Zakłady opiekuńczo-lecznicze finansowane ze środków publicznych nie mogą odgórnie ograniczać pacjentom czasu przebywania na przepustkach. Takie praktyki naruszają prawa pacjenta – uznał Rzecznik Praw Pacjenta, który wydał decyzję wobec jednej z placówek stosującej roczny limit przepustek wynoszący 10 proc. czasu pobytu.
Rzecznik Praw Pacjenta: zakłady opiekuńczo-lecznicze nie mogą limitować przepustek
Opublikowano 7 lipca 2026 09:14
Fot. MedExpress TV
Z tego artykułu dowiesz się:
- Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że zakłady opiekuńczo-lecznicze nie mogą wprowadzać sztywnych limitów czasowych na przepustki, co narusza prawa pacjentów.
- Decyzja dotyczy placówki, która wprowadziła 10-procentowy limit na czas przebywania pacjentów poza zakładem, co jest niezgodne z przepisami prawa.
- Przepustki mają kluczowe znaczenie dla dobrostanu pacjentów, umożliwiając im utrzymywanie więzi z rodziną i ocenę ich stanu zdrowia w naturalnym środowisku.
- Indywidualne podejście do długości przepustek powinno uwzględniać potrzeby i zdrowie pacjenta, a nie odnosić się do ogólnych norm finansowych.
- Rzecznik podkreśla, że ograniczenia te mogą prowadzić do nierównego traktowania pacjentów oraz naruszać zasadę równego dostępu do opieki zdrowotnej.
Zakłady opiekuńczo-lecznicze nie mogą ograniczać pacjentom czasu przebywania na przepustkach wyłącznie z powodów finansowych – wynika z decyzji Rzecznika Praw Pacjenta. Stanowisko zostało wydane wobec jednej z placówek, która wprowadziła zasadę, zgodnie z którą pacjent mógł przebywać poza zakładem maksymalnie przez 10 proc. czasu swojego rocznego pobytu.
Placówka uzasadniała wprowadzenie limitu obowiązującymi przepisami dotyczącymi finansowania świadczeń. Obecnie Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje rezerwację miejsca pacjenta podczas przepustki – w obniżonej stawce – jedynie przez okres nieprzekraczający 10 proc. czasu pobytu w zakładzie w ciągu roku. Po przekroczeniu tego limitu przepustka nie jest finansowana.
Jak podkreśla jednak Rzecznik Praw Pacjenta, regulacje te odnoszą się wyłącznie do zasad finansowania świadczeń, a nie do maksymalnego czasu trwania przepustki. Oznacza to, że nie mogą stanowić podstawy do narzucania wszystkim pacjentom jednakowych ograniczeń.
– Wiemy, że przepustka dla pacjentów zakładów opiekuńczo-leczniczych jest bardzo ważna, ale też może być istotnym elementem dobrostanu zdrowotnego pacjenta. Dlatego wydałem decyzję, która zwraca uwagę na to, że przyznawanie limitu przepustki jest niezgodne z prawami pacjenta – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Przepustka umożliwia pacjentowi czasowe przebywanie poza zakładem opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym bez konieczności wypisywania go z placówki. Jak wskazuje RPP, pełni ona ważną funkcję terapeutyczną – pozwala pacjentowi utrzymywać więzi rodzinne, poprawia dobrostan psychiczny, a lekarzowi daje możliwość oceny funkcjonowania chorego poza placówką.
Zdaniem Rzecznika długość przepustki powinna być ustalana indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia i potrzeb pacjenta, a nie na podstawie odgórnie określonych limitów. Stosowanie jednolitych ograniczeń może prowadzić do nierównego traktowania chorych. W praktyce oznaczałoby to, że osoby przebywające w zakładzie krócej mogłyby zostać pozbawione możliwości wyjazdu z rodziną na święta czy wakacje wyłącznie dlatego, że obowiązuje sztywny limit.
Rzecznik Praw Pacjenta ocenił, że ograniczanie przepustek wyłącznie z przyczyn finansowych narusza prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Może również godzić w konstytucyjną zasadę równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W wydanej decyzji Rzecznik nakazał placówce usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obecnie oczekuje na stanowisko podmiotu leczniczego.
Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta
