Ministerstwo Zdrowia proponuje zmiany w ogólnych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie nowego mechanizmu finansowania szpitali – ryczałtu dostępności terytorialnej, dostosowanie przepisów do działalności powiatowych centrów zdrowia oraz przedłużenie do końca 2027 r. okresu, w którym NFZ nie będzie nakładał kar za brak lekarza w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego.
Nowe zasady finansowania szpitali, ryczałt dostępności terytorialnej i abolicja za brak lekarza w karetkach
Opublikowano 3 listopada 2026 10:16
Fot. iStock/Getty Images
Do konsultacji przekazano projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Proponowane zmiany dotyczą kilku obszarów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, w tym finansowania szpitali, powiatowych centrów zdrowia oraz obsady lekarskiej w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego.
Nowy mechanizm finansowania szpitali
Jedną z istotnych propozycji jest wprowadzenie nowego sposobu finansowania świadczeniodawców zakwalifikowanych do schematu zabezpieczenia opieki szpitalnej (SZOS). Chodzi o placówki, które mają miejsca udzielania świadczeń uwzględnione w mapie potrzeb zdrowotnych jako niezbędne ze względu na dostępność czasową.
Dla tych podmiotów projekt przewiduje nowy mechanizm – ryczałt dostępności terytorialnej. Jego celem jest zapewnienie odpowiedniego finansowania szpitali, których funkcjonowanie ma szczególne znaczenie dla dostępności świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza ze względu na uwarunkowania geograficzne.
Powiatowe centra zdrowia w nowych przepisach
Projekt uwzględnia również wprowadzenie nowego rodzaju umów zawieranych z Narodowym Funduszem Zdrowia – umów w rodzaju powiatowe centra zdrowia. Zmiana ma dostosować ogólne warunki umów do nowego świadczenia gwarantowanego z zakresu opieki zdrowotnej udzielanej w powiatowych centrach zdrowia.
Abolicja za brak lekarza w ZRM S przedłużona do końca 2027 r.
Kolejna ważna zmiana dotyczy specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego (ZRM S). Ministerstwo Zdrowia proponuje przedłużenie o kolejny rok, do 31 grudnia 2027 r., okresu niestosowania kar umownych wobec świadczeniodawców za brak lekarza w składzie zespołu.
Resort uzasadnia tę decyzję utrzymującymi się trudnościami w pozyskiwaniu lekarzy systemu do pracy w zespołach ratownictwa medycznego. Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że od 1 stycznia do 1 września 2026 r. obsada lekarska w specjalistycznych ZRM była zapewniona na poziomie 58,5 proc.
Na 1 września 2026 r. funkcjonowało 195 specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego, z czego około 114 miało obsadę lekarską.
W ocenie MZ przedłużenie okresu niestosowania kar jest konieczne, aby zapewnić dalsze funkcjonowanie specjalistycznych zespołów w liczbie określonej w wojewódzkich planach działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne. Ma również ograniczyć dodatkowe obciążenia finansowe dysponentów zespołów, którzy mierzą się z obiektywnymi trudnościami kadrowymi.
Projekt zakłada, że NFZ nie będzie nakładał kar umownych w przypadku zapewnienia w ZRM S trzyosobowej obsady uprawnionej do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu.
Ministerstwo zwraca uwagę, że choć w zespołach ratownictwa medycznego część zadań lekarza systemu może być realizowana przez ratowników medycznych lub pielęgniarki systemu, sytuacja wygląda inaczej w szpitalnych oddziałach ratunkowych, gdzie zastąpienie lekarzy nie jest możliwe bez ryzyka zakłócenia funkcjonowania systemu PRM.
Przedłużenie abolicji ma mieć charakter przejściowy. W tym czasie resort chce wypracować docelowy model funkcjonowania ratownictwa przedszpitalnego, uwzględniający problemy z zapewnieniem obsady lekarskiej. Analiza zmian kadrowych oraz rzeczywistego poziomu obsady ZRM S ma również pomóc w ocenie, czy konieczna będzie nowelizacja ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym i jaki powinien być jej zakres.
Źródło: RCL
