Pół miliona pracowników objętych zmianami. OPZZ krytycznie o pakiecie ustaw zdrowotnych

5 listopada 2026 r. w Pałacu Prezydenckim odbyła się debata „Krok przed decyzją”, zorganizowana przez Radę Zdrowia przy Kancelarii Prezydenta RP. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele środowiska medycznego, związkowego i samorządowego, którzy dyskutowali o pakiecie pięciu ustaw dotyczących ochrony zdrowia oraz możliwych skutkach ich wdrożenia. Jednym z głównych tematów była ustawa regulująca wynagrodzenia i czas pracy pracowników podmiotów leczniczych. Jak zwraca uwagę Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, projekt w trakcie dwóch miesięcy procedowania przeszedł istotne zmiany, a jego ostateczny kształt nadal nie jest znany.

Obecnie przepisy są procedowane w Senacie. Podczas prac zgłoszono około 40 poprawek. Wcześniej kilkadziesiąt poprawek pojawiło się również na etapie prac w Sejmie. Głosowanie nad poprawkami senackimi zaplanowano na 6 listopada. Ostateczna wersja ustawy ma być znana po ponownym głosowaniu w Sejmie, przewidywanym na koniec listopada. Następnie decyzję o podpisaniu ustawy podejmie Prezydent RP.

OPZZ: zabrakło rzetelnej oceny skutków zmian

Strona społeczna krytycznie ocenia kierunek proponowanych regulacji. OPZZ zwraca uwagę przede wszystkim na skrócony czas konsultacji społecznych, ograniczenie możliwości rzeczywistego udziału partnerów społecznych w procesie legislacyjnym oraz brak rzetelnej oceny finansowych i społecznych konsekwencji nowych przepisów. Według związku nie oszacowano wystarczająco kosztów wdrożenia zmian dla szpitali, ich wpływu na poziom zatrudnienia personelu medycznego ani potencjalnych konsekwencji dla dostępności świadczeń zdrowotnych. To, zdaniem OPZZ, sprawia, że skutki nowych regulacji są trudne do przewidzenia w praktyce.

Zastrzeżenia dotyczą również ingerencji ustawy w przepisy Kodeksu pracy. Jak wskazuje OPZZ, cel regulacji powinien koncentrować się na ograniczeniu nieakceptowalnych społecznie kominów płacowych w ochronie zdrowia, dotyczących przede wszystkim umów kontraktowych, a nie pracowników zatrudnionych na etatach. W ocenie związku proponowane rozwiązania mogą osłabić ochronę pracowniczą wynikającą z Kodeksu pracy.

Ryzyko nierównego traktowania i odpływu kadr

Kolejnym problemem są liczne wyjątki i wyłączenia dotyczące czasu pracy oraz możliwości uzyskiwania dodatkowego wynagrodzenia. OPZZ ostrzega, że mogą one prowadzić do nierównego traktowania pracowników, uznaniowości decyzji pracodawców i konfliktów w placówkach medycznych. Szczególne obawy budzą propozycje uzależniające możliwość podejmowania dodatkowego zatrudnienia od zgody pracodawcy. Zdaniem związku takie rozwiązania ograniczają swobodę wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy.

OPZZ wskazuje także na ryzyko pogorszenia stabilności zatrudnienia oraz spadku atrakcyjności pracy w publicznym systemie ochrony zdrowia. Jedną z możliwych konsekwencji może być odpływ części personelu medycznego do sektora prywatnego. Jak podkreśla związek, sam rząd dopuścił możliwość wystąpienia takiego zjawiska, szacując, że w pierwszym roku obowiązywania ustawy może ono objąć około tysiąca lekarzy.

Konsekwencje odczują również pacjenci

Zdaniem OPZZ skutki zmian mogą wykraczać poza kwestie pracownicze i organizacyjne. Zagrożona może być dostępność świadczeń, szczególnie w szpitalach powiatowych i placówkach zmagających się z niedoborami kadrowymi. Związek zwraca uwagę na ryzyko pogłębiania nierówności w dostępie do leczenia między dużymi ośrodkami a mniejszymi szpitalami. W niektórych przypadkach konsekwencją mogą być również czasowe zamknięcia oddziałów w specjalizacjach szczególnie dotkniętych brakami personelu.

Zmiany obejmą ponad pół miliona pracowników ochrony zdrowia i niemal wszystkie podmioty wykonujące działalność leczniczą. OPZZ ostrzega, że wdrożenie nowych przepisów w tak szerokiej skali, przy krótkim okresie dostosowawczym, może doprowadzić do chaosu organizacyjnego, prawnego i kadrowego.

Podczas debaty OPZZ reprezentowała Renata Górna, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej OPZZ.

Źródło: OPZZ