Pierwsza Narodowa Debata o Zdrowiu już 30 października. „Potrzebujemy prawdy, dialogu i rozwiązań”

30 października w Sejmie zbiorą się eksperci, politycy, przedstawiciele zawodów medycznych i organizacje pacjentów, by wspólnie zacząć rozmowę o naprawie systemu ochrony zdrowia. Debata będzie transmitowana na kanałach sejmowych.

Czego dziś najbardziej potrzebuje polska ochrona zdrowia? Zdaniem dr. Michała Sutkowskiego przede wszystkim uczciwej rozmowy, dialogu społecznego i politycznego oraz gotowości do wspólnego szukania rozwiązań. Sama debata nie wystarczy – musi prowadzić do konkretnych decyzji i reform. – Potrzebuje prawdy. Potrzebuje dialogu. Potrzebuje debaty, ale nie samej debaty. Potrzebuje po debacie rozwiązań. Potrzebuje kierunków. Potrzebuje przywództwa. Potrzebuje wizji. Potrzebuje uporządkowania. Potrzebuje spokoju – mówi prezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.

Jak zaznacza, konieczne są także analizy, porozumienia ponad podziałami i współpraca różnych środowisk. W warunkach silnej polaryzacji politycznej może się to wydawać trudne do osiągnięcia, ale – jak przekonuje – właśnie tego wymaga sytuacja. – Potrzebuje czegoś, co brzmi jak wyspa Utopia. Utopijnych jak na polskie warunki i polską polaryzację rozwiązań. Ale potrzebuje tego jak człowiek tlenu. Bo bez tego Titanic, który płynie, płynie na skały – ostrzega.

System wielkich osiągnięć, ale także kolejek i niepewności

Dr Sutkowski zwraca uwagę, że polska ochrona zdrowia ma na koncie znaczące osiągnięcia i może pochwalić się wybitnymi specjalistami. Jednocześnie dla wielu pacjentów pozostaje systemem skomplikowanym, nieprzewidywalnym i trudnym do zrozumienia. Problemem są kolejki, brak poczucia bezpieczeństwa i trudności w uzyskaniu potrzebnej pomocy. – To jest system wielkich osiągnięć polskich (...) Ale to jest system też, który jest niejasny dla pacjenta, pełen kolejek, pełen różnego rodzaju zakamarków, który jest skomplikowany, który jest nieprzyjazny, nieprzewidywalny, w którym pacjent w kolejce umiera – mówi. To właśnie codzienne doświadczenia pacjentów, a także obserwacje z pracy lekarza rodzinnego, mają być jednym z punktów wyjścia do rozmowy o zmianach. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej znajdują się na pierwszej linii kontaktu z systemem i często jako pierwsi widzą, jak jego organizacyjne niedostatki przekładają się na życie ludzi.

– To są tysiące rozmów z pacjentami, ale także z kolegami lekarzami, z koleżankami pielęgniarkami, z kolegami farmaceutami, ratownikami, z politykami – podkreśla dr Sutkowski, wskazując na doświadczenia, które złożyły się na ideę debaty. Prezes KLRwP zaznacza, że nie chodzi o wskazywanie winnych ani rozliczanie kolejnych ekip rządzących. Celem ma być rozpoczęcie rozmowy, która pozwoli wypracować wspólne kierunki działania.

Pacjenci mają być w centrum rozmowy

Narodowa Debata o Zdrowiu ma zgromadzić nie tylko ekspertów i polityków, ale również pacjentów i organizacje pacjenckie. – To ich będziemy słuchać, to ekspertów mamy słuchać i będą słuchać politycy właśnie – mówi dr Sutkowski. Wspólna odpowiedzialność za stan ochrony zdrowia oznacza również konieczność wyjścia poza partyjne i zawodowe interesy. Zdaniem dr. Sutkowskiego zmiany będą możliwe tylko wtedy, gdy różne środowiska skupią się na tym, co najważniejsze, zamiast koncentrować się na sporach o wpływy czy reprezentację.

Profilaktyka, jakość i finanse. Co trzeba zmienić?

Debata ma być początkiem kompleksowej reformy, obejmującej zarówno szybkie działania naprawcze, jak i zmiany wymagające dłuższej pracy. Wśród obszarów wskazywanych przez dr. Sutkowskiego znajdują się profilaktyka, promocja zdrowia, zdrowie publiczne, finansowanie i własność szpitali oraz poprawa jakości opieki. Istotnym zagadnieniem jest również kondycja osób pracujących w ochronie zdrowia. – Trzeba poprawić morale tego systemu, bo ono tak naprawdę jest najważniejsze. To morale każe być dobrym człowiekiem, dobrym lekarzem dla każdego z nas, dla lekarza, dla farmaceuty, dla ratownika, dla psychologa, dla każdego. Ale także to morale każe się uczyć. Każe pracować na rzecz pacjenta – mówi dr Sutkowski.

Zwraca też uwagę, że rozmowa o prawach pacjenta powinna obejmować również jego obowiązki. W jego ocenie potrzebny jest szerszy dialog ze społeczeństwem o odpowiedzialności wszystkich uczestników systemu. Jednocześnie nie wszystkie zmiany muszą wiązać się z wieloletnim oczekiwaniem. Część rozwiązań można wdrożyć stosunkowo szybko, inne będą wymagały konsekwentnej pracy i zaangażowania kolejnych instytucji.

Debata nie może skończyć się na deklaracjach

Jednym z największych wyzwań pozostaje zapewnienie ciągłości prac. W polskiej ochronie zdrowia wielokrotnie przygotowywano już koncepcje zmian, które nie doczekały się realizacji albo były porzucane po zmianie rządzących. Dr Sutkowski przekonuje, że tym razem potrzebne jest wykorzystanie dotychczasowej wiedzy i doświadczeń zamiast rozpoczynania wszystkiego od początku.

– Tych pomysłów jest mnóstwo. Tych rzeczy jest mnóstwo. Trzeba to odkurzyć. Trzeba zrobić reaktywację tych wielu pomysłów. To nie jest tak, że zaczynamy od zera – mówi. Jak dodaje, kompleksowa reforma może wymagać kilku lat, ale nie oznacza to, że na pierwsze efekty trzeba czekać tak długo. Równolegle powinny być prowadzone prace nad rozwiązaniami, które można wprowadzić w krótszej perspektywie. Ważną rolę w tym procesie mają odegrać nie tylko eksperci i środowiska medyczne, ale również media, opinia publiczna i parlamentarzyści. Bez poparcia politycznego nawet najlepiej przygotowane propozycje mogą pozostać na papierze.

– Jeżeli będziemy mieli za sobą opinię publiczną, jeżeli będziemy silni jako środowisko i nie będziemy się kłócić między sobą, jeżeli skupimy się na pryncypiach, jeżeli nam pomoże opinia publiczna właśnie, organizacje pacjenckie, które będą widziały, że chcemy i że to się dzieje po raz pierwszy. Jesteśmy w historycznym momencie – przekonuje dr Sutkowski.

30 października w Sejmie

Narodowa Debata o Zdrowiu odbędzie się 30 października o godz. 11 w gmachu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Wydarzenie ma być otwarciem procesu, w którym będą uczestniczyć przedstawiciele różnych środowisk, a wypracowane wnioski mają stać się podstawą dalszych prac nad zmianami w systemie ochrony zdrowia. Debata będzie transmitowana na kanałach sejmowych.