Subskrybuj
Logo małe
Szukaj
banner

Nieprawidłowy lipidogram u dziecka. Jak postępować w POZ?

MedExpress Team

Medexpress

Opublikowano 16 listopada 2026 09:52

Od maja 2025 r. lipidogram jest częścią bilansu sześciolatka. Co zrobić, jeśli wynik odbiega od normy? Kiedy wystarczy zmiana diety i ponowne badanie, a kiedy dziecko powinno trafić do specjalisty? Odpowiedzi zawiera praktyczny algorytm postępowania dla lekarzy POZ, dostępny na stronie Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.
Nieprawidłowy lipidogram u dziecka. Jak postępować w POZ? - Obrazek nagłówka
Obraz wygenerowany za pomocą AI

Algorytm opracowały prof. Małgorzata Myśliwiec, dr Matylda Hennig i lek. Marta Bandura z Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku. W czerwcu 2025 r. dokument zarekomendowała konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej, prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.

Zgodnie z przyjętymi w nim normami za wysokie stężenie cholesterolu całkowitego u dzieci uznaje się wartości od 200 mg/dl, a cholesterolu LDL od 130 mg/dl. W przypadku triglicerydów granice zależą od wieku: u dzieci do 9. roku życia wysokie stężenie zaczyna się od 100 mg/dl, a u dzieci i młodzieży w wieku 10–19 lat od 130 mg/dl.

W przypadku hipercholesterolemii autorzy zalecają przede wszystkim dietę śródziemnomorską. Przy stężeniu LDL-C wynoszącym 110–129 mg/dl kontrolę lipidogramu należy przeprowadzić po czterech tygodniach. Przy wyższych wartościach ważny jest również wywiad rodzinny, zwłaszcza występowanie hipercholesterolemii u rodziców oraz zawałów serca i udarów mózgu przed 60. rokiem życia. O skierowaniu do poradni lipidowej i trybie konsultacji decydują wyniki kolejnego badania oraz dodatkowe kryteria, w tym BMI dziecka.

Inaczej wygląda postępowanie przy podwyższonym stężeniu triglicerydów. Przy wartościach 150–449 mg/dl zalecane są zmiany w diecie i ponowne badanie po sześciu miesiącach. Jeśli wynik nadal mieści się w tym przedziale, algorytm przewiduje skierowanie do poradni lipidowej w trybie standardowym. Przy stężeniu 450–999 mg/dl konsultacja powinna odbyć się w trybie przyspieszonym, natomiast wynik wynoszący co najmniej 1000 mg/dl jest wskazaniem do skierowania dziecka do oddziału diabetologicznego, endokrynologicznego lub metabolicznego.

Osobne schematy przygotowano dla dzieci z dyslipidemią mieszaną, bardzo niskimi wartościami cholesterolu oraz podwyższonym cholesterolem całkowitym wynikającym z wyższej wartości frakcji HDL-C.

Autorzy zwracają też uwagę na przygotowanie do konsultacji specjalistycznej. Rodzic powinien zgłosić się z dzieckiem do poradni lipidowej z dwoma wynikami jego lipidogramu oraz wynikami badań lipidowych rodziców. Istotne są również informacje o występowaniu przedwczesnych zawałów serca i udarów mózgu w rodzinie.

Do algorytmu dołączono wykaz ośrodków specjalistycznych zajmujących się diagnostyką i leczeniem zaburzeń lipidowych u dzieci i młodzieży w Polsce, wraz z danymi kontaktowymi.

Algorytm postępowania dla lekarzy POZ i materiały dodatkowe – Polskie Towarzystwo Pediatryczne

Pełny algorytm postępowania (PDF)

Szukaj nowych pracowników

Dodaj ogłoszenie o pracę za darmo

Lub znajdź wyjątkowe miejsce pracy!

Najciekawsze oferty pracy (przewiń)

Zobacz także