Żywność spoza UE pod lupą inspekcji. Wydano 73 decyzje zakazujące sprzedaży

Ponad 65 tys. skontrolowanych partii żywności

Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) codziennie prowadzi kontrole graniczne artykułów rolno-spożywczych importowanych do Polski z państw spoza Unii Europejskiej. Od 1 stycznia do końca września 2026 r. skontrolowano 65 870 partii produktów. Zakwestionowane partie stanowiły około 0,15 proc. wszystkich skontrolowanych. Najczęściej kontrolowano przetwory z owoców i warzyw – 12 550 partii. Na kolejnych miejscach znalazły się ryby i przetwory rybne – 7530 partii, nasiona roślin oleistych – 7034 partie oraz świeże owoce i warzywa – 5313 partii. Inspektorzy sprawdzili również 4798 partii wyrobów cukierniczych i 4353 partie wyrobów ciastkarskich.

W wyniku kontroli zakwestionowano 99 partii artykułów rolno-spożywczych. Wydano 73 decyzje zakazujące wprowadzenia produktów do obrotu oraz trzy decyzje nakazujące przeprowadzenie zabiegów, które miały doprowadzić do spełnienia wymagań jakości handlowej. Wśród produktów, w przypadku których stwierdzono nieprawidłowości, znalazły się m.in. napoje bezalkoholowe, przetwory owocowe i warzywne, kawa, jaja, wino, owoce morza, nasiona roślin oleistych, piwo oraz ryby mrożone.

Jakie nieprawidłowości wykryto?

Jednym z najczęściej stwierdzanych problemów było nieprawidłowe oznakowanie produktów. Inspektorzy wykrywali m.in. brak informacji w języku polskim, stosowanie niewłaściwych nazw produktów, błędy w wykazach składników oraz nieprawidłowe oznaczenia dotyczące metody chowu kur niosek.

Zastrzeżenia dotyczyły także wyników badań laboratoryjnych. Stwierdzano m.in. podwyższoną wilgotność ziaren kukurydzy przeznaczonej na popcorn, niespełnienie wymagań specyfikacji kawy w zakresie oceny sensorycznej oraz zawyżoną zawartość ekstraktu w owocach mrożonych w stosunku do wartości deklarowanej przez producenta.

Kontrole obejmują również świeże owoce i warzywa podlegające unijnym normom handlowym. W tej grupie zakwestionowano siedem partii warzyw, w tym pomidorów, chrzanu, kapusty pekińskiej i sałaty.

Wśród wykrytych nieprawidłowości znalazły się brak oznakowania lub informacji w języku polskim, a także brak danych dotyczących klasy jakości i wielkości produktów. W części przypadków produkty nie spełniały minimalnych wymagań jakościowych – stwierdzono objawy zepsucia, w tym gnicie, oraz obecność żywych szkodników i larw.

Co sprawdza IJHARS na granicy?

Kontrole graniczne IJHARS obejmują artykuły rolno-spożywcze sprowadzane z państw spoza UE, które znajdują się w wykazie określonym przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi, z uwzględnieniem wskazanych minimalnych ilości podlegających kontroli. Sprawdzane są również świeże owoce i warzywa oraz banany objęte unijnymi normami handlowymi.

Jeżeli pojawi się uzasadnione podejrzenie, że produkt nie spełnia wymagań jakości handlowej, inspekcja może skontrolować także artykuły niewymienione w wykazie. Przedmiotem kontroli jest jakość handlowa, obejmująca m.in. właściwości organoleptyczne, fizykochemiczne i mikrobiologiczne w zakresie określonym dla jakości handlowej, a także sposób pakowania, prezentacji i oznakowania produktów.

Inspektorzy mogą analizować dokumentację dotyczącą jakości, sprawdzać opakowania i etykiety, weryfikować warunki przechowywania oraz transportu, a także oceniać wygląd, zapach i barwę produktów. Mogą również pobierać próbki do badań laboratoryjnych.

IJHARS nie odpowiada natomiast za kontrolę wymagań sanitarnych, weterynaryjnych ani fitosanitarnych. Zadania te należą do innych inspekcji prowadzących kontrole graniczne.

Jak zgłosić produkt do kontroli?

Importer lub osoba przez niego upoważniona ma obowiązek zgłosić produkt do kontroli granicznej IJHARS. Zgłoszenie można złożyć w formie papierowej, na odpowiednim formularzu, do właściwego wojewódzkiego inspektoratu jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (WIJHARS).

Drugą możliwością jest elektroniczne złożenie wniosku SWW05 – Zgłoszenie do kontroli – import za pośrednictwem Platformy Koordynacji i Wymiany Danych (PKWD-Single Window). System umożliwia sprawdzenie kompletności wniosku, monitorowanie etapu jego obsługi i przebiegu kontroli oraz otrzymanie jej wyniku w formie elektronicznej. Pozwala również przekazać dokumentację potrzebną do odprawy celnej.

Produkty, które nie spełniają wymagań jakości handlowej i zostały zakwestionowane podczas kontroli granicznej, nie mogą zostać wprowadzone do obrotu w Polsce ani w pozostałych państwach Unii Europejskiej.

Źródło: IJHARS