Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł pierwsze umowy na realizację programu profilaktyki raka płuca. Kontrakty obowiązują od 1 października 2026 r. i obejmują placówki w trzech województwach. Pierwsi pacjenci będą mogli zgłosić się na bezpłatną niskodawkową tomografię komputerową w drugiej połowie października. W kilku regionach start programu opóźni się do listopada.
Rusza program profilaktyki raka płuca. Pierwsze placówki mają już kontrakty z NFZ
Opublikowano 5 października 2026 08:53
Fot. Getty Images/iStockphoto
We wrześniu NFZ ogłosił we wszystkich województwach konkursy na realizatorów nowego programu profilaktycznego w kierunku raka płuca. Fundusz wyłonił już pierwszych realizatorów niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK) klatki piersiowej i podpisał z nimi umowy. Zawarto je w województwach świętokrzyskim, małopolskim i wielkopolskim. Kolejne postępowania konkursowe są rozstrzygane, dlatego w ciągu najbliższych kilku tygodni lista placówek będzie się wydłużać. Docelowo program ma być dostępny dla pacjentów w całej Polsce. – Dążymy do zabezpieczenia tych świadczeń we wszystkich województwach. Chcemy zakontraktować co najmniej 32 placówki, ale nie wykluczamy, że będzie ich więcej – zaznacza Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ. Jak wyjaśnia, każdy realizator musi spełniać szereg warunków, w tym dysponować wykwalifikowaną kadrą medyczną i sprzętem niezbędnym do prawidłowego przeprowadzenia badania. – Każdy z realizatorów musi spełniać szereg warunków, w tym dysponować wykwalifikowaną kadrą medyczną i sprzętem, które są niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia badania. Warunki te zostały określone przez ekspertów, w tym przez konsultantkę krajową w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej, prof. Edytę Szurowską – wyjaśnia Paweł Florek.
Opóźnienia w części województw
W kilku regionach konieczne okazały się dodatkowe konkursy. W województwie opolskim do pierwszego postępowania przystąpiła tylko jedna placówka, która nie spełniła wymaganych warunków. – W kilku województwach ponownie ogłosiliśmy postępowania konkursowe. W tych województwach program ruszy prawdopodobnie w listopadzie, ponieważ musimy powtórzyć całą procedurę i poczekać na nowe oferty. Dotyczy to województw dolnośląskiego, opolskiego i podlaskiego – wskazuje szef Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.
Skala problemu
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r. w Polsce odnotowuje się ok. 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca rocznie. Z powodu tego nowotworu umiera ok. 26 tys. osób rocznie, czyli ponad 1/5 wszystkich zgonów nowotworowych. Prognozy zakładają, że w 2029 r. zachoruje ok. 32,5 tys. osób. Rak płuca jest w Polsce najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych, głównie z powodu późnego wykrywania. Z paleniem tytoniu związane jest 85–90 proc. zachorowań.
Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło listę programów profilaktycznych finansowanych przez NFZ właśnie o profilaktykę raka płuca. – Wczesne wykrycie zmian nowotworowych jest bardzo ważne, ponieważ znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył niskodawkową tomografię komputerową do bezpłatnych programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia – podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ w Warszawie.
Kto może skorzystać z programu
Kryteria kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia. Z badania skorzystają osoby:
- w wieku 55–74 lata, z historią palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu;
- w wieku 50–54 lata, z historią palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą lub przestały palić nie dawniej niż 15 lat temu i mają dodatkowe czynniki ryzyka.
Wskaźnik paczkolat oblicza się, mnożąc liczbę wypalanych dziennie paczek papierosów przez liczbę lat palenia. Jedna paczka (20 papierosów) dziennie przez 20 lat to 20 paczkolat. Taki sam wynik daje palenie dwóch paczek dziennie przez 10 lat. Kryteria opisano także na stronie NFZ w zakładce „Dla Pacjenta” – „Profilaktyka na NFZ”.
Jak i gdzie zgłosić się na badanie
Program jest bezpłatny, a pacjent nie potrzebuje skierowania. Wystarczy, że zgłosi się do placówki, która ma kontrakt z NFZ na realizację programu. Świadczenia są nielimitowane, co oznacza, że Fundusz płaci za każde wykonane badanie.
Listę placówek, w podziale na województwa, można sprawdzać w wyszukiwarce NFZ „Gdzie się leczyć”. Zostanie ona udostępniona w najbliższym czasie i będzie aktualizowana na bieżąco.
Źródło: NFZ
