenie Unii Europejskiej.

Ponad 2 tys. partii skontrolowanych na granicy

Od 1 maja do 15 października 2026 r. IJHARS skontrolowała łącznie 39 761 partii artykułów rolno-spożywczych importowanych z krajów trzecich. Wśród nich 2066 partii, czyli około 5 proc., pochodziło z państw Mercosur.

Najwięcej produktów pochodziło z Argentyny – 1564 partie. Inspektorzy kontrolowali przede wszystkim orzeszki ziemne, mrożone ryby, ziarno kukurydzy, wino, filety rybne, czarną herbatę, miód nektarowy wielokwiatowy oraz suszoną fasolę.

Z Brazylii pochodziło 470 skontrolowanych partii, głównie orzeszków ziemnych oraz kawy i ekstraktów kawowych. Z Paragwaju sprowadzono 21 partii, przede wszystkim wina i ryżu, a z Urugwaju – 11 partii ryżu.

W wyniku kontroli inspektorzy zakwestionowali 13 partii produktów z krajów Mercosur. Wydano 12 decyzji zakazujących wprowadzenia artykułów rolno-spożywczych do obrotu oraz jedną decyzję nakazującą poddanie produktu zabiegom, które miały doprowadzić do spełnienia wymagań jakości handlowej.

Nieprawidłowości dotyczyły przede wszystkim kawy, wina, kukurydzy przeznaczonej na popcorn oraz zagęszczonych soków owocowych.

Jak informuje IJHARS, najczęściej wykrywane uchybienia dotyczyły błędnego oznakowania produktów. Chodziło m.in. o nieprawidłowo sporządzony wykaz składników, informacje o wartości odżywczej, ilości nominalnej, zawartości alkoholu czy alergenach.

Problemy wykazały również badania laboratoryjne i ocena sensoryczna. W przypadku kawy stwierdzano m.in. obecność ziaren połamanych, uszkodzonych przez szkodniki, porażonych pleśnią, a także szkodników i zanieczyszczeń organicznych. Wykrywano również podwyższoną wilgotność oraz nieprawidłowe cechy organoleptyczne, takie jak smak i zapach.

Produkty, które nie spełniają wymagań jakości handlowej i zostają zakwestionowane przez IJHARS podczas kontroli granicznej, nie mogą być wprowadzane do obrotu ani w Polsce, ani w pozostałych państwach Unii Europejskiej.

Nieprawidłowości także na rynku krajowym

Inspekcja sprawdza również produkty pochodzące z krajów Mercosur, które zostały już przemieszczone na polski rynek w ramach swobodnego przepływu towarów w UE.

Od 1 maja do 15 października 2026 r. IJHARS przeprowadziła kontrole w 46 podmiotach, obejmujące łącznie 70 partii produktów pochodzących z państw Mercosur.

Wśród kontrolowanych artykułów znalazły się m.in. świeże owoce i warzywa, mięso wołowe i drobiowe, orzeszki arachidowe, nasiona chia, kukurydza do produkcji popcornu, wafle kukurydziane, kawa ziarnista zielona i palona, czarna herbata, cukier trzcinowy nierafinowany oraz wino.

Nieprawidłowości stwierdzono w 8 partiach pochodzących z Brazylii, Argentyny i Paragwaju. Stanowiło to około 11,4 proc. wszystkich skontrolowanych partii.

Zastrzeżenia inspektorów dotyczyły m.in. nasion chia, świeżych owoców – limonek i mango – steku z antrykotu, krojonych i blanszowanych flaczków wołowych oraz kawy ziarnistej.

Podobnie jak w przypadku kontroli granicznych, częstym problemem było nieprawidłowe oznakowanie. Inspektorzy wykrywali m.in. błędne wskazanie kraju pochodzenia – jako Polska podano Brazylię – brak informacji o klasie jakości świeżych owoców i warzyw w miejscu sprzedaży oraz w dokumentach towarzyszących, niepełne dane producenta i nieprawidłowe nazwy produktów.

Wyniki badań laboratoryjnych wykazały także rozbieżności między deklarowaną a rzeczywistą zawartością białka. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zastosowano sankcje przewidziane przepisami prawa.

Ograniczenia w imporcie produktów z Brazylii

Niezależnie od kontroli jakości handlowej obowiązują również ograniczenia dotyczące przywozu wybranych produktów pochodzenia zwierzęcego z Brazylii.

Jak informuje Główny Inspektorat Weterynarii, od 3 września 2026 r. obowiązuje zakaz importu określonych produktów pochodzenia zwierzęcego z tego kraju do Unii Europejskiej.

Ograniczenia obejmują m.in. miód, osłonki, jaja i produkty jajeczne, mięso drobiowe oraz drobiowe produkty i wyroby mięsne, mięso wołowe i produkty z niego, koninę oraz produkty akwakultury.

Powodem wprowadzenia zakazu są niezgodności z unijnymi wymaganiami dotyczącymi stosowania przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych u zwierząt, od których pochodzą eksportowane artykuły.

Źródło: IJHARS, Główny Inspektorat Weterynarii.