Ruszyły konkursy NFZ. Nowy program profilaktyki raka płuca ma wystartować w październiku

Narodowy Fundusz Zdrowia rozpoczął procedurę wyboru placówek, które będą realizować nowy program profilaktyki raka płuca. Konkursy zostały ogłoszone we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ. Po ich rozstrzygnięciu i podpisaniu umów placówki będą mogły przyjmować pacjentów na bezpłatne badania.

Nowe świadczenie gwarantowane obejmuje niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej (NDTK). Program ma służyć przede wszystkim wcześniejszemu wykrywaniu zmian mogących wskazywać na raka płuca.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r. w Polsce odnotowuje się około 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca rocznie. Z powodu tego nowotworu umiera około 26 tys. osób rocznie. Rak płuca odpowiada za ponad jedną piątą wszystkich zgonów z powodu chorób nowotworowych.

Prognozy wskazują, że w 2029 r. liczba nowych zachorowań może sięgnąć około 32,5 tys. Rak płuca pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych w Polsce, a jednym z głównych problemów jest jego późne rozpoznawanie. Z paleniem tytoniu wiąże się 85–90 proc. zachorowań.

– Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zmian nowotworowych, ponieważ znacznie zwiększa to szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył to świadczenie do programów profilaktycznych na NFZ – podkreśla lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ.

Kto będzie mógł skorzystać z programu?

Program jest skierowany do osób znajdujących się w grupach podwyższonego ryzyka zachorowania na raka płuca.

Z NDTK będą mogły skorzystać:

• osoby w wieku 55–74 lat, które mają historię palenia tytoniu wynoszącą co najmniej 20 paczkolat i są palaczami lub byłymi palaczami, przy czym okres abstynencji tytoniowej nie może przekraczać 15 lat;
• osoby w wieku 50–54 lat, które mają konsumpcję tytoniu na poziomie co najmniej 20 paczkolat, nie palą od dłużej niż 15 lat i mają dodatkowe czynniki ryzyka.

Szczegółowe kryteria kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych.

Program obejmuje kilka etapów. Najpierw pacjent odbędzie wizytę kwalifikującą u lekarza, podczas której zostanie ocenione, czy spełnia kryteria udziału. Następnie wykonana zostanie niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej.

Kolejnym etapem będzie wizyta wynikowa. Lekarz omówi wynik badania i, w zależności od jego charakteru, zaleci odpowiednie dalsze postępowanie. W przypadku wyniku wymagającego obserwacji lub dalszej diagnostyki pacjent może zostać skierowany na kolejne badanie kontrolne NDTK.

Bez skierowania i bez limitów

Program będzie bezpłatny i nie będzie wymagał skierowania. Pacjent będzie musiał zgłosić się do placówki medycznej, która zawrze z NFZ umowę na jego realizację.

Istotne jest również to, że świadczenia w ramach programu będą nielimitowane. Oznacza to, że NFZ będzie finansował każde wykonane badanie, zgodnie z zasadami programu.

NFZ chce minimum 32 realizatorów

Uruchomienie programu wymaga wyłonienia placówek, które będą go realizować. Dlatego konkursy zostały ogłoszone przez wszystkie oddziały wojewódzkie NFZ.

– Chcemy wyłonić minimum 32 realizatorów, choć zakładamy, że może być ich ponad 50 w skali kraju – wyjaśnia Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

Fundusz zapowiada, że zależy mu na szybkim rozstrzygnięciu konkursów i podpisaniu umów. Dzięki temu pierwsi pacjenci będą mogli skorzystać z programu już w drugiej połowie października 2026 r. Termin będzie jednak zależał od przebiegu i wyników postępowań konkursowych.

NFZ szacuje, że roczny koszt realizacji programu wyniesie około 16 mln zł. W perspektywie dziesięciu lat wydatki Funduszu na ten cel mają przekroczyć 662 mln zł.

Świadczenie będzie mogło być realizowane zarówno w placówkach stacjonarnych, jak i w trybie mobilnym. Ma to umożliwić dotarcie z badaniami do większej liczby osób znajdujących się w grupie ryzyka.

Źródło: NFZ