Styl życia jako tarcza ochronna. Kluczowe nawyki i badania, które mogą uchronić kobiety przed chorobami cywilizacyjnymi

Jakie są główne elementy stylu życia, które mogą być tarczą przed chorobami cywilizacyjnymi?

Tych elementów jest dużo, ale są jak najbardziej realne do spełnienia. To między innymi zdrowa dieta, a raczej odpowiedni sposób żywienia, oraz regularna aktywność fizyczna – zarówno wytrzymałościowa, jak i ćwiczenia siłowe, przynajmniej dwa razy w tygodniu.

Także radzenie sobie z emocjami, redukcja stresu, który jest naszą codziennością, unikanie używek, takich jak papierosy – zarówno tradycyjne, jak i e-papierosy – czy też unikanie alkoholu. Nie tylko jego ograniczenie, ale wręcz całkowita abstynencja, bo nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. Trzeba wprost powiedzieć: etanol jest substancją toksyczną i należy całkowicie z niego zrezygnować.

Ważne jest również to, jak śpimy, jak długo i jaka jest jakość naszego snu, o czym często w dobie takiego zabiegania zapominamy. No i więzi – wspólnota, społeczeństwo, dbanie o życzliwe relacje z naszymi przyjaciółmi, rodziną, otaczającymi nas ludźmi – to są podstawy. Kolejny filar to badania profilaktyczne, które powinny być elementem stylu życia, wręcz nawykiem wpisanym do naszego kalendarza.

A jakie badania powinna wykonywać kobieta? Oczywiście mówimy tu o różnych etapach życia kobiety

Tak, to prawda. Na pewno takim absolutnie podstawowym badaniem, które każda kobieta powinna wykonywać raz w roku – nawet jeśli jest zdrowa i bez żadnych objawów – jest morfologia.

Poza tym coroczne wizyty w gabinecie ginekologicznym i badania ginekologiczne. Mamy też nowe standardy, jeżeli chodzi o profilaktykę raka szyjki macicy – wykonywany jest obecnie test HPV zamiast cytologii. Dzięki temu, jeżeli wynik jest prawidłowy, badanie można powtórzyć dopiero za 5 lat.

Poza tym ważne jest, w zależności od wieku i stanu klinicznego kobiety, oznaczanie stężenia glukozy na czczo. To wskaźnik, który pomaga w diagnostyce zaburzeń węglowodanowych, w tym cukrzycy. Także lipidogram, czyli oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego oraz jego poszczególnych frakcji: LDL, HDL i nie-HDL. To marker zaburzeń lipidowych, ale także czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

TSH, czyli ocena funkcji tarczycy – my, kobiety, niestety jesteśmy bardziej narażone na choroby autoimmunologiczne, w tym Hashimoto, które często u nas występuje.

Zdecydowanie częściej niż mężczyźni mamy też problem z anemią i niedoborem żelaza. Warto pamiętać, że markerem jego niedoboru nie jest samo stężenie żelaza, ale ferrytyna, czyli białko będące jego magazynem. To ona odzwierciedla zasoby żelaza w naszym organizmie.

I witamina D – jej receptory są obecne w niemal każdej komórce naszego ciała, stąd jej wpływ na prawie każdy narząd. Jej poziom powinien być kontrolowany we krwi, a w razie potrzeby należy wdrożyć odpowiednią suplementację. Wiemy, że niedobór witaminy D jest powszechny w naszej populacji, zwłaszcza w okresie ograniczonej syntezy skórnej, czyli od października do marca. Wiosną i latem potrzebna jest odpowiednia ekspozycja na słońce, ale mimo to niedobory również się zdarzają.

Na koniec chcę jeszcze powiedzieć o jednym badaniu – oznaczeniu stężenia lipoproteiny(a). Każda z nas powinna przynajmniej raz w życiu je wykonać, na przykład przy okazji lipidogramu. Jest to cząsteczka, której poziom jest uwarunkowany genetycznie i nie zmienia się istotnie w ciągu życia, a stanowi niezależny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Nawet jeśli mamy prawidłowe stężenie cholesterolu i nie widać zaburzeń lipidowych, ale poziom lipoproteiny(a) jest podwyższony, powinnyśmy szczególnie zadbać o styl życia i zdrowie.