NIA zabrała głos w sprawie recept ważnych 30 dni, na których lekarz przepisał leki na dłuższą kurację

Naczelna Izba Aptekarska zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia o jednoznaczne stanowisko w związku z pytaniami farmaceutów i rozbieżnościami interpretacyjnymi. Odpowiedzią było pismo dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji z 20 lipca 2026 r., opublikowane przez Izbę 22 lipca. Resort przedstawił w nim własną interpretację przepisów, rekomendowany sposób realizacji takich recept oraz informacje o oczekiwanym postępowaniu NFZ podczas kontroli.

Z pisma ministerstwa wynika, że w przypadku e-recepty z 30-dniowym terminem realizacji produkt powinien zostać wydany w ilości odpowiadającej maksymalnie 120 dniom stosowania. Po upływie terminu ważności recepty nie powinno dochodzić do kolejnej realizacji. Resort wskazał też, że powtarzające się przypadki realizacji niezgodnej z tą interpretacją mogą być podstawą kontroli NFZ.

NIA podtrzymuje jednak stanowisko odmienne od wykładni ministerstwa. Jak podkreśla, było ono wcześniej znane zarówno resortowi, jak i NFZ i dotąd nie było kwestionowane w praktyce. Izba zwraca uwagę, że w piśmie nie wskazano przepisu uzasadniającego odmowę realizacji e-recepty, jeżeli recepta pozostaje ważna, pacjent ma prawo do świadczenia, a system teleinformatyczny dopuszcza realizację. Zaznacza również, że stanowisko ministerstwa ma charakter interpretacyjny i nie zmienia obowiązujących przepisów.

NIA wskazuje też na rozbieżność z wcześniejszym komunikatem resortu. W „Komunikacie nr V Ministra Zdrowia dotyczącym schematów dawkowania w receptach rocznych” napisano:

„Dla recept rocznych lub z okresem stosowania powyżej 120 dni, w przypadku braku zwrócenia przez system e-zdrowie (P1) informacji o ilości produktu do wydania, osoba wydająca produkt wydaje ilość zaordynowaną, w terminie ważności recepty, jednak z zachowaniem warunku jednorazowego wydania na maksymalnie 120 dni kuracji”.

NIA powołuje się także na art. 96a ust. 7ab Prawa farmaceutycznego. Przepis ten przewiduje, że obliczeń ilości produktu przeznaczonego do wydania na zasadach określonych w art. 96a ust. 7a i 7aa, z wyjątkiem między innymi ilości przeznaczonej do stosowania przez nie więcej niż 120 dni, dokonuje system P1. Zdaniem Izby, jeżeli system nie wyznacza terminu kolejnej realizacji ani nie ogranicza wydania produktu, nie ma podstawy prawnej do odmowy realizacji recepty. NIA podkreśla, że P1 jest systemem państwowym, dlatego ewentualne kontrole powinny w pierwszej kolejności dotyczyć przyczyn nieprawidłowego działania systemu, a nie farmaceutów. Samorząd od lat wskazuje na brak odpowiednich mechanizmów walidacyjnych.

NIA przypomina też, że § 7 ust. 1b i § 8 ust. 1a ogólnych warunków umów na realizację recept wyłączają naruszenie art. 96a ust. 7aa Prawa farmaceutycznego z katalogu naruszeń skutkujących zwrotem refundacji lub karą umowną. Zdaniem Izby samo naruszenie tego przepisu nie może być podstawą sankcji finansowych NFZ.

Ze względu na zapowiedź kontroli i praktykę NFZ Izba zaleca daleko idącą ostrożność. Rekomenduje, aby recepty ważne 30 dni realizować w okresie ich ważności przez wydanie łącznie zapasu na maksymalnie 120 dni terapii – jednorazowo albo w kilku realizacjach, również w więcej niż jednej aptece. Po wydaniu tej ilości NIA zaleca nadanie recepcie statusu kończącego realizację. Jeżeli recepta pozostanie oznaczona jako częściowo zrealizowana, farmaceuta powinien powstrzymać się od kolejnych wydań.

NIA zaznacza, że rekomendacja nie oznacza zmiany jej oceny prawnej. Ma ograniczyć ryzyko sporów z płatnikiem publicznym i chronić bezpieczeństwo prawne farmaceutów oraz podmiotów prowadzących apteki do czasu jednoznacznego wyjaśnienia lub zmiany przepisów. Zgodnie z pismem resortu interpretację należy stosować do realizacji dokonywanych od dnia przekazania informacji farmaceutom. Nie może ona być podstawą kwestionowania recept zrealizowanych wcześniej.

Źródło: NIA