Miało być wołowe, było wieprzowe. Co wykazała kontrola barów mlecznych?

Bary mleczne od lat kojarzą się z tradycyjną kuchnią i domowymi obiadami. Pierogi, naleśniki, kotlety czy dania rybne to stałe pozycje w ich menu. Czy jednak klienci zawsze otrzymują potrawy przygotowane z deklarowanych składników? Sprawdziła to Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS).

W III kwartale 2026 r. inspektorzy skontrolowali jakość handlową dań oferowanych przez 91 barów mlecznych na terenie całego kraju. Kontrole koncentrowały się przede wszystkim na wykrywaniu zafałszowań, tzw. podmiany asortymentowej, czyli stosowania innych surowców niż deklarowane, oraz na sprawdzeniu, czy konsumenci otrzymują rzetelne informacje o kupowanych potrawach. Nieprawidłowości stwierdzono w 74,7 proc. skontrolowanych placówek.

Zamiast wołowiny – wieprzowina, zamiast dorsza – czarniak

Wyniki badań laboratoryjnych wykazały nieprawidłowości w 9,3 proc. skontrolowanych partii produktów. Dotyczyły one przede wszystkim obecności niedeklarowanych surowców mięsnych oraz niezgodności gatunku ryby z informacją przekazywaną klientom.

Przykładowo, w potrawie oferowanej jako „rumsztyk wołowy” badania wykazały obecność surowca wieprzowego. Z kolei w daniach deklarowanych jako przygotowane z dorsza atlantyckiego stwierdzono obecność czarniaka.

Nie wszystkie wyniki kontroli były jednak niepokojące. Inspektorzy nie mieli zastrzeżeń do cech organoleptycznych ocenianych potraw. Żadnej z 48 partii sprawdzonych pod tym kątem nie zakwestionowano.

Najwięcej zastrzeżeń do informacji dla konsumentów

Zdecydowanie najwięcej nieprawidłowości dotyczyło znakowania. Zakwestionowano aż 72 proc. skontrolowanych partii. Problemy obejmowały przede wszystkim nieprawidłowe nazwy potraw, niekompletne wykazy składników oraz niewłaściwe informowanie o alergenach.

Inspektorzy stwierdzili m.in. brak wykazów składników, w tym informacji o alergenach. Zdarzało się również, że takie informacje były dostępne wyłącznie na życzenie klienta, a nie bezpośrednio w miejscu sprzedaży.

Kolejnym problemem były niepełne lub niezgodne ze stanem faktycznym wykazy składników. W niektórych przypadkach pomijano surowce wykorzystane do przygotowania dania, w tym składniki produktów złożonych, takich jak panierka czy farsz. Nieprawidłowo prezentowano także informacje o alergenach – nie były one odpowiednio wyróżnione w wykazie składników.

Zastrzeżenia dotyczyły również nazw potraw. Zamiast precyzyjnych określeń stosowano nazwy zbyt ogólne, które nie pozwalały klientowi ustalić, co rzeczywiście zamawia. Przykładem było określenie „schab” zamiast „kotlet schabowy panierowany” czy podawanie nazwy „ryba” bez wskazania gatunku i elementu kulinarnego.

W części placówek brakowało także danych producenta lub podawano je w niepełnym zakresie.

Jakie informacje musi otrzymać klient baru mlecznego?

IJHARS przypomina, że konsument powinien mieć możliwość samodzielnego zapoznania się z nazwą dania i wykazem jego składników jeszcze przed dokonaniem wyboru. Informacje te mogą być umieszczone w menu, na tablicy lub w ogólnodostępnym katalogu. Ważne jednak, aby były bezpośrednio dostępne dla każdego klienta, bez konieczności proszenia o nie obsługi.

Nazwa potrawy powinna jednoznacznie wskazywać jej rzeczywisty charakter. Samo określenie „kotlet”, „ryba” czy „danie dnia” nie zawsze jest wystarczające. W przypadku dań rybnych istotne jest m.in. wskazanie gatunku ryby, rodzaju wykorzystanego elementu kulinarnego oraz sposobu przygotowania. Nazwa „grillowany filet z mintaja” dostarcza konsumentowi znacznie więcej informacji niż ogólne określenie „ryba”.

Równie ważny jest wykaz składników. Powinien obejmować wszystkie surowce wykorzystane do przygotowania potrawy, również te wchodzące w skład produktów złożonych, takich jak farsz czy panierka. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergeny, które muszą być odpowiednio wyróżnione w wykazie.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami IJHARS zastosowała sankcje przewidziane obowiązującymi przepisami prawa.

Źródło: IJHARS